I SA/Wa 2227/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-08

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska – Gwiazda, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod budowę drogi możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego przed zakończeniem negatywnych rokowań uzgodnieniowych między byłym właścicielem a organem gminy?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być wszczęte i prowadzone dopiero po zakończeniu negatywnym rokowań uzgodnieniowych między byłym właścicielem nieruchomości a właściwym organem gminy. W sytuacji, gdy rokowania trwają lub nie zostały zakończone odmową dalszych negocjacji, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do wydawania decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania. Wszczęcie postępowania administracyjnego przed zakończeniem rokowań jest przedwczesne i bezprzedmiotowe, co skutkuje naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Z. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę wydzieloną pod budowę drogi w Warszawie. Prezydent Miasta odmówił ustalenia odszkodowania, wskazując na brak zakończenia rokowań uzgodnieniowych oraz brak dokumentów. Wojewoda utrzymał tę decyzję, uznając, że rokowania nie zostały zakończone, co uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i Kpa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta Miasta Warszawy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 474 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie WSA Iwona Owsińska – Gwiazda WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. Sp. z o. o. w W. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w pkt 1 odmawiającej ustalenia i wypłaty na rzecz Z. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...], obr. [...] o pow. [...]m² , zaś w pkt II umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 – uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji i jednocześnie odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za ww. działki, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Prawomocną decyzją z [...] lutego 1995 r., nr[...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), Burmistrz W. zatwierdził podział działki nr[...], należącej do M. [...] Sp. z o.o. (Z. [...] jego następcą prawnym). W wyniku tego podziału wydzielono m.in. działki ewid. nr [...], [...] i [...]. Wnioskiem z 29 grudnia 2005 r. M. Sp. z o.o., powołując się na treść art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej: "u.g.n."), wystąpił do Prezydenta W. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wydzieloną pod budowę drogi działkę. Jednocześnie strona zaproponowała kwotę odszkodowania, wnosząc o jej zaakceptowanie w terminie 30 dni lub doprowadzenie w tym terminie do uzgodnienia innej ceny. W przypadku zaś braku akceptacji zaproponowanej kwoty odszkodowania oraz braku innej kontrpropozycji strona wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu ustalenia należnego odszkodowania. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Prezydent W. odmówił ustalenia odszkodowania za działkę ewidencyjna nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za działki nr [...] i [...]. Jako argument do braku podstaw ustalenia odszkodowania podał niezakończenie prowadzonych w tym przedmiocie pomiędzy spółką a organami gminy rokowań, których negatywny wynik warunkuje dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. Prezydent podniósł, że strona nie przedłożyła, mimo wezwania, wszystkich żądanych przez organ dokumentów istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz wskazywał na brak możliwości przedłużenia terminu ich złożenia z uwagi na termin zakończenia postępowania wyznaczony przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] grudnia 2009 r., nr[...]. Organ zakwestionował jednocześnie fakt przejścia własności działek na rzecz Skarbu Państwa (względnie jednostki samorządu terytorialnego), czego potwierdzeniem są wpisy przysługującego spółce prawa własności działki zawarte w księgach wieczystych. Ponadto podał, że z akt wynika , że działki nr [...] i [...] zostały sprzedane osobom fizycznym aktami notarialnymi z dnia [...] grudnia 1996 r. i [...] marca 1995 r. Jeżeli zatem były właściciel traktował przedmiotową nieruchomość jako swoją własność i przeniósł swoje prawo własności na rzecz osoby fizycznej , to ustalenie wysokości odszkodowania na rzecz byłego właściciela stało się bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu odwołania Z. [...] Sp. z o.o. w W. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r., nr [...] uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta W. z [...] kwietnia 2010 r. i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zakwestionował stanowisko Prezydenta W. uznając, że w realiach niniejszej sprawy wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. jest niedopuszczalne. Jego zdaniem sytuacja, w której organ właściwy do przeprowadzenia uzgodnień warunkujących wszczęcie postępowania administracyjnego nie wywiązuje się z nałożonych na niego przepisami prawa obowiązków może być utożsamiane z brakiem uzgodnienia o jakim mowa w w/w przepisie. W ocenie Wojewody odpowiednio udokumentowane fakty podejmowania prób nawiązania wspomnianych uzgodnień ze strony spółki, występowanie z propozycjami odszkodowania oraz brak porozumienia pomimo czynionych starań uznać należało za materiał zastępujący protokół z uzgodnień. To zaś stwarza możliwość złożenia skutecznego wniosku do starosty, jako organu właściwego w sprawie, o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Skoro zatem ustalenie odszkodowań na podstawie w/w przepisu w drodze decyzji administracyjnych było dopuszczalne, to zachodzi konieczność przeprowadzenia w sprawach postępowania wyjaśniającego, mającego na celu zbadanie, czy w następstwie ostatecznego zatwierdzenia podziału nieruchomości zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., przesądzające o przejściu nieruchomości na rzecz Państwa (gminy), z którym to przejściem wiąże się obowiązek ustalenia odszkodowania. Zdaniem Wojewody, przed wydaniem rozstrzygnięć w sprawach organ pierwszej instancji winien więc wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne i prawne związane z charakterem działek będących przedmiotem postępowań, na tle art. 10 w/w ustawy, ponieważ zaistnienia skutków prawnych w postaci odjęcia prawa własności może być dokonywane tylko na podstawie tej regulacji, na podstawie której orzeczono o podziale. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż brak wpisu w księdze wieczystej własności gminy lub Skarbu Państwa, nie ma znaczenia dla odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Bowiem w tym przypadku wpis ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, a własność nieruchomości przechodziła z dotychczasowego właściciela na rzecz Państwa (od 5 grudnia 1990 r. na rzecz gminy) z mocy prawa. Wskazał ponadto, że uszczerbek majątkowy powstał po stronie nabywców spornych działek [...] i [...] , ponieważ zbywca nie posiada już interesu ekonomicznego w dochodzeniu odszkodowania. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2011 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto W. . Sąd prawomocnym wyrokiem z 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2126/10 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że zasadnicze znaczenie dla oceny legalności w/w decyzji miało ustalenie, czy w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy właściwie ustalił stan faktyczny sprawy w odniesieniu do kwestii dotyczącej prowadzonych pomiędzy W. a spółką negocjacji w sprawie odszkodowania. Zdaniem Sądu tylko zakończenie wynikiem negatywnym procedury uzgodnieniowej, prowadzonej pomiędzy właściwymi organami gminy a stroną pozbawioną własności gruntów wydzielonych pod budowę drogi, może stanowić podstawę do władczego rozstrzygania przez organ administracji publicznej o odszkodowaniu w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. Zgodnie z normą zawartą w tym przepisie, pierwszeństwo przed administracyjnym ukształtowaniem stosunków prawnych pomiędzy byłym i obecnym właścicielem gruntu w przedmiocie zobowiązań odszkodowawczych ma tryb cywilnoprawny. To zaś, czy do wyczerpania tego trybu doszło, tj. czy mimo podejmowanych prób negocjacji zakończyły się one wynikiem negatywnym, a więc zaistniał stan "braku uzgodnienia" w rozumieniu w/w przepisu, oceniane być musi w oparciu o całokształt zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody [...] Sąd uznał, że z protokołu spotkania z dnia 22 sierpnia 2007 r. nie wynika, by którakolwiek ze stron odmówiła dalszego prowadzenia negocjacji. Przeciwnie, Z. [...] Sp. z o.o. wyraził gotowość rozważenia propozycji Miasta (które wprawdzie kwestionowało sam fakt wywłaszczenia, ale wyrażało gotowość wykupu zajętych pod drogi działek). Z kolei ze strony gminy – W., wyrażana była gotowość podjęcia, w każdej chwili rozmów na temat odszkodowania za przedmiotowy grunt (pismo p.o. Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. z dnia 6 kwietnia 2009 r., nr[...]). Złożone zaś na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. dokumenty w postaci protokołu ze spotkania powołanej przez Prezydenta W. Komisji Negocjacyjnej z przedstawicielami spółki, jakie miało miejsce w dniu 12 stycznia 2011 r. (protokół nr[...]), którego przedmiotem były rokowania m.in. w sprawie odszkodowania za działkę nr [...], jak również pismo spółki z dnia 28 marca 2011 r. wskazują jednoznacznie, że uzgodnienia, o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n, nie tylko nie zostały zakończone w dacie wydawania zaskarżonych rozstrzygnięć, ale toczą się one nadal. W tym stanie rzeczy Sąd zgodził się ze stroną skarżącą, że organ wojewódzki w sposób błędny ocenił materiał dowodowy i tym samym wadliwie ustalił stan faktyczny, na skutek czego w sposób nieuprawniony okolicznościami sprawy stwierdził, że w sprawie ustalenia odszkodowania, w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n., za wydzieloną w 1995 r. pod budowę ulicy działkę, dopuszczalna była droga postępowania administracyjnego. To zaś naruszenie przepisów procedury administracyjnej miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż wadliwe ustalania stanu faktycznego legły u podstaw sformułowania przez organ wojewódzki błędnego stanowiska o konieczności przeprowadzenia, przed wydaniem rozstrzygnięcia o odszkodowaniu, postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, w celu ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących podjęcie w sprawach decyzji odpowiadających prawu, co ostatecznie doprowadziło do wydania decyzji kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2011 r., nr [...] rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w pkt 1 odmawiającej ustalenia i wypłaty na rzecz Z. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...], obr. [...] o pow. [...] m² , zaś w pkt II umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. , oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 – uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji i jednocześnie odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za ww. działki. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że wobec braku zakończenia negocjacji co do ustalenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość (na co wskazują protokoły ze spotkań, jakie miały miejsce w dniu 22 sierpnia 2007 r. oraz w dniu 12 stycznia 2011 r.), zasadnym była odmowa ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wskazał ponadto, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt, że po dniu uprawomocnienia się decyzji podziałowej skarżący zawarł akty notarialne sprzedaży nieruchomości (działki nr [...] i [...]) z osobami trzecimi. Jednak ta czynność prawna nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż czynności prawnych dokonał organ nie będący właścicielem nieruchomości. Skargę na w/w rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. [...] Sp. z o.o., zarzucając naruszenie: 1. art. 98 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na wydaniu odmownej decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania, w oparciu o okoliczność nie przeprowadzenia rokowań dotyczących odszkodowania przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie w sytuacji, gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu uniemożliwia wydanie decyzji merytorycznej w zakresie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi, jeżeli nie zostały zakończone rokowania poprzedzające postępowanie administracyjne; 2. art. 7 oraz art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wbrew słusznemu interesowi strony oraz w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, z powodu nie podjęcia rokowań w sprawie uzgodnienia odszkodowania, aż do dnia 27 października 2010 r. pomimo złożenia w dniu 29 grudnia 2005 r. stosownego wniosku i pomimo tego wydanie w dniu 27 kwietnia 2010 r. decyzji odmawiającej ustalenia odszkodowania z racji nie przeprowadzenia rokowań w sprawie; 3. art. 97 § 1 ust. 4 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania w sprawie, pomimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. negatywnego zakończenia rokowań w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania należnego skarżącemu za nieruchomość zajętą pod budowę drogi; 4. art. 138 § 1 pkt 1Kpa poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie brak podstaw do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2010 r.; 5. naruszenie art. 24 §1 pkt 1 i 4 w związku z art. 26 §2 i 3 kpa. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wyłączenie Prezydenta W. W związku z w/w okolicznościami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w decyzji z [...] września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2010 r. naruszają prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed organami administracji publicznej prowadzone było w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (opisane w ust. 1 tego przepisu), przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Rozpoznające sprawę organy uznały, że przeszkodą uniemożliwiającą ustalenie i wypłatę odszkodowania jest brak zakończenia procesu uzgodnieniowego pomiędzy byłym właścicielem nieruchomości a właściwym organem gminy. Powyższa ocena, obok tego że spółka w księdze wieczystej jest wpisana jako właściciel działki, stanowiła, zdaniem organu, podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewody ma zatem ustalenie, czy w toku prowadzonego postępowania organy orzekające w niniejszej sprawie właściwie ustaliły stan faktyczny w odniesieniu do kwestii dotyczących prowadzonych pomiędzy W. a spółką negocjacji dotyczących odszkodowania oraz czy zasadnie prowadziły postępowanie administracyjne w przedmiocie odszkodowania. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że tylko zakończenie wynikiem negatywnym procedury uzgodnieniowej, prowadzonej pomiędzy właściwymi organami gminy a stroną pozbawioną własności gruntów wydzielonych pod budowę drogi, może stanowić podstawę do władczego rozstrzygania przez organ administracji publicznej o odszkodowaniu w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. Wynika to expressis verbis z treści tego przepisu, który przewiduje możliwość ustalania odszkodowania przez organ dopiero w sytuacji, gdy "do uzgodnienia nie dojdzie" (zd. drugie art. 98 ust. 3). Zgodnie zatem z normą zawartą w tym przepisie, pierwszeństwo przed administracyjnym ukształtowaniem stosunków prawnych pomiędzy byłym i obecnym właścicielem gruntu w przedmiocie zobowiązań odszkodowawczych ma tryb cywilnoprawny. To zaś, czy do wyczerpania tego trybu doszło, tj. czy mimo podejmowanych prób negocjacji zakończyły się one wynikiem negatywnym, a więc zaistniał stan "braku uzgodnienia" w rozumieniu tego przepisu, oceniane być musi w oparciu o całokształt zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Sąd podzielił w pełni stanowisko prezentowane w decyzji z [...] kwietnia 2010 r., że uzgodnienie, o którym mowa w tym przepisie, nie jest procesem sformalizowanym. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują ani trybu prowadzenia uzgodnień, ani czasu ich trwania, ani formy ich zakończenia. Proces ten, sprowadzający się w istocie do wypracowywania przez zainteresowane strony, w drodze negocjacji, warunków na jakich gotowe są one zawrzeć satysfakcjonującą je umowę w sprawie wysokości odszkodowania jest pozostawiony woli samych negocjujących. O negatywnym ich wyniku można zaś mówić dopiero wówczas, gdy co najmniej jedna ze stron tego procesu nie wyraża zgody na dalsze prowadzenie rokowań. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym m.in. z protokołów ze spotkania z 22 sierpnia 2007 r., protokołów z negocjacji z 27 października 2010 r., 12 stycznia 2011 r. i 10 listopada 2011 r. jednoznacznie wynika, że negocjacje takie w dalszym ciągu się toczą. Fakt kontynuowania rokowań w przedmiocie odszkodowania potwierdził obecny na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącej spółki. W tym stanie rzeczy zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że zarówno Wojewoda [...] i, jak i Prezydent W. w sposób błędny ocenił materiał dowodowy i tym samym wadliwie przyjął, że w sprawie ustalenia odszkodowania, w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n., za działki nr [...], [...], i [...], dopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego, pomimo, że uzgodnienia nie zostały jeszcze zakończone. To zaś oznacza, że poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Naruszenie tych przepisów miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż legło u podstaw sformułowania przez organy I i II instancji błędnego stanowiska o konieczności wydania decyzji odmawiającej ustalenia i wypłaty odszkodowania. Tymczasem, jak wyżej zaznaczono, prowadzenie w tym zakresie postępowania było o tyle przedwczesne, że przed zakończeniem uzgodnień co do wysokości odszkodowania, których celem jest zawarcie umowy cywilnoprawnej, organ administracji publicznej nie był uprawniony do podejmowania w tym zakresie rozstrzygnięć o charakterze władczym co do istoty sprawy. Reasumując stan niniejszej sprawy nie wymagał merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie odszkodowania, bowiem postępowanie administracyjne na tym etapie uzgodnień pomiędzy stronami było jeszcze bezprzedmiotowe. Brak więc było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Skoro jednak organ I instancji wadliwie wszczął postępowanie, to powinien je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Nie wydając rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia naruszył przepis art. 105 § 1 Kpa, poprzez jego niezastosowanie. Z kolei Wojewoda [...] utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy zarówno Prezydent W. , jak i Wojewoda [...], naruszyli przepis art. 98 ust. 3 u.g.n. odmawiając przyznania odszkodowania w sytuacji braku podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jako, że objęta skargą decyzja Wojewody [...] z [...] września 2011 r. wydana została po prawomocnym wyroku z 12 maja 2011 r. Sąd był związany oceną prawną i wskazaniami w nim wyrażonymi. Z uwagi jednak na fakt, że wyrok z 12 maja 2011 r. nie przesądzał o treści rozstrzygnięcia wydanego w wyniku ponownego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, Sąd nie był związany wskazaniami w tym zakresie. Co zaś się tyczy zarzutu o konieczności wyłączenia Prezydenta W. od rozpoznania niniejszej sprawy w oparciu o art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a., to sąd w niniejszym składzie tego zarzutu nie podziela. Powołana podstawa wyłączenia z pkt 1 i 4 § 1 art. 24 K.p.a. dotyczy wyłączenia pracownika organu. O przyczynach wyłączenia samego organu traktuje art. 25 K.p.a. Sąd podziela w tej kwestii pogląd, jaki wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. II OSK 88/10, iż "wyprowadzanie wyłączenia organu samorządu terytorialnego w drodze wykładni, w następstwie prowadzące do pozbawienia kompetencji organu samorządu terytorialnego nie znajduje podstaw. Wskazują na to zmiany w ustawach materialnoprawnych, w których ustawodawca dostrzegając kolizję interesów prawnych wspólnoty samorządowej z interesem prawnym jednostki wprowadził instytucję wyłączenia organu" (LEX nr 597931). W tej sytuacji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) i art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło