I SA/Wa 221/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-15
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, powołując się na toczące się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości, podczas gdy akta sprawy nie zawierały wystarczających dowodów na istnienie i zakres tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem zasad procesowych, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Brak wystarczających dowodów w aktach sprawy na potwierdzenie toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości nabycia nieruchomości uniemożliwił ocenę zgodności z prawem decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Prezydent odmówił wydania decyzji, powołując się na toczące się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości w trybie dekretu z 1945 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę, kwestionując istnienie i zakres postępowania, na które powołały się organy, oraz podnosząc, że powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 2001 r. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Lenart NSA Cezary Pryca Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. J., W. J., D. K. i B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 221/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmawiającą wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniu 22 grudnia 2000 r. A. i W. J., D. K., L. M. i B. P. złożyli wniosek, w trybie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.), o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
W dniu 19 sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu wyżej wymienionych wniosków Prezydent W. decyzją nr [...] odmówił wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], działka nr ew. [...] z obr. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, organ odmawia wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Podniesiono również, iż obecna nieruchomość położona przy ul. [...], opisana w KW [...] stanowi część dawnej nieruchomości o nr hip. [...], w przedmiocie, której obecnie prowadzone jest, na wniosek dawnych właścicieli wyżej wymienionej nieruchomości, postępowanie w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Nadto organ wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość nie podlega przepisom ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę, na skutek odwołań wniesionych przez wszystkich wnioskodawców, organ odwoławczy uznał, że z akt sprawy wynika, iż przed Prezydentem W. toczy się postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 13 maja 1948 r. złożonym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), które m.in. dotyczy nieruchomości położonej przy ul. [...], działka ew. nr [...].
Organ odwoławczy uznał także, że w pojęciu "prawidłowość nabycia nieruchomości" użytym w art. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. mieści się postępowanie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W tym zakresie organ powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt I SA 20/00. Organ odwoławczy tym samym podzielił stanowisko organu I instancji uznając zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. i W.J., D. K. i B. F., która wstąpiła w prawa skarżących: L. M. i B. P. w związku z nabyciem od nich w drodze umowy sprzedaży własności lokalu mieszkalnego nr [...], w budynku mieszkalnym usytuowanym na przedmiotowej nieruchomości wraz z udziałem wynoszącym [...] części we współużytkowaniu wieczystym tej nieruchomości aktem notarialnym z dnia 24 października 2005 r., Repertorium A nr [...] (k. 30-33, k. 26), wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że spełniają wszystkie przesłanki, o których mowa w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Organ nie podał żadnych szczegółów odnośnie postępowania, które ma się toczyć na skutek wniosku z 13 maja 1948 r., co rodzi w skarżących wątpliwości, czy w ogóle taka sprawa rzeczywiści jest prowadzona. Skarżący powołują się również na to, że ma do nich zastosowanie ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmawiającą wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] opisaną w księdze wieczystej KW nr [...], powołał się na art. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1299 ze zm.). Przepis ten stanowi, że "organ, o którym mowa w art. 2 ust. 1, odmawia wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego". Jednocześnie organ ten uznał, że takim postępowaniem uniemożliwiającym wydanie decyzji o przekształceniu, jest toczące się postępowanie w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, które m.in. dotyczy przedmiotowej nieruchomości, a zostało wszczęte wnioskiem z dnia 13 maja 1948 r. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko organu I instancji, przy czym, organy obu instancji uznały, że okoliczność ta, iż toczy się powoływane przez nich postępowanie administracyjne wynika z akt niniejszej sprawy.
Dla oceny, czy prawidłowo organy obu instancji orzekły w zaskarżonych decyzjach powołując się na art. 3 ustawy z 4 września 1997 r. jest ustalenie, że rzeczywiście toczy się postępowanie administracyjne o jakim mowa w wyżej powołanym przepisie, a przechodząc na grunt niniejszej sprawy - ustalenie czy toczy się konkretnie postępowanie administracyjne z wniosku dawnych właścicieli, złożonego w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r., a dotyczące przedmiotowej nieruchomości.
Sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpatrywanej sprawie akta nie zawierają dowodów, które potwierdziłyby prawidłowość stanowiska organów orzekających w niniejszej sprawie, co do toczącego się postępowania administracyjnego pozwalającego na wydanie decyzji na podstawie art. 3 powołanej ustawy z 4 września 1997 r. W aktach znajduje się, odnośnie tej kwestii, tylko pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru z dnia 9 sierpnia 2004 r., nr [...], z którego wynika, że w tym Biurze prowadzone jest postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 13 maja 1948 r. złożonym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i postępowanie to jest skutkiem decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej odmawiającej dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Organy orzekające w niniejszej sprawie na podstawie tak lakonicznej informacji uznały, że odnośnie przedmiotowej nieruchomości toczy się postępowanie administracyjne uzasadniające odmowę wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości w prawo własności z powołaniem się na art. 3 ustawy z 4 września 1997 r. Nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż materiał dowodowy, bardzo skąpy w swej treści, nie pozwala na ustalenie, czy postępowanie administracyjne, na które powołują się organu obu instancji, dotyczy przedmiotowej nieruchomości. O takim postępowaniu nie wiedzą skarżący.
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpoznać cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 kpa).
W przedmiotowej sprawie postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem wskazanych wyżej zasad postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonych decyzji. Uzasadnia to ich uchylenie.
Natomiast nie mają racji skarżący zarzucając, że organ powinien zastosować do ich sytuacji przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.).
W sprawie jest bezsporne, że skarżący, bądź ich poprzednicy prawni złożyli w 2000 r. wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Daty złożenia wniosków oraz ich treść wskazują wprost, że zostały one złożone na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. W dacie złożenia tych wniosków jeszcze nie obowiązywała ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...). Zasadnie więc wnioski skarżących zostały rozpoznane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r., gdyż takie żądanie wynika wprost z wniosków, które wszczęły to postępowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło