I SA/Wa 2199/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-25
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca tytuł własności do działki sąsiadującej ze skomunalizowaną nieruchomością, w stosunku do której wydano decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej, posiada legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała, aby decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej naruszyła jej prawo własności do sąsiedniej nieruchomości. Legitymacja procesowa do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże, że posiadał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości wykluczający jej komunalizację, lub osobie, której sfery prawnej dotyczą skutki prawne kwestionowanej decyzji nieważnościowej. Samo sąsiedztwo z nieruchomością objętą postępowaniem lub spór graniczny nie kreują takiego interesu prawnego.Stan faktyczny
Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Ministra, dotyczącej nabycia przez gminę własności nieruchomości w drodze komunalizacji. Spółka wywodziła swój interes prawny z posiadania tytułu własności do działki sąsiadującej ze skomunalizowaną nieruchomością i istnienia sporu granicznego. Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak legitymacji procesowej spółki, co zostało utrzymane w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...]października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2006 r. nr [...]stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1991 r. nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 1991 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności szeregu nieruchomości w obrębie [...], opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ostateczną decyzją nr [...] z [...] grudnia 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] utego 1991 r., w części stwierdzającej nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] grudnia 2006 r., w części dotyczącej działki nr [...] zwróciła się "[...]" Sp. z o. o. z [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra SWiA nr [...] z [...] grudnia 2006 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła "[...]" Sp. z o.o. z [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z art. 157 § 2 Kpa - na żądanie strony, bądź z urzędu. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza treść przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawą decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1991 r. jest art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, który przewiduje, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Stronami postępowania komunalizacyjnego (również postępowań nadzorczych) są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa (wyrok NSA z 16 maja 2012 r. sygn. akt l OSK 660/11). Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy zaś interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina (wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt l OSK 1117/11).
Minister ustalił, że wnioskująca Spółka w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego jej tytuł prawny do skomunalizowanego mienia, jak również organ nie znalazł dokumentu wskazującego na taką okoliczność. "[...]" Sp. z o. o. z [...] wyjaśniła pismem z [...] kwietnia 2017 r., że nie legitymuje się tytułem prawnym do działki nr [...], posiada natomiast prawo własności do działek sąsiadujących ze sporną nieruchomością.
Z zaprezentowanego przez Spółkę stanowiska wynika, że w przedmiotowej sprawie występuje spór graniczny.
Minister podkreślił, że nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia tak pojmowanego problemu, a sprawa ma w zasadzie charakter cywilnoprawny i może być wyjaśniona w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Reasumując, organ wskazał, że brak tytułu prawnego do skomunalizowanego mienia u wnioskodawcy przesądza o braku legitymacji procesowej, warunkującej możliwość skutecznego żądania wszczęcia postępowania nadzorczego względem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] grudnia 2006 r.
Od postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...]października 2017 r. nr [...] "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Spółka wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zobowiązanie przez Sąd, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania w zakreślonym terminie, postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji MSWiA nr [...] z [...] grudnia 2006 r., ewentualnie, z ostrożności procesowej o: 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2017 r. nr [...] w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, 3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania przez Sądem I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: A. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 61a § 1 Kpa w zw. z art. 28 Kpa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek lub z urzędu, pomimo powołania się na interes prawny, 2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 w zw. z art. 28 oraz w zw. z art. 61a § 1 Kpa poprzez brak wszczęcia i prowadzenia postępowania na wskutek wniesienia żądania przez osoby posiadające interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego, 3. art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 81 w zw. z art. 28 Kpa poprzez naruszenie przepisów postępowania dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ nie odniósł się do najistotniejszych kwestii prawa materialnego oraz dowodów w postaci dokumentów urzędowych oraz nie przesłuchał świadków, a uzasadnienie postanowienia jest lakoniczne, nie odnoszące się do argumentacji Spółki i przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, 4. art. 156 § 1 i 2 Kpa w zw. z art. 28 Kpa poprzez naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia na podstawie art. 156 Kpa nieważności decyzji, polegające na pozbawieniu stron udziału w postępowaniu poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania oraz niezawiadomienia właścicieli sąsiadujących z działką nr [...], położoną w [...] o wszczęciu postępowania zwykłego, B. naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, tym samym brak ochrony własności skarżących przez organ, a przez to jej ograniczenie bez podstawy prawnej, 2. art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie, ponieważ organ naruszył zasady współżycia społecznego, pozbawiając Spółkę jako właściciela nieruchomości korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że swój interes prawny do bycia stroną postępowania nieważnościowego wywodzi z posiadania tytułu własności do działek graniczących obecnie z działką nr [...], (dawniej nr [...]), co do której obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] o sygn. akt Vlll Ns [...] o rozgraniczenie przedmiotowych działek, w którym Powiat [...] oraz Wójt Gminy [...] są uczestnikami postępowania. Poza tym Spółka powołała się na art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwo sądowe dotyczące spraw z zakresu planowania przestrzennego, gospodarki odpadami i wywiodła, że właściciel nieruchomości sąsiedniej znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji lub w sąsiedztwie działalności gospodarczej zagrażającej jego dobrom ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do bycia stroną postępowań dotyczących sąsiedniej nieruchomości, co można także wywieść z art. 140 Kc. Spółka zwróciła też uwagę na szerszy zakres kręgu stron postępowania nadzorczego względem postępowania zwykłego, powiększony o osoby, których dotyczą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. stron pominiętych w postępowaniu zwykłym, stron do których skierowano kwestionowaną. Stroną postępowania komunalizacyjnego winien być więc J. K. właściciel działki nr [...], która bezpośrednio graniczyła z działką nr [...], a obecnie z działką nr [...]. Spółka jako następca prawny J. K. winna być stroną postępowania nadzorczego. Skarżąca uważa bowiem, że J. K. był 27 maja 1990 r. właścicielem części działki nr [...]. Efektem decyzji MSWiA z 2006 r. stało się to, że granice działki nr [...] zostały zmienione na niekorzyść wnioskodawcy, aby działka ta spełniała parametry techniczne drogi powiatowej. Działka nr [...] została poszerzona przez Starostę [...] na potrzeby poszerzenia pasa drogi powiatowej bez wywłaszczenia gruntu za odszkodowaniem dla wywłaszczanego, do którego należy część gruntu na działce nr [...]. Naruszona została zatem własność prywatna chroniona przepisami art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszone zostały także art. 140 i art. 144 Kc w zakresie zasad współżycia społecznego poprzez pozbawienie Spółki jako właściciela działki nr [...], graniczącej z działką nr [...], której granice zostały przesunięte na niekorzyść wnioskodawcy oraz w zakresie korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa
Zdaniem "[...]" Sp. z o. o., dowodem potwierdzającym interes prawny Spółki w postępowaniu nadzorczym jest pismo Zarządu Dróg z [...] z [...] września 2001 r. wskazujące, że ul. [...] (zlokalizowana na działce nr [...]) jest drogą boczną, bardzo wąską, po której nie funkcjonuje nawet komunikacja [...], a nie jak w chwili obecnej o poszerzonych parametrach.
W ocenie skarżącej, ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia przez organ czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym, a organ tych ustaleń nie dokonał, w szczególności nie odniósł się do powoływanych przez Spółkę dokumentów urzędowych, przepisów prawa materialnego, potwierdzających interes prawny wnioskodawcy.
Skarżąca uważa, że Minister naruszył art. 61a § 1 Kpa, ponieważ Spółka powoływała się na własny interes prawny, co wymagało wszczęcia postępowania i przeprowadzenia złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego, ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Organ działałby zgodnie z tym przepisem tylko wówczas, gdyby Spółka nie powoływała się na własny interes prawny, ale na poczucie sprawiedliwości społecznej, naruszenie szczególnych wartości z zakresu ładu przestrzennego, braku zasadności w działaniu organu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo wskazał, że zasygnalizowane przez skarżącą problemy w zakresie sporu granicznego i dokonania zmian danych w ewidencji gruntów pozostają poza przedmiotem postępowania nadzorczego, w którym organ wyjaśnił wszelkie okoliczności prawne i faktyczne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie wydane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które inicjowane jest na wniosek danego podmiotu, pierwszoplanowe znaczenie ma ustalenie, czy wnioskodawca jest czynnie legitymowany do uruchomienia postępowania nadzorczego. Zgodnie bowiem z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W niniejszej sprawie wniosek "[...]" Sp. z o.o. w [...] o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2006 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Wałbrzyskiego z [...] lutego 1991 r. nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Wobec tego, że komunalizacja, której podstawę materialnoprawną stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dotyczyła przekształceń własnościowych jakie zaszły 27 maja 1990 r. pomiędzy Skarbem Państwa, a gminami, stroną postępowania komunalizacyjnego – zgodnie z art. 28 Kpa – jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Ponadto, stroną takiego postępowania może być wyłącznie podmiot, który wykazał, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, który to tytuł wyklucza jej komunalizację. Te same zasady dotyczą postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, czy też postępowań nadzorczych nad decyzjami wydanymi w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych. Tylko bowiem podmiot, który wykaże, że 27 maja 1990 r. służył mu do nieruchomości tytuł prawnorzeczowy wykluczający jej skomunalizowanie, gdyż nie była ona własnością ogólnonarodową, może skutecznie żądać przeprowadzenia takiego postępowania. Podmiotem, który ma, w rozumieniu art. 157 § 2 Kpa, interes prawny w sprawach nadzorczych, dotyczących decyzji stwierdzających nieważność decyzji komunalizacyjnych jest dodatkowo osoba, której sfery prawnej dotyczą skutki prawne jakie wywołała kwestionowana decyzja nieważnościowa.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że "[...]" Sp. z o.o. swój interes prawny do bycia stroną postępowania nadzorczego wywodzi z posiadania tytułu własności do działki nr [...] zapisanej w Kw nr [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...] (której dotyczy kwestionowana decyzja z 2006 r. nr [...]) i zaistniałego sporu granicznego pomiędzy skarżącą, a Powiatem [...] jako aktualnym właścicielem działki nr [...], ujawnionym w Kw nr [...]. Istnienia tego rodzaju sporu dowodzi treść postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. sygn. akt VIII Ns [...] i treść wniosku "[...]" Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rację ma jednak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nieważnościowego musi wykazać, że skutki prawne decyzji nadzorczej stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej naruszyły sferę prawną wnioskodawcy. Wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej ma bowiem obowiązek wykazania istnienia po jego stronie interesu prawnego (por. wyrok NSA z 24 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2579/12).
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie "[...]" Sp. z o. o. nie wykazała, aby decyzja MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lutego 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...] (z której wydzielono i ujawniono w ewidencji gruntów w 2001 r. m. in. działkę nr [...], na mocy ostatecznej decyzji podziałowej z [...] listopada 2000 r. nr [...]) naruszała prawo własności wnioskodawcy do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] lub też przynajmniej części tej nieruchomości. Wobec tego uruchomienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania nieważnościowego na wniosek "[...]" Sp z o. o. i przejście do fazy merytorycznej kontroli legalności wspomnianej decyzji nieważnościowej nie miało podstawy materialnoprawnej.
Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd zwraca uwagę, że samo zainicjowanie przez "[...]" Sp. z o. o. postępowania sądowego o rozgraniczenie i zawisły pomiędzy skarżącą Spółką, a Powiatem [...] spór, co do tego, gdzie powinna przebiegać granica pomiędzy działką nr [...], a obecną działką nr [...] nie potwierdza istnienia po stronie skarżącej własnego i aktualnego interesu prawnego do wszczęcia postępowania nieważnościowego, w stosunku do decyzji MSWiA z [...] 2006 nr [...]. Zdarzenie przyszłe i niepewne (a takim jest wynik sądowej sprawy rozgraniczeniowej) takiego interesu prawnego obecnie nie daje "[...]" Sp. z o. o. Wobec tego powoływana przez Spółkę okoliczność "poszerzenia" działki nr [...] kosztem działki nr [...] i wpływ tej okoliczności wykazanie przez Spółkę interesu prawnego do bycia stroną postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji nadzorczej z 2006 r. jest obecnie kwestią otwartą. Zasadniczo w sprawach dotyczących postępowań nadzwyczajnych prowadzonych w stosunku do decyzji komunalizacyjnej ujawniające się pomiędzy stronami (gminą i osobą trzecią) spory dotyczące przebiegu granic nieruchomości, same w sobie, nie kreują interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa (por. wyrok NSA z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 988/15; wyrok NSA z 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1183/16).
Również samo sąsiedztwo z działką nr [...] nie daje legitymacji do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skutkiem prawnym decyzji MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...] nie jest bowiem jakiekolwiek negatywne oddziaływanie (immisje) na grunt oznaczony jako działka nr [...]. Powoływanie się przez skarżącą w niniejszej sprawie na poglądy judykatury w sprawach innego rodzaju, zwłaszcza dotyczących procesu inwestycyjnego, czy działalności gospodarczej jest nieprzydatne na gruncie niniejszej sprawy nadzorczej, która dotyczy ostatecznej decyzji nieważnościowej z [...] grudnia 2006 r. nr [...], wywierającej jedynie skutki prawne poprzez wyeliminowanie tytułu prawnego Gminy [...], jakim była ostateczna decyzja komunalizacyjna z [...] lutego 1991 r., jeżeli chodzi o część danej działki nr [...] zawierającą się w obecnej działce nr [...]. W tym kontekście zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. Konstytucji RP (brak ochrony własności skarżących przez organ), czy art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (naruszenie przez organ zasad współżycia społecznego, pozbawienie Spółki korzystania z rzeczy, tj. działki nr [...], zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa) nie mogły być skuteczne.
Takie z kolei zagadnienia jak to, czy na spornym gruncie (działce nr [...]) istniała droga publiczna, a jeżeli tak, to jaki był jej przebieg w terenie i jakie były jej parametry techniczne mogły być rozpatrywane w fazie procedowania, co do meritum sprawy nieważnościowej, zakończonej decyzją MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Wobec tego przedwczesne było odnoszenie się przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, czy też przez Sąd do tego rodzaju okoliczności w niniejszej sprawie, która zakończyła się na etapie badana dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek "[...]" Sp. z o.o. Powoływanie się przez skarżącą Spółkę w tym kontekście na mapy, stanowisko Zakładu Funkcjonowania Powiatu i Zarządu Dróg w [...], czy też świadków w celu wykazania rzeczywiście istniejącego stanu na spornym gruncie nie miało istotnego znaczenia. Przedmiot sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem, kontrolowanym przez Sąd, dotyczył tego, czy "[...]" Sp. z o. o. może być uznana za stronę postępowania nadzorczego w rozumieniu art. 28 w zw. z art. 157 § 2 Kpa i w konsekwencji zainicjować postępowanie nieważnościowe. Przedmiotem niniejszej sprawy nie była ocena legalności decyzji MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Z tego względu podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 Kpa), czy też prawa materialnego (art. 156 § 1 i 2 Kpa) nie mogły być skuteczne.
Nie jest tak, jak twierdzi skarżąca, że samo wskazanie we wniosku przez wnioskodawcę, że ma własny interes prawny w zainicjowaniu postępowania nieważnościowego obliguje organ nadzoru do wszczęcia postępowania nadzorczego. Podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji MSWiA z [...] grudnia 2006 nr [...] r. dąży do podważenia skutków prawnych jakie wywołała ta decyzja. Zatem działanie wnioskodawcy ma na celu wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej, która korzysta z domniemania jej zgodności z prawem i prawidłowości (art. 16 § 1 Kpa). Wobec tego to wnioskodawca musi wykazać, że ma legitymację czynną do zainicjowania tego typu postępowania i że legitymacja ta ma charakter obiektywny i kwalifikowany, tzn. ma oparcie nie tylko w sferze rzeczywistych (a nie tylko podawanych przez wnioskodawcę) faktów, ale i w sferze prawnej wnioskodawcy. Zarzut naruszenia art. 61a § 1 w zw. z 28 Kpa nie był zatem skuteczny.
Powoływanie się przez skarżącą na pozbawienie jej udziału w postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją z [...]grudnia 2006 r. nr [...] jako przesłankę nieważności także nie było skuteczne. Tego rodzaju zarzut może być sformułowany jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...], o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Wobec tego brak wykazania przez "[...]" Sp. z o. o. w [...] własnego, obiektywnego i aktualnego interesu prawnego we wszczęciu postępowania nieważnościowego obligował organ nadzoru do zastosowania art. 61a § 1 Kpa, co też Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo uczynił. Brak bowiem dowodu na to, że decyzja MSWiA z [...] grudnia 2006 r. nr [...] wywiera skutki prawne w stosunku do działki nr [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło