I SA/Wa 2221/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Monika Sawa Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 lipca 2023 r. nr 054073901/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej jako "Prezes KRUS") decyzją z 19 lipca 2023 r., nr 054073901/GSOL odmówił Z.L. przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 7 lipca 2023 r. Z. L. wystąpił o przyznanie mu świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w [...] z 5 lipca 2023 r. potwierdzające, że pełnił on funkcję sołtysa w sołectwie [...] przez okres dwóch kadencji od 9 marca 2011 r. do 4 lutego 2019 r. Decyzją z 19 lipca 2023 r., nr 054073901/GSOL Prezes KRUS orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Następnie wskazał, że z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w [...] wynika, iż skarżący pełnił funkcję sołtysa w okresie od 9 marca 2011 r. do 4 lutego 2019 r. Zatem skarżący udowodnił jedynie 7 lat 10 miesięcy i 26 dni, czyli pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, ale mniej niż 8 lat. Wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, nie mniej niż przez 8 lat - dlatego też brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa KRUS wniósł skarżący zarzucając jej naruszenie przepisów prawa: 1. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. poz. 1073) w zw. z § 3 ust. 4 załącznika nr 43 do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z 26 marca 2007 r. w sprawie nadania statutów [...] Gminy [...] (Podla. z 2007 r. Nr 100, poz. 846), 2. art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że zaświadczenie Burmistrza [...] jest dokumentem stwierdzającym okoliczności wystarczające do rozpatrzenia sprawy, w sytuacji, w której wskazuje ono niepełny okres jednej z kadencji z uwagi na skrócenie jej trwania przez organ gminy, w sytuacji, w której zgodnie z treścią uchwały wskazanej w pkt 1 powyżej, kadencja trwa 4 lata i nie ma podstaw do jej skrócenia. Skarżący podkreślił, że funkcję sołtysa pełnił przez dwie pełne kadencje między 2011 a 2019 rokiem. W trakcie obu kadencji obowiązki wykonywał od dnia przeprowadzenia wyborów. Jego kadencja w roli sołtysa nie wygasła wskutek odwołania z pełnionej funkcji, nie składał też oświadczenia o rezygnacji z funkcji. Zgodnie z treścią § 3 ust. 5 statutu sołectwa, obowiązującą w całym okresie wykonywania przez niego funkcji sołtysa, kadencja sołtysa i rady sołeckiej trwa cztery lata począwszy od dnia wyborów. Zgodnie zaś z treścią § 5 ust. 1 statutu sołectwa [...], wybory sołtysa i rady sołeckiej przeprowadzone są w terenie i miejscu określonym uchwałą Rady Miejskiej. Zatem w przypadku wyborów do sołectwa, w którym pełnił on funkcję sołtysa, doszło do błędnego zrównania kadencji sołtysa i rady sołeckiej z kadencją rady miejskiej w [...], co w konsekwencji doprowadziło do skrócenia jednej z kadencji sołtysa. Skoro zatem prawo miejscowe ustanawia okres trwania kadencji, a zaświadczenie wydawane na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy ujmuje okres krótszy od przewidzianego w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, to organ rozpatrujący wniosek winien zwrócić się do organu wystawiającego zaświadczenie z wnioskiem o wyjaśnienie tej okoliczności. Jednakże organ merytorycznie rozpatrujący jego wniosek nie uczynił tego, poprzestając na bezkrytycznym przyjęciu treści zaświadczenia jako wystarczającego do załatwienia sprawy. Podsumowując uznał, iż dyspozycja art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy winna być interpretowana systemowo. Skoro przepisy przewidują, że kadencja sołtysa trwa 4 lata i nie zachodzi przypadek uzasadniający skrócenie jej okresu. to na potrzeby rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia należy przyjąć, że trwała ona właśnie 4 lata. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że skoro skarżący nie legitymował się wymaganym co najmniej 8 - letnim okresem pełnienia funkcji sołtysa - to zasadnie odmówiono mu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia tej funkcji. Wskazał też, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1225/17 zaznaczył, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 377/09). Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydawanie zaświadczeń co do zasady jest oparte na danych posiadanych przez organ. Podsumowując organ stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ okres pełnienia funkcji sołtysa został potwierdzony zaświadczeniem Urzędu Miejskiego w [...] - wobec czego nie ma podstaw do uznania skarżącemu pełnych dwóch czteroletnich kadencji i wypłacenia mu ww. świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 19 lipca 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 26 maja 2023 r." Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat oraz 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanej normy wynika, że przyznanie spornego świadczenia uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie trzech przesłanek. Po pierwsze, ustalenia wymaga czy osoba wnioskująca o wskazane świadczenie pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez co najmniej dwie kadencje. Konieczne jest również ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Wreszcie wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek, który dla kobiet wynosi 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny. Co prawda skarżący zakwestionował zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w [...] z 5 lipca 2023 r. o pełnieniu przez niego funkcji sołtysa w sołectwie [...] przez okres dwóch kadencji w okresie od 9 marca 2011 r. do 4 lutego 2019r. - zarzucając mu, że nie wyjaśniono, dlaczego zaświadczenie wydawane na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy ujmuje okres krótszy od przewidzianego w przepisach prawa powszechnie obowiązującego - ale Sąd uznał jego zastrzeżenia za niezasadne, gdyż Prezes KRUS słusznie uznał wydane zaświadczenie za wystawione w sposób prawidłowy. Nie budziło wątpliwości organu, że skarżący pełnił funkcje sołtysa i pełnił ją przez dwie kadencje. Kadencje te trwały krócej niż okres 8 lat, a mianowicie 7 lat, 10 miesięcy i 26 dni. Okoliczności te wynikają wprost z zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w [...] z 5 lipca 2023 r. potwierdzającego, że skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...] w okresie od 9 marca 2011 r. do 4 lutego 2019 r. tj. przez dwie kadencje. Z uwagi zatem na fakt, że skarżący nie spełnił jednego z wymogów ustawowych do przyznania świadczenia tj. sprawował funkcję sołtysa przez okres krótszy niż 8 lat, organ prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym Sąd podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 2 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza bowiem fakt, że skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres krótszy niż 8 lat pomimo, że sprawował tę funkcję przez dwie kadencje. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, gdyż już w pierwszym zdaniu w ww. art. 2 ust. 1 określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Podnoszone zaś przez skarżącego zarzuty co do prawidłowości wydanego zaświadczenia - które obejmuje okres krótszy niż cztery lata - nie mogą być uwzględnione z uwagi na istotę zaświadczenia, które jest aktem wiedzy organu wynikającej z danych znajdujących się w ewidencji, rejestrze lub innych zbiorach organu administracji. Sąd zwraca także uwagę na fakt, iż w pierwotnym projekcie ustawy wymóg dotyczący minimalnego okresu pełnienia funkcji sołtysa wynosić miał lat 10 (vide rządowy projektu ustawy - druk nr 3128, dostępny w zakładce Prace Sejmu IX kadencji). W uzasadnieniu do tego projektu zaś jako istotne kryterium akcentowano nie tyle liczbę kadencji, co okres pełnienia funkcji. Jak wskazywano bowiem "Wychodząc naprzeciw zdiagnozowanym niedostatkom aktualnego stanu prawnego, projekt ustawy ma na celu przyznanie waloryzowanego świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, zwanego dalej "świadczeniem", w wysokości 300 złotych miesięcznie dla tych sołtysów, którzy, ze względu na okres pełnienia tej funkcji szczególnie zasłużyli się społeczności lokalnej. Za okres ten w projekcie przyjęto wymóg pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej 10 lat.". Tym samym celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia wszystkim osobom pełniącym funkcje sołtysa. Skoro zatem warunkiem uzyskania świadczenia jest, poza wymogiem osiągnięcia odpowiedniego wieku i sprawowania urzędu sołtysa przez dwie kadencje, dopełnienie także wymogu łącznego pełnienia tej funkcji przez co najmniej 8 lat, a w niniejszej sprawie tego ostatniego warunku skarżący nie spełnił - co jest okolicznością niesporną i znajduje oparcie w treści znajdującego się w aktach zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w [...] - to decyzja odmawiająca skarżącemu z tego powodu przyznania mu wnioskowanego świadczenia odpowiada prawu, co czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku. .