I SA/Wa 2224/05

WyrokWSA w Warszawie2006-10-09

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, w ramach którego przewidziano również budowę szkoły, może być zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli zamiast szkoły wybudowano budynek mieszkalny, a cel wywłaszczenia został zrealizowany w innej formie?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, w ramach którego przewidziano budowę szkoły, nie może być uznana za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeśli zamiast szkoły wybudowano budynek mieszkalny, a cel ten został zrealizowany w innej formie, stanowiącej infrastrukturę osiedla. Wobec tego nie jest możliwy zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. domagała się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego, w tym szkoły. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została wykorzystana na cele budowy osiedla mieszkaniowego, co zostało zrealizowane poprzez budowę budynków mieszkalnych i infrastruktury. Skarżąca zarzuciła, że wywłaszczenie nastąpiło wyłącznie pod budowę szkoły, która nie została wybudowana, a także bezpodstawne powoływanie się na art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 2224/05 Uzasadnienie Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], którą odmówiono zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] (dawny nr [...]) o pow. [...] m², z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że objęta wyżej wymienioną decyzją działka nr [...] wchodziła w skład nieruchomości o pow. [...] m², wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" kolonia "[...]". Z informacji zawartej w uzasadnieniu tej decyzji oraz mapy sytuacyjnej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta W. z dnia [...] września 1980 r. zatwierdzającej plan realizacji osiedla "[...]" kolonia "[...]" wynika, iż na części gruntu tej nieruchomości miał być wybudowana w ramach osiedla szkoła. Szkoła ta jednak nie została wybudowana i decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 1996 r. część wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki oznaczone dawniej nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², zwrócono byłej właścicielce J. R. Na działce objętej postępowaniem o zwrot, oznaczonej nr [...] została wybudowana część osiedla mieszkaniowego w postaci budynków mieszkalnych i infrastruktury koniecznej do ich prawidłowego funkcjonowania. Z informacji uzyskanych od Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej potwierdzonych dokumentacją powykonawczą wynika, iż budynki stojące na przedmiotowej nieruchomości zostały wybudowane w 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1990 r. Skoro wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego, w tym tylko w części pod budowę szkoły, to organ uznał, iż przedmiotowa działka wykorzystana została na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, co oznacza, że nie może ona być uznana za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnia to odmowę zwrotu, co też uczynił organ pierwszej instancji. Z tych względów organ odwoławczy uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową. W skardze na decyzję Wojewody [...] J. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w decyzji wywłaszczeniowej wskazano, że cała nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły. Cel ten został potwierdzony w decyzjach organów obu instancji orzekających o zwrocie na rzecz J. R. części wywłaszczonej nieruchomości. Celu tego nigdy nie zrealizowano, gdyż nie wybudowano szkoły. W zaskarżonej decyzji organ powołuje się na to, że wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy osiedla wielorodzinnego "[...]" co w ocenie skarżącej nie jest zgodne z prawdą ponieważ wywłaszczenie nastąpiło pod budowę szkoły. Ponadto skarżąca zarzuciła bezpodstawne powoływanie się na art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania w przedmiotowej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi jest uznanie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co wynika z treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją wchodziła w skład działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej gospodarstwo rolne o pow. [...] m², położonej w W., stanowiącej własność skarżącej J. R., która to nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r., nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 18 stycznia 1985 r. Dla oceny zasadności żądania J. R. zwrotu działki nr [...], stanowiącej część wywłaszczonej powołaną decyzją nieruchomości, istotnie jest ustalenie na jaki cel określony w tej decyzji o wywłaszczeniu nastąpiło jej wywłaszczenie. W znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1984 r. cel wywłaszczenia został określony w jej uzasadnieniu. Już na samym wstępie uzasadnienia tej decyzji powołano się, że zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1980 r., nr [...] wydaną dla osiedla "[...]" kolonia "[...]" w W. opisana w decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły oznaczonej [...] w osiedlu "[...]" Kolonia "[...]" w W. Nie ulega wątpliwości, że powołana w decyzji wywłaszczeniowej decyzja nr [...] to jest, znajdująca się w aktach administracyjnych, decyzja z dnia [...] września 1980 r. Urzędu W. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego kolonii "[...]" osiedla "[...]" w W. Integralną częścią tej decyzji jest, znajdujący się w teczce map, załącznik graficzny. Z treści powołanych dokumentów wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że wywłaszczenie nieruchomości decyzją z dnia [...] czerwca 1984 r. nastąpiło na cele związane z realizacją inwestycji jaką była budowa osiedla wielorodzinnego "[...]", w ramach którego miała być również wybudowana szkoła oznaczona [...], i której lokalizacja, w dacie wydawania decyzji o wywłaszczeniu, znajdowała się na części nieruchomości wywłaszczonej J. R. Już samo powołanie się w decyzji o wywłaszczeniu na decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla "[...]" świadczy o tym, że objęta wywłaszczeniem nieruchomość została wywłaszczona na cel związany z realizacją inwestycji jaką była budowa tego osiedla. Nie jest zatem, w świetle powyższych ustaleń, uprawnione twierdzenie skarżącej jakoby nieruchomość została wywłaszczona wyłącznie na cel związany z budową szkoły. Prawidłowe więc jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]". Jest w sprawie bezsporne, że szkoła, której budowa była przewidziana planem realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 1980 r. nie została w tym miejscu wybudowana. Z ustaleń zaś organu wynika, że na działce nr [...] został wybudowany w 1990 r., na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1990 r., budynek wielomieszkaniowy wraz z infrastrukturą konieczną do jego funkcjonowania, który stanowi część osiedla mieszkaniowego "[...]". Sam fakt wybudowania na części nieruchomości objętej wywłaszczeniem dla celów realizacji osiedla mieszkaniowego, budynku wielomieszkaniowego zamiast pierwotnie planowanego budynku szkoły, w ramach tego osiedla nie stanowi, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż zarówno budynek mieszkalny jak i szkoła stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego. Tak więc nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją została wywłaszczona na cel związany z budową osiedla wielomieszkaniowego "[...]" i cel ten został zrealizowany na tej nieruchomości. Wobec tego, że nie stała się ona zbędna na cel określony w wywłaszczeniu, to nie jest możliwy jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja nie narusza więc prawa co czyni skargę bezzasadną. Nie jest również uzasadniony zarzut skargi naruszenia art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego bezzasadne zastosowanie skoro organy obu instancji rozpoznając sprawę w ogóle tego przepisu nie stosowały. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło