I SA/Wa 2226/11

WyrokWSA w Warszawie2012-07-05

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę zespołu mieszkaniowego wraz z ulicami miejskimi, na której części przewidziano budowę boiska uniwersalnego, powinna zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w postaci budowy boiska uniwersalnego, a jedynie jako boisko trawiaste, tymczasowe, z wygasłym pozwoleniem na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ na wywłaszczonej nieruchomości nie powstało boisko uniwersalne, a jedynie tymczasowe boisko trawiaste z wygasłym pozwoleniem na budowę. Niezrealizowanie celu wywłaszczenia w terminach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 137 ust. 1 tej ustawy, uzasadnia zwrot nieruchomości poprzedniemu właścicielowi. Obecne wykorzystanie terenu jako boiska nie ma znaczenia, jeśli nie stanowi realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę zespołu mieszkaniowego i ulic, na której części przewidziano budowę boiska uniwersalnego. Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, zobowiązując go do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Prezydent Miasta W. złożył skargę, argumentując, że nieruchomość jest wykorzystywana jako boisko sportowe, niezbędne do zajęć szkolnych, a osiedle mieszkaniowe jako całość zostało zrealizowane. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2011r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2011r., nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] stanowiącej według mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem zaewidencjonowanym w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod nr [...] w dniu 25 marca 2008r. działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m. kw., będącej częścią dawnej działki nr [...], z dawnego obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz zobowiązującej P. F. do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w kwocie [...] zł. powiększonego o kwotę [...] zł będącą wartością naniesień budowlanych i różnicą wartości nieruchomości określonej na dzień zwrotu i dzień wywłaszczenia zwiększającą wartość nieruchomości po wywłaszczeniu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Wojewody [...] wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2011r. r., nr [...] orzekł o zwrocie w/w niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]. Jednocześnie zobowiązał P. F. do zwrotu na rzecz Miasta W. za wywłaszczoną nieruchomość należności w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji podał, między innymi, w/w działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi część nieruchomości położonej w W. dzielnicy [...] przy ulicy [...] o powierzchni [...] m. kw. oznaczonej, jako działka nr [...] z obrębu [...]. Nieruchomość ta wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika W. z [...] kwietnia 1974r. znak [...] w celu realizacji budowy zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji nr [...] z [...] kwietnia 1972r. Przejęcia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości od P. F. - właściciela na podstawie aktu własności ziemi z [...] grudnia 1973r. Wnioskiem z 24 września 2009r. o zwrot części w/w wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej, jako działka [...] wystąpił poprzedni właściciel P. F. W toku przeprowadzonego postępowania Starosta [...] stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997r. w związku, z czym orzekł o zwrocie nieruchomości poprzedniemu właścicielowi oraz zobowiązał go do zwrotu łącznie kwoty [...] zł na rzecz Miasta W. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Prezydent W. podnosząc, iż obecnie sporna nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia to jest pod boisko sportowe. Boisko przylega do terenu należącego do Zespołu Szkół przy ulicy [...] i jest niezbędne do prowadzenia zajęć sportowych. Zdaniem odwołującego się boisko do piłki nożnej nie musi mieć trybun ani bieżni – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotowa działka stanowi boisko trawiaste, zatem nie było potrzeby wydawania pozwolenia na budowę. Murawa została zniszczona z uwagi na wieloletnie użytkowanie terenu, jako boiska sportowego. Prezydent podkreślił, że osiedle mieszkaniowe, jako całość, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, zostało zrealizowane. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W., przywołaną wyżej decyzją z [...] października 2011r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...], podzielając stanowisko, że cel wywłaszczenia w postaci budowy boiska uniwersalnego nie został zrealizowany. Cel, na który nabyto przedmiotową nieruchomość został określony, jako budowa zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z zespołem ulic. Organ I instancji ustalił, iż część dawnej działki nr [...], stanowiąca obecnie część działki [...] w obrębie [...], po podziale działka ewidencyjna nr [...], położona była w obszarze objętym decyzją [...] z [...] października 1974r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego [...] zgodnie, z którym przedmiotowy teren został przeznaczony pod budowę boiska uniwersalnego, co nie jest kwestionowane przez odwołującego się. Organ odwoławczy przyjmując ustalenia z oględzin przedmiotowej nieruchomości, które odbyły się w dniu 8 kwietnia 2011r. podkreślił, że przedmiotowy grunt stanowi teren niezabudowany i niezagospodarowany, porośnięty trawą. W części działka ogrodzona jest ogrodzeniem [...] z siatki i słupków metalowych. Ustalenia organu I instancji zbieżne są z wynikami oględzin działki przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 21 stycznia 2011r. oraz materiałem fotograficznym znajdującym się w aktach sprawy. Jak ustalił organ I instancji decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] z [...] listopada 1995r. zezwolono Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w W. na budowę boiska treningowego – budowę tymczasową na czas posiadania przez inwestora prawa do władania gruntem na cele budowlane. Teren ten przeszedł we władanie [...] Centrum Sportu i Rekreacji [...] lipca 2003r. Nie ma przy tym znaczenia obecny sposób wykorzystywania nieruchomości zwłaszcza, że pozwolenie na budowę boiska wydane w 1995r. wygasło na skutek utraty przez inwestora posiadania terenu, a poza tym pozwolenie to wydano po 21 latach od dnia wywłaszczenia, zatem po upływie terminów z art. 137 ust. 1 ugn. Organ wojewódzki nadmienił, że sprawa zwrotu działki sąsiedniej oznaczonej nr [...], w obrębie [...], również objętej decyzją z [...] października 1974r. pod budowę boiska uniwersalnego, stanowiącej w jej spornej części teren porośnięty trawą, niezagospodarowany, wykorzystywany, jako plac do gry w piłkę, a więc o takim samym stanie faktycznym i prawnym jak w sprawie ocenianej była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt I SA/Wa 25/09 i I OSK 256/10 i w sprawach tych również orzeczono zwrot przyjmując zbędność na cel wywłaszczenia. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2011r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. W skardze podniesiono, że teren projektowanej działki ewidencyjnej nr [...] zgodnie z decyzją z [...].10.1974r, fragmentami: załącznika graficznego do decyzji i planszy zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był w części pod zieleń wokół [...] a w części pod boisko uniwersalne. Nadto podniesiono, że ogrodzenie z siatki na słupkach metalowych dłgości około 8 m. przynależy do [...], które wybudowano zgodnie z decyzją lokalizacyjną. Budynek [...] z ogrodzeniem wybudowany został zgodnie z celem wywłaszczenia. Starosta [...] nieprawidłowo wydzielił działkę ewidencyjną przewidzianą do zwrotu, bowiem powinna być ona pomniejszona o teren znajdujący się w ogrodzeniu [...], a zatem nie ma zastosowania art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Nieruchomość będąca przedmiotem skargi stanowi część nieruchomości, która wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika W. z [...] kwietnia 1974r. znak [...] w celu realizacji budowy zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji nr [...] z [...] kwietnia 1972r. Z planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego [...], zatwierdzonego decyzją z [...] października 1974r. nr [...] wynika, że na obecnej działce [...] z obrębu [...], po podziale projektowana działka ewidencyjna nr [...], przewidziano budowę boiska uniwersalnego. Wywłaszczenia dokonano, zatem na cel określony konkretnie. Podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości, które odbyły się w dniu 8 kwietnia 2011r. ustalono, że przedmiotowy grunt stanowi teren niezabudowany i niezagospodarowany, porośnięty trawą. W części działka ogrodzona jest ogrodzeniem [...] z siatki i słupków metalowych. W świetle tych ustaleń trudno uznać, że teren ten stanowi boisko sportowe, będące placem o odpowiednim wymiarze, kształcie i powierzchni, przystosowanym do uprawiania gier sportowych. Ponadto zważyć należy, że zgodnie z obowiązującymi w dacie wywłaszczenia przepisami ustawy 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) boisko sportowe stanowiło obiekt inżynierski, którego wykonanie wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że pozwolenie takie wydano – na budowę boiska treningowego – budowa tymczasowa na okres posiadania przez inwestora prawa do władania gruntem na cele budowlane. Pozwolenie na budowę boiska wygasło na skutek utraty przez inwestora posiadania terenu. Z akt sprawy nie wynika, by w stosunku do tego terenu zostały wydane inne decyzje na podstawie, których zrealizowano by budowę boiska uniwersalnego, bądź budowę szkoły elementarnej objętej pozwoleniem [...] z [...] grudnia 1985r. Teren przedmiotowej działki nie był też zawarty w granicach pozwolenia na budowę szkoły. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 2002r. sygn. akt. III RN 11/2001 - rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu polegającego na wybudowaniu obiektu musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiego obiektu budowlanego. Znowelizowana z dniem 22 września 2004 r. ustawa o gospodarce nieruchomościami po raz pierwszy wprowadziła do przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości ramy czasowe rozpoczęcia inwestycji 7 lat i zakończenia inwestycji - 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Określenie tej daty oznacza, iż podmiot na rzecz, którego dokonano wywłaszczenia jest zobowiązany do zrealizowania celu wywłaszczenia właśnie w tych terminach. Jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia wywłaszczenia nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia wówczas nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W takim przypadku poprzedni właściciel może skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział żadnych dodatkowych, nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odmowę zwrotu po spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym prawidłowo organy administracji uznały, iż część nieruchomości nr [...] oznaczonej, jako projektowana działka ewidencyjna nr [...], należało uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu zgodnie z art. 137 ust. 1 w/w ustawy. O tym, czy zrealizowany został cel wywłaszczenia decyduje stan faktyczny powstały przed upływem 10 lat od wywłaszczenia nie ma, zatem znaczenia okoliczność, iż teren ten jest obecnie częściowo wykorzystywany, jako boisko. Nie ma również znaczenia podnoszony w skardze zarzut, iż teren ten przeznaczony był również w części pod zieleń wokół [...] / pozwolenie na budowę [...] grudnia 1985r./. Abstrahując od zasadności tego zarzutu stwierdzić należy, iż istniejąca na działce trawa nie była celowym działaniem człowieka, mającym związek z wywłaszczeniem. Nadto, niekwestionowanym przed wniesieniem skargi było, iż przedmiotowy teren jest częściowo ogrodzony siatką i metalowymi słupkami, a ogrodzenie jest własnością [...]. Skarga nie zawiera jakichkolwiek okoliczności pozwalających na skuteczne podważenie tych faktów uznać ją, zatem trzeba za gołosłowną. Dotyczy to także zarzutu nieprawidłowego wydzielenia działki ewidencyjnej przewidzianej do zwrotu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło