I SA/Wa 2200/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku M.K., T. K., A. K., M. K. i P. K. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez C. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej stwierdził, że : - M. K. s. C. (ur. [...], zam. w [...] przy ul. [...] m. [...] nr PESEL [...] w [...] części, - T. K. s. C. (ur. [...], zam. w [...] przy ul. [...] m. [...], nr PESEL [...]) w [...] części, - A. K. c. B. (ur. [...], zam. w [...] przy ul. [...] m [...], nr PESEL [...]) w [...] części, - M. R. c. S. (ur. [...], zam. w [...] przy ul. [...] m. [...], nr PESEL [...]) w [...] części, - P. K. s. S. (ur. [...] zam. w [...] przy ul. [...] m. [...], nr PESEL [...]) w [...] części. 1. Posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez C.K. nieruchomości położonej w majątku O., pow. K., woj. [...] o powierzchni [...] ha, w tym gruntów ornych - 40 ha, łąk i pastwisk - 100 ha, lasu - 20 ha, pozostała część - nieużytki. 2. Wartość pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 1 wynosi [...] zł (słownie: [...] złotych, zero groszy). 3. Wysokość rekompensaty należnej M.K. wynosi [...] stanowiącej 20% wartości pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 2, tj. [...] zł (słownie: [...]), 4. Wysokość rekompensaty należnej T. K. wynosi [...] kwoty stanowiącej 20% wartości pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 2, tj [...] zł (słownie: [...] złote, [...] grosze). 5. Wysokość rekompensaty należnej A.K. wynosi [...] kwoty stanowiącej 20% wartości pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 2, tj. [...] zł (słownie : [...] złote, [...] grosze). 6. Wysokość rekompensaty należnej M.R. wynosi [...] kwoty stanowiącej 20% wartości pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 2, tj. [...] zł (słownie: [...] złotych, zero groszy). 7. Wysokość rekompensaty należnej P.K. wynosi [...] kwoty stanowiącej 20% wartości pozostawionej nieruchomości określonej w pkt 2, tj. [...] zł (słownie: [...] zero groszy). 8. Realizacja prawa do rekompensaty nastąpi w formie świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego, płatnego przelewem na rachunki bankowe. Od ww. decyzji, pismem z dnia 12 maja 2014 r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 13 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) odwołanie wniósł T. K. wnioskując o przyznanie wypłaty rekompensaty jako jednemu z czterech prawowitych spadkobierców uznanych przez Sąd. Dodał, że nie złożenie wniosku uważa za wysoko krzywdzące, bowiem poza nie wystąpieniem ze stosownym wnioskiem o wypłatę rekompensaty spełnia wszystkie wymagane warunki, tak jak i pozostali spadkobiercy. Wyjaśnił, że w wyznaczonym w decyzji 14-dniowym terminie nie wniósł odwołania z uwagi na bardzo zły stan zdrowia i wiek brata M.K., co przedłużyłoby jeszcze trwający i tak ponad 5 lat proces, tj. realizację decyzji. Postanowieniem z dnia [...] znak : [...] Minister Skarbu Państwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...], została odebrana przez T. K. w dniu 10 lutego 2014 r., co wynika z adnotacji wraz z własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji. Od tego dnia należy liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, a zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji był dzień 24 lutego 2014 r. (poniedziałek). Ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej odwołanie wynika zaś, iż odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 13 maja 2014 r. Organ dodał, że Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Organ wyjaśnił, że uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania wywołuje skutek w takiej postaci, że przedmiotowe odwołanie jest bezskuteczne, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] jest ostateczna. Z tego względu, organ stwierdził, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. K. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że odrzucenie jego prośby o wypłatę rekompensaty wskutek przekroczenia 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania określonego w decyzji jest nadużyciem ze strony państwa. Uchybienie natomiast przez organ merytorycznemu obowiązkowi rozpoznania sprawy stanowi rażące naruszenie prawa i jest zdaniem skarżącego krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Stosownie do art. 134 k.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezspornym jest iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] została odebrana przez skarżącego w dniu 10 lutego 2014 r. Wynika to z adnotacji oraz własnoręcznego podpisu złożonego przez skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji. Od tego dnia należy zatem liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Jak prawidłowo stwierdził organ ostatnim dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji był dzień 24 lutego 2014 r. Ze znajdującego się na kopercie zawierającej odwołanie stempla pocztowego wynika natomiast, że odwołanie od powyższej decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 13 maja 2014 r., a zatem ze znacznym uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji, skoro skarżący uchybił ustawowemu terminowi do złożenia odwołania, wydane przez organ odwoławczy postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jest prawidłowe. Zaznaczyć należy, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Pomimo otrzymania powyższej decyzji wraz z pouczeniem skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Ponadto, skarżący w odwołaniu sam wskazał, iż nie złożył go w terminie 14 dni od doręczenia decyzji bowiem "przedłużyłoby to jeszcze realizację decyzji". W ocenie Sądu, prawidłowo zatem organ wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Uchybienie ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa powoduje zaś bezskuteczność wniesionego odwołania, a następstwem tego jest uzyskanie waloru ostateczności decyzji organu I instancji, którą w tym wypadku jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]. Wyjaśnić też należy, że rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która uzyskała przymiot trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Tym samym należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).