I SA/Wa 2210/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-22
Skład orzekający: Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, ustalając wysokość zasiłku okresowego, może przyznać świadczenie w niższej kwocie niż maksymalna dopuszczalna, uzasadniając to postawą świadczeniobiorcy i jego rodziny oraz ograniczonymi środkami finansowymi?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, ustalając wysokość zasiłku okresowego w ramach uznania administracyjnego, ma prawo przyznać świadczenie w kwocie niższej niż maksymalna, jeśli uzasadni to sytuacją rodzinną i zdrowotną świadczeniobiorcy oraz jego rodziny, brakiem aktywności w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, a także ograniczonymi środkami finansowymi ośrodka pomocy społecznej. Uzasadnienie to musi być wyczerpujące i zgodne z celami ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza zmieniającą wysokość przyznanego zasiłku okresowego. Organ I instancji pierwotnie przyznał zasiłek w niższej kwocie, a następnie podwyższył go. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o podwyższonej kwocie, argumentując, że mimo spełnienia kryteriów dochodowych, rodzina skarżącej nie wywiązuje się z zobowiązań, a partner skarżącej nie podejmuje aktywnych działań zmierzających do usamodzielnienia się. Skarżąca kwestionowała wysokość zasiłku, wskazując na trudną sytuację rodzinną i finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie zmiany przyznanego zasiłku okresowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A.J., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zmieniającą wysokość zasiłku okresowego w styczniu 2011 r., przyznanego decyzją tego organu z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. przyznał A. J. zasiłek okresowy w styczniu 2011 r. w wysokości [...] zł. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. organ I instancji zmienił przedmiotową decyzję i ustalił wysokość zasiłku na wyższą kwotę, czyli [...]zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego ma charakter związany, a organ przyznając pomoc kieruje się ogólnymi zasadami, dostosowując rodzaj, formę i rozmiar świadczenia do okoliczności sprawy. Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] poinformował, że od stycznia do grudnia 2010 r. udzielił pomocy w formie zasiłków okresowych 199 osobom oraz wypłacił 857 świadczeń na łączną kwotę [...] zł. Jednocześnie podał, że na koniec kwietnia 2011 r. dysponował kwotą na analogiczne świadczenia w wysokości niespełna [...] zł, przy czym wydatkował już na ten cel [...] zł, w związku z czym nie jest w stanie zaspokoić roszczeń wnioskodawczyni w żądanej wysokości. Na wysokość przyznanej pomocy wpływ miała także sytuacja w rodzinie A. J. Wnioskodawczyni prowadzi bowiem gospodarstwo domowe z B. W., z którym wspólnie wychowują trójkę dzieci. Wnioskodawczyni pracuje, natomiast B. W. od października 2004 r. nie pracuje i nie wykazuje żadnej aktywności przy poszukiwaniu pracy. Od dnia 23 lutego 2011 r. B. W. ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, zaś uzyskanie orzeczenia było skutkiem zawartego z nim kontraktu socjalnego. W ocenie organu B. W. nie podejmuje żadnych działań zmierzających do podjęcia pracy, mimo posiadania orzeczenia, w którym zawarte zostało wskazanie do uzyskania zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Ponadto rodzina A. J., pomimo korzystania z pomocy społecznej, nie wywiązuje się z ustaleń dotyczących leczenia, a wnioskodawczyni nie podejmuje działań zmierzających do zmiany postępowania swojego partnera, lecz wręcz wspiera jego zachowania destrukcyjne dla rodziny.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. J. wniosła odwołanie, kwestionując w nim m.in. wysokość przyznanego zasiłku okresowego. W ocenie skarżącej samo podjęcie przez B. W. pracy nie poprawi sytuacji rodziny tym bardziej, że praca nielegalna byłaby powodem dużo większej ilości problemów i mogłaby narazić B. W. na pogorszenie stanu zdrowia i odpowiedzialność karną. Odnosząc się do odmowy podjęcia prac społeczno-użytecznych przez B. W. podkreślono, że potencjalny pracodawca nie był w stanie wykluczyć negatywnego wpływu pracy na jego stan zdrowia, w związku z czym nie zdecydował się on na wzięcie za to odpowiedzialności.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) i wyjaśnił, że zasiłek okresowy jest świadczeniem o charakterze obowiązkowym, a tym samym jego przyznanie nie zależy od uznania administracyjnego. Jednakże w ramach uznania administracyjnego, kierując się przy tym ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 1, w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, organ pomocy społecznej określa czas pobierania tego zasiłku i jego wysokość, którego maksymalne i minimalne ramy wynikają z art. 38 ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 powołanej ustawy. Stosownie zatem do powołanej regulacji zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Ustalona kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Oznacza to, że wysokość należnego wnioskodawczyni zasiłku okresowego powinna zostać ustalona w granicach 50-100% różnicy między kryterium dochodowym jej rodziny a uzyskiwanym dochodem tej rodziny. Jak ustalono w wywiadzie środowiskowym dochód rodziny A. J. w grudniu 2010 r. wyniósł [...] zł. Różnica między kryterium dochodowym rodziny wnioskodawczyni a dochodem tej rodziny wynosi [...] zł ([...] zł – [...] zł), zatem 50% tej kwoty to [...] zł. Tym samym wysokość należnego rodzinie A. J. zasiłku okresowego powinna zawrzeć się w granicach od [...] zł do [...] zł, i warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony. Organ administracji ustalając wysokość zasiłku okresowego niższego niż 100% różnicy między kryterium dochodowym rodziny odwołującej a dochodem tej rodziny powinien uzasadnić powody przyznania zasiłku w niższej kwocie. W przedmiotowej sprawie Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wskazał, że rodzina A. J. nie wywiązuje się z podjętych zobowiązań. Podkreślił w szczególności negatywną postawę B. W., który nie podejmuje prób zatrudnienia się, tłumacząc to swoim stanem zdrowia, w sytuacji gdy stan ten nie uniemożliwia mu podjęcia pracy, co potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty. Zgodnie bowiem z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności B. W. może pracować w ramach otwartego rynku pracy. Powyższe potwierdza również znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna. Zatem niezrozumiałym jest dla Kolegium, jakiego rodzaju problemy miałyby narazić B. W. na pogorszenie stanu zdrowia i odpowiedzialność karną, skoro faktycznie jego stan zdrowia nie jest tak ciężki, jak wynikać by to mogło z treści odwołania. Zupełnie niezrozumiały, w ocenie organu odwoławczego, jest również argument sugerujący, jakoby Ośrodek Pomocy Społecznej zmuszał B. W. do podejmowania nielegalnej pracy.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że Ośrodek Pomocy Społecznej ma za zadanie nie tylko rozdzielać środki finansowe, ale przede wszystkim aktywizować osoby ubiegające się o pomoc do podjęcia działań zmierzających do usamodzielnienia się, czego wyrazem jest art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zatem korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej wymaga wypełnienia także przez osobę zainteresowaną określonych zobowiązań, do których zaliczyć należy m.in. także aktywne poszukiwanie pracy. Na poparcie powyższego organ odwoławczy przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym o tym, czy zasiłek okresowy będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego oraz członków jego rodziny, postawę świadczeniobiorcy, jego obiektywne możliwości wyjścia z kryzysu oraz elementy subiektywne - chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy podkreślił, że zadaniem pomocy społecznej nie jest udzielanie świadczeń pieniężnych w celu zapewnienia świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, lecz służenie mu pomocą, aby poprzez wspólne działania (państwa i uprawnionego) zlikwidować nie tylko skutki, ale przede wszystkim przyczynę trudnej sytuacji życiowej jego rodziny. Wobec czego po przeanalizowaniu informacji dotyczących wysokości środków przeznaczonych na pomoc w formie zasiłków okresowych przedstawionych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji Kolegium stwierdziło, że wysokość zasiłku okresowego przyznanego rodzinie A. J. nie odbiegała znacząco od średniej wysokości świadczeń przyznawanych w tej formie innym osobom ([...] zł : [...] świadczeń = [...] zł), a nawet była od nich nieco wyższa. W sytuacji zaś, gdy jak wynika z akt sprawy organ I instancji dysponuje w bieżącym roku mniejszą niż w roku poprzednim kwotą środków na analogiczne świadczenia (przy czym na koniec kwietnia 2011 r. miał już rozdysponowane ponad 30% środków), musi również być wzięta pod uwagę wysokość funduszy będących w jego dyspozycji, tak aby wystarczyły one dla większej ilości osób będących pod opieką Ośrodka. Niezależnie od powyższego Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną. Jak wynika z akt sprawy, poprzedni kontrakt socjalny został zawarty z B. W. w dniu 30 września 2010 r. i miał przede wszystkim na celu ustalenie stopnia niepełnosprawności. Ze względu na uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności należy uznać, że cel kontraktu został osiągnięty. Wobec czego Ośrodek może zaproponować zawarcie B. W. nowego kontraktu socjalnego, którego celem mogłoby być np. podjęcie przez niego zatrudnienia.
Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. J. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała swoją trudną sytuację rodzinną i finansową. Podniosła, że jej rodzinie brakuje środków niezbędnych do życia. Jednocześnie zakwestionowała uzasadnienie ustaleń poczynionych przez organ w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w szerokim uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o jej skierowanie do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zaskarżone decyzje wydane zostały po ponownym rozpatrzeniu sprawy, która na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którą to decyzją organ II instancji uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku okresowego, wróciła do rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2011 r. organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek okresowy na miesiąc styczeń 2011 r. w wysokości [...] zł. Następnie decyzja ta została zmieniona decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2011 r. w ten sposób, że zasiłek okresowy przyznany na miesiąc styczeń 2011 r. został podwyższony do kwoty [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...], która stała się przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd skargi A. J.
Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Sporna jest jedynie kwestia oceny przyczyn powstałej trudnej sytuacji skarżącej oraz możliwych sposobów rozwiązania powstałych problemów. W tej sytuacji Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające dokonał kontroli wydanych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przy czym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu niepożądanych sytuacji przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielniania osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 powołanej ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Warunkiem przyznania zasiłku okresowego jest spełnienie kryterium dochodowego, a w przypadku rodziny, jak w przedmiotowej sprawie, wysokość zasiłku okresowego nie może wynosić mniej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem rodziny i nie więcej niż wysokość tej różnicy. Powyższe przepisy wskazują więc, że organ pomocy społecznej ustala wysokość zasiłku okresowego pomiędzy wskazanymi wyżej granicami, z uwzględnieniem ogólnych zasad udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz indywidualnej sytuacji rodziny świadczeniobiorcy. Na rozmiar świadczenia z pomocy społecznej mają bowiem wpływ okoliczności uzasadniające udzielenie tej pomocy. Przedstawiona wyżej regulacja prawna oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego cechuje pewna uznaniowość, ograniczona ustawową wysokością najwyższego i najniższego zasiłku oraz okresem jego pobierania. Organ administracji ustalając, w ramach posiadanego tzw. uznania administracyjnego, wysokość zasiłku okresowego niższego niż 100% różnicy między kryterium dochodowym rodziny odwołującej a dochodem tej rodziny powinien uzasadnić powody przyznania zasiłku w niższej kwocie. Przy czym, jak zasadnie wywiódł to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, o tym, czy zasiłek ten będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym, decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego oraz członków jego rodziny, istniejącą po stronie świadczeniobiorcy i wynikającą z jego warunków osobistych możliwość przezwyciężenia swej trudnej sytuacji życiowej, zakres realizacji obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu problemów, możliwości finansowe ośrodka, postawę świadczeniobiorcy oraz elementy subiektywne - chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy, w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin organ przeprowadza wywiad środowiskowy. Ustalenia wywiadu stanowią następnie dla pracownika socjalnego podstawę do analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny. Z akt sprawy wynika, że jak ustalono w wywiadzie środowiskowym dochód rodziny A. J. w grudniu 2010 r. wyniósł [...] zł. Zatem różnica między kryterium dochodowym rodziny wnioskodawczyni a dochodem tej rodziny wynosi [...] zł ([...] zł - [...] zł), a 50% tej kwoty to [...] zł. Tym samym wysokość należnego rodzinie A. J. zasiłku okresowego powinna zawrzeć się w granicach od [...] zł do [...] zł. Przyznanie zatem kwoty [...] zł (wyższej niż poprzednio ustalonej w decyzji z dnia [...] maja 2011 r.) warunek ten w niniejszej sprawie spełniało. Jednocześnie uzasadniając fakt przyznania zasiłku w tej wysokości, a nie wyższej organy obu instancji wskazały, że rodzina wnioskodawczyni A. J. pomimo korzystania z pomocy społecznej nie wywiązuje się z podjętych zobowiązań, w tym z ustaleń dotyczących leczenia, a konkubent wnioskodawczyni, również korzystający ze środków pomocy społecznej, nie podejmuje żadnych działań zmierzających do zmiany istniejącej, trudnej sytuacji rodziny. B. W. nie podejmuje prób zatrudnienia się, tłumacząc to swoim stanem zdrowia, w sytuacji gdy stan ten nie uniemożliwia mu podjęcia pracy, co potwierdza treść orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Z treści tego dokumentu wynika, że B. W. może pracować w ramach otwartego rynku pracy. Taka negatywna postawa członka rodziny skarżącej powoduje, że Ośrodek Pomocy Społecznej nie może skutecznie realizować swojego głównego zadania, czyli doprowadzenia do usamodzielnienia się rodziny skarżącej i wyjścia z sytuacji, w której niezbędne jest finansowe wsparcie tej rodziny ze środków budżetu państwa, a które to zadanie w tym przypadku zrealizowane być może poprzez aktywizację zawodową. Uzasadniona jest obawa organów orzekających, że w rodzinie skarżącej brak jest świadomości, że obowiązek utrzymania rodziny obciąża przede wszystkim jej zdolnych do pracy członków, czyli skarżącą i B. W., nie zaś Skarb Państwa. Środki pomocy społecznej mogą być wykorzystane jedynie do wspierania rodziny, która czasowo znalazła się w trudnej sytuacji, a nie stanowić jej stałego źródła utrzymania.
Dodatkowym argumentem uzasadniającym wysokość przyznanego skarżącej świadczenia jest sytuacja finansowa Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], który od stycznia do grudnia 2010 r. udzielił pomocy w formie zasiłków okresowych 199 osobom oraz wypłacił 857 świadczeń na łączną kwotę [...] zł. Na koniec kwietnia 2011 r. Ośrodek ten dysponował kwotą na analogiczne świadczenia w wysokości niespełna [...] zł, przy czym wydatkował już na ten cel [...] zł. Organ I instancji dysponował zatem w 2011 roku mniejszą niż w 2010 roku kwotą środków na analogiczne świadczenia, a na koniec kwietnia 2011 r. miał już rozdysponowane ponad 30% środków. Przy podziale posiadanych środków na organie I instancji ciąży zaś obowiązek wzięcia pod uwagę wysokości funduszy będących w jego dyspozycji, tak aby wystarczyły one dla większości osób potrzebujących i będących pod opieką Ośrodka. Skoro środki przekazywane z budżetu państwa nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących, rzeczą właściwych organów jest wyważenie przyznawanej pomocy, a więc uwzględnianie nie tylko subiektywnie postrzeganej sytuacji uprawnionych, ale i jej obiektywnej oceny.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organy orzekające prawidłowo ustaliły, że rodzina skarżącej spełnia kryteria (dochodowe i społeczne) do przyznania jej pomocy w formie zasiłku okresowego. Organy poprawnie, korzystając z przysługującego im tzw. uznania administracyjnego, ustaliły również wysokość przyznanego zasiłku okresowego, a przedstawione w tej sprawie uzasadnienie spełnia przesłanki określone w art. 107 § 3 kpa. Organ I instancji podając stan budżetu, jakim dysponował na zasiłki okresowe w odpowiednim dla sprawy czasie, oraz liczbę świadczeniobiorców, wykazał, że przyznanie zasiłku w wyższej niż przyznana wysokości nie byłoby zasadne.
Raz jeszcze podkreślić należy, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański: Komentarz do ustawy o pomocy społecznej wraz ze zbiorem przepisów wykonawczych, Kutno 2006, s. 10). Organy pomocy społecznej są zobowiązane jedynie do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia takiej pomocy. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich podstaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Zatem obowiązek współdziałania osób pobierających takie świadczenia z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych propozycji pracownika socjalnego pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe w jakich się znalazła w celu "wyjścia" wnioskodawcy z systemu pomocy społecznej i umożliwienia mu samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. W ocenie Sądu, pomoc społeczna Państwa nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i wykształcania nieprawidłowych nawyków.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji w sposób dostateczny wyjaśniły powody, które legły u podstaw przyznania skarżącej zasiłku okresowego w określonej w decyzji wysokości. Motywy natomiast, którymi kierowały się organy, mieszczą się w celach i zadaniach pomocy społecznej oraz zasadach przyznawania zasiłków okresowych (w tym ramach przysługującego organom uznania administracyjnego) przewidzianych przez przepisy ustawy o pomocy społecznej. Organy orzekające nie uchybiły również zasadom postępowania administracyjnego. W sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji swoje racje oraz motywy podjętych rozstrzygnięć.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło