I SA/Wa 2217/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę postanawia przywrócić termin do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. K., pismem z dnia 25 października 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 18 listopada 2011 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczony został skarżącemu w dniu 29 listopada 2011 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 6 grudnia 2011 r. W dniu 9 grudnia 2011 r. do Sądu wpłynął z kolei wniosek skarżącego - nadany listem poleconym w dniu 7 grudnia 2011 r. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wyjaśnił, że w okresie, w którym powinien był dokonać stosownej czynności procesowej, był chory i nie był w stanie wyjść z domu. Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą w podeszłym wieku (82 lata), mieszka sam na wsi w domu oddalonym około 6 kilometrów od miejscowości, w której znajduje się poczta. Jego stan zdrowia był zaś bardzo poważny i nie mógł on wychodzić z domu - lekarz zalecił mu wygrzewanie i przyjmowanie leków, w tym antybiotyku. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie lekarskie, w którym wskazano, że J. K. w dniach 26 listopada 2011 r. – 6 grudnia 2011 r. był leczony z powodu obłożnej choroby w trybie wizyt domowych z zaleceniem przebywania w domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Odstępstwo od powyższej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania stanowi instytucja prawa pomocy. W myśl art. 243 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zaznaczyć trzeba, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazują żadnego terminu w jakim należy zwrócić się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Innymi słowy wniosek ten nie jest ograniczony żadnym terminem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku. Z powyższego wynika więc, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w siedmiodniowym terminie do uiszczenia wpisu sądowego powoduje, że termin ten zostaje przerwany i nie rozpoczyna biegu do czasu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych złożony został po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jak wynika bowiem z akt sprawy odpis zarządzenia z dnia 18 listopada 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczony został skarżącemu w dniu 29 listopada 2011 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nadany zaś został w urzędzie pocztowym w dniu 7 grudnia 2011 r. Okoliczności powyższe przemawiałyby zatem za odrzuceniem skargi z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie stosownego wpisu sądowego. Zauważyć jednak należy, że skarżący występując z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd uznał zatem, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpoznaniu na ogólnych zasadach mimo, iż - jak wyżej wskazano - wniosek o przyznanie prawa pomocy, co do istoty, może być wniesiony w każdym terminie. Stosownie zaś do treści art. 86 i art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu – skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wniosku oraz z załączonego zaświadczenia lekarskiego, w okresie, w którym powinien zostać złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (ewentualnie uiszczony stosowny wpis sądowy) skarżący był poważnie chory, choroba miała charakter nagły, niedający się przewidzieć, uniemożliwiający osobiste działanie. Z racji natomiast tego, że skarżący mieszka samotnie, nie mógł on wyręczyć się inną osobą. Okoliczności powyższe – zdaniem Sądu - uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. W sprawie zachowany również został siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika bowiem z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego choroba skarżącego trwała do 6 grudnia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu nadany zaś został listem poleconym w dniu 7 grudnia 2011 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.