I SA/Wa 2226/05

WyrokWSA w Warszawie2006-05-31

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania odszkodowania za nieruchomość objętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. jest zgodna z prawem, jeśli nie została spełniona przesłanka pozbawienia poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r.?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania odszkodowania za nieruchomość objętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. jest zgodna z prawem, jeśli nie została spełniona przesłanka pozbawienia poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. W przypadku, gdy na nieruchomości wybudowano budynek mieszkalny przed tą datą, należy uznać, że poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania nieruchomością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie. Nieruchomość ta, stanowiąca własność Skarbu Państwa, była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Skarżący domagał się przyznania działki zamiennej lub odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] oddala skargę. I SA/Wa 2226/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], którą odmówiono K. J. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], obecnie [...], oznaczonej hip. "[...]" działka nr [...] o pow. [...] m². Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona hip "[...]" działka nr [...] o pow. [...] m², stanowiąca własność K. J., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za wyżej wymienioną nieruchomość zwrócił się jej poprzedni właściciel. Aktualnie nieruchomość ta stanowi własność Skarbu Państwa. Kwestie odszkodowań za nieruchomości objęte działaniem wyżej wymienionego dekretu reguluje art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Zgodnie z tym przepisem pozytywne rozstrzygnięcie wniosku odszkodowawczego za działkę objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. uzależnione jest od jednoznacznego wykazania, że działka taka mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu, czyli przed dniem 21 lipca 1945 r., przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, oraz że poprzedni właściciel bądź jego następca prawny zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że stwierdzenie braku jednej z nich uniemożliwia ustalenie odszkodowania za taką nieruchomość. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład terenu, który został przekazany na rzecz Zakładu [...] w W. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż na omawianym gruncie wybudowany został budynek mieszkalny nr [...], który został przekazany przez Zakład [...] Ministerstwu Obrony Narodowej protokołem z dnia [...] lutego 1950 r. W protokole tym wskazano, iż budowa wyżej wymienionego obiektu została zakończona dnia [...] lutego 1950 r. Rozstrzygnięcie Prezydenta W. uznać należy zatem za prawidłowe, bowiem z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania wyżej wymienioną nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. W skardze na decyzję Wojewody [...] K. J. wniósł o przyznanie działki zamiennej o podobnej powierzchni i w tej samej dzielnicy nadającej się do zabudowy ewentualnie odszkodowania według obowiązujących przepisów, gdyby przyznanie działki zamiennej było utrudnione, wraz z odsetkami za pozbawienie właściciela działki za okres od 1950 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesowymi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Z tego względu nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku zgłoszonego przez stronę w postępowaniu administracyjnym czego domaga się skarżący w skardze. Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały tak przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Organ administracji publicznej obowiązany jest stosować prawo obowiązujące w dacie wydania decyzji. Kwestię odszkodowań za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w dacie wydania zaskarżonej decyzji reguluje art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Zgodnie z tym przepisem przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., czyli przed dniem 21 lipca 1945 r., mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że poprzedni właściciel - skarżący K. J. został pozbawiony faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Ustalenie to organu znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Zostało bowiem ustalone, że na terenie, w skład którego wchodzi przedmiotowa nieruchomość, został pobudowany budynek mieszkalny wielorodzinny. Z treści znajdującego się w aktach protokołu przekazania obiektu Ministerstwu Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 1950 r. wynika, że zgodnie z dziennikiem budowy, budowa budynku została zakończona w dniu [...] lutego 1950 r. Również w karcie ewidencyjnej budynku [...] jako rok budowy budynku wpisano 1950 r. Faktów tych nie kwestionuje również skarżący. Fakt wybudowania w 1950 r. budynku mieszkalnego dla potrzeb Ministerstwa Obrony Narodowej dowodzi, że jeszcze przed 1950 r. dawny właściciel nieruchomości został pozbawiony faktycznej możliwości władania tą nieruchomością albowiem już wcześniej przystąpiono do budowy skoro jej zakończenie nastąpiło w lutym 1950 r. Wskazuje to w sposób niewątpliwy, że skarżący został pozbawiony faktycznej możliwości władania nieruchomością objętą (zaskarżoną decyzją przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Nie została zatem spełniona przesłanka określona w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wymagana dla zrealizowania roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość [...]. Zatem odmowa przyznania takiego odszkodowania, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jest zgodne z prawem co czyni skargę nieskuteczną. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło