I SA/Wa 2216/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, postanowieniem z [...] lipca 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez X prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...],[...], obręb [...] oraz własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ powołał stosowne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące pojęcia strony postępowania i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie podstawy do uznania podmiotu za stronę należy upatrywać w przepisie art. 2 ust. 1-3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest Skarb Państwa oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczane. Osoba trzecia może uczestniczyć w tym postępowaniu tylko wówczas gdy wykaże, że przysługują jej prawa, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Interes prawny może również wynikać z aktualnie posiadanych praw rzeczowych do uwłaszczonej kwestionowaną decyzją nieruchomości. W chwili obecnej skarżący nie posiada żadnych praw do nieruchomości, której dotyczyła kwestionowana decyzja. Dla ustalenia interesu prawnego gminy W. nie jest wystarczające powołanie się na przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Dla wykazania prawa do przedmiotowej nieruchomości niezbędne jest, w takim wypadku, powołanie się na ostateczną decyzję wydaną w trybie art. 18 ust. 1 tej ustawy. Organ nadzoru nie może oceniać praw Gminy do przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż wkraczałby w sferę kompetencji organu wojewódzkiego. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do podważenia decyzji z dnia [...] lutego 1994 r., to w ocenie organu nadzoru uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w jej ocenie zaistniały przesłanki nadające jej status strony i wynikają one z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z przepisu tego wynika prawo domagania się przez Gminę [...] stwierdzenia nabycia własności części nieruchomości oznaczonej nr [...] jako podlegającej komunalizacji z mocy prawa. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. skutecznie uniemożliwia skarżącej skomunalizowanie części nieruchomości objętej tą decyzją. Nie legitymując się decyzją Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności przedmiotowej nieruchomości nie może ona skutecznie powoływać się w obrocie na swoje prawo i prawem tym rozporządzać, nie może również wnioskować o dokonanie podziału tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Gmina [...] wystąpiła do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. stwierdzającej uwłaszczenie z dniem [...] grudnia 1990 r. X opisaną w niej nieruchomością. W ocenie wnioskodawcy funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji uwłaszczeniowej uniemożliwia stwierdzenie przez właściwy organ nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności części nieruchomości objętej decyzją uwłaszczeniową. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. W sprawie jest bezsporne, że Gmina [...] nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego. Również skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej nie dotyczyłoby interesu prawnego lub obowiązku skarżącej. Gmina W. nie legitymuje się żadnym tytułem prawnorzeczowym do części nieruchomości objętej decyzją uwłaszczeniową. Swój interes prawny wywodzi z przekonania, że spełnia przesłanki do nabycia z mocy prawa własności części nieruchomości uregulowanej kwestionowaną decyzją uwłaszczeniową w trybie art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Należy wskazać, że wprawdzie nabycie mienia ogólnonarodowego przez gminę w powołanym przez skarżącą trybie następuje z mocy prawa, to jednakże nabycie tego prawa jest stwierdzone deklaratoryjną decyzją właściwego wojewody (art. 18 ust. 1). Taka decyzja odnośnie skarżącej nie została wydana dotychczas, a powoływanie się na spełnienie przesłanek do nabycia własności w drodze komunalizacji nie jest wystarczające do uznania, że podmiot powołujący się na to nabył własność nieruchomości. Ocena bowiem spełnienia tych przesłanek następuje przez właściwy organ we właściwym postępowaniu administracyjnym, a potwierdzenie spełnienia przesłanek następuje w decyzji. W żadnym innym postępowaniu organ nie jest do tego upoważniony. Wobec tego organ prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do kwestionowania decyzji uwłaszczeniowej, a skutkiem tego jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o czym stanowi art. 61a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.