I SA/Wa 220/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...], odmawiająca stwierdzenia nabycia z dniem [...] maja 1990 r. przez Miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w mieście [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...],[...], arkusz mapy [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd rejonowy [...] w [...]. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...],działając na podstawie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 19990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) ,odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] maja 1990 r. przez Miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w mieście [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...],[...], arkusz mapy [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd rejonowy [...] – [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podniósł, że w dniu [...] maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i nie została oddana w zarząd, bądź w użytkowanie, jakiemukolwiek podmiotowi. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wniosła Gmina Miasto [...], podnosząc, że naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) poprzez jego niezastosowanie oraz art. 12 pkt 2 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnię. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto [...], wnosząc: 1. o uchylenie skarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...], jako niezgodnych z prawem, 2. ewentualnie o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, 3. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów: - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) poprzez jego niezastosowanie, - art. 12 pkt 2 Przepisy wprowadzające (...) ustawy poprzez jego błędną wykładnię. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy objętej zaskarżoną decyzją stanowił art. 5 ust. 1 ustawy . – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm.; dalej: "ustawa komunalizacyjna"), w myśl którego, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Dalsze przepisy, o których mowa w art. 5 ust. 1 to unormowania zawarte w art. 11 ust. 1 i art. 12 tej ustawy, które wyłączają pewne kategorie mienia państwowego z komunalizacji m.in. z uwagi na cel w jakim są one wykorzystywane. Stwierdzenie owego przejścia prawa, stosownie do art. 18 ust. 1 powołanej ustawy wymaga decyzji wojewody. Z powołanej wyżej regulacji w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że nabycie mienia ogólnonarodowego następuje w tym trybie z mocy samego prawa. Wskazany skutek prawny następuje bez względu na późniejsze zdarzenia prawne. To zaś oznacza, że podejmując w tym przedmiocie decyzję organ bada jedynie czy w dniu wejścia w życie ustawy spełnione zostały pozytywne przesłanki do stwierdzenia przejścia własności mienia ze Skarbu Państwa na gminę, oraz czy nie wystąpiły przesłanki negatywne, o których mowa w art. 11 i 12 ustawy. W sprawie niniejszej istotne jest , że przywołany art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990r. stanowi, że nie podlega uwłaszczeniu mienie ogólnonarodowe (państwowe), jeżeli korzystają z niego Kościół Katolicki, inne kościoły oraz związki wyznaniowe. Oznacza to , że grunt, który w dniu [...] maja 1990 r. "należał do" terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, podlega komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, o ile nie zachodziły wskazane wyłączenia. Konsekwencją tego przepisu jest, że jeżeli na dzień komunalizacji Parafia Rzymskokatolicka pw. [...] w [...], jako związek wyznaniowy korzystała do celów statutowych z przedmiotowej nieruchomości to omawiana działka nie podlega komunalizacji. Jak słusznie wskazał Minister Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 1994 r. sygn. akt I SA 842/93 (ONSA 1995/2/80). W orzeczeniu tym Sąd wyjaśnił, że korzystanie przez osoby wymienione w art. 12 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) z mienia ogólnonarodowego (państwowego) w dniu 27 maja 1990 r., bez względu na tytuł prawny korzystania, jest okolicznością wyłączającą to mienie spod komunalizacji z mocy prawa. Jeśli zatem Parafia skutecznie wykaże, że na dzień komunalizacji jako związek wyznaniowy korzystała z przedmiotowej nieruchomości, to wówczas uznać należy, że zaszły przesłanki do odstąpienia od komunalizacji. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy obydwu instancji. Poza sporem jest bowiem, że przedmiotowa nieruchomość została wydzierżawiona Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w [...] w dniu [...] czerwca 1988 r. (umowa była następnie kilkukrotnie aneksowana). W oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 1988r. wydane przez Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...], wzniesiono na niej kaplicę dla potrzeb wykonywania kultu religijnego, która funkcjonowała także w dniu 27 maja 1990r. Wskazane okoliczności faktyczne znalazły ponadto potwierdzenie w oświadczeniu Proboszcza Parafii pw. [...], złożonym w dniu [...] marca 2010r. Wbrew zarzutom skargi organy administracji wydając kontrolowane decyzje nie uchybiły wskazanym w niej przepisom prawa. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu konieczne jest dokonanie wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego i uzasadnienie swego stanowiska w sposób przewidziany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czyli art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ze wskazanego obowiązku organy wywiązały się w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Zarzut Skarżącego, że art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. odnosi się jedynie do nieruchomości, których właścicielem był wcześniej Kościół Katolicki a pozostały one w jego władaniu po przejęciu przez Państwo, nie został w żaden sposób udokumentowany. Przywołany w skardze "poradnik dla gmin", opracowany wg Skarżącego na zlecenie Biura Pełnomocnika rządu ds. Reformy Samorządu Terytorialnego nie został dołączony ani do skargi ani także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie organ skompletował dokumenty jednoznacznie potwierdzające tezę zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym, w ocenie Sądu , w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jej istota, tj. kwestia korzystania przez Parafię z przedmiotowej nieruchomości w dniu komunalizacji, została prawidłowo zbadana i oceniona przez organy obu instancji . Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji