I SA/Wa 221/16

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata T.R. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T.G. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T.R., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. T.G. pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia. Postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 221/16 Starszy Referendarz Sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, który pismem z dnia [...] lipca 2016 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, sprecyzował skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W dniu [...] października 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek wyznaczonego z urzędu pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, który w związku z niezłożeniem przez pełnomocnika oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), rozpoznany został odmownie postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego z dnia 5 grudnia 2016 r. W tej sytuacji wyznaczony z urzędu pełnomocnik wnioskiem z dnia 14 grudnia 2016 r. ponownie wystąpił o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości ani w części. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, które weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłata maksymalna w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie ponadto do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %). Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosownie do § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Z powyższych przepisów wynika, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłatę w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, ustala się wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia (tj. ½ z kwoty 480 zł). Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą i postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. Sąd odrzucił skargę. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na skontaktowaniu się ze skarżącą, zapoznaniu się z aktami sprawy i wystosowaniu pisma z dnia [...] lipca 2016 r. precyzującego skargę, a następnie wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności nakład pracy pełnomocnika stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawna z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem referendarza sądowego zakres podjętych przez pełnomocnika czynności oraz charakter sprawy nie uzasadniały przyznania wynagrodzenia w pełnej, żądanej przez pełnomocnika wysokości. Przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu, a zwłaszcza fakt, że pełnomocnik nie sporządził skargi i nie reprezentował strony na rozprawie, a podjęte czynności ograniczyły się w zasadzie do zapoznania się z aktami sprawy i wystosowania pisma z dnia [...] lipca 2016 r. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.