I SA/Wa 223/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi S. C., E. G., K. C. i P. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku P. C., złożonego w imieniu własnym oraz S. C., K. C. i E. G. w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]" [...], działka nr [...] – orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wskazał, że sprawa odszkodowania za powyższą nieruchomość została już uregulowana decyzją Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94). Decyzją tą odmówiono S. W. przyznania odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m² położonej przy ul. [...]. Prezydent uznał, że skoro już w sprawie odszkodowania wydana została decyzja, to ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne, gdyż podjęte w tym zakresie decyzje byłyby dotknięte wadą nieważności jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. złożyli S. C., K. C., E. G. i P. C. - spadkobiercy poprzedniego właściciela - W. C., kwestionując zasadność umorzenia postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości decyzji z [...] grudnia 2008 r. Postępowanie w sprawie odszkodowania za powyższą nieruchomość okazało się bezprzedmiotowe, ponieważ w tym zakresie prowadzone już było postępowanie i zakończone zostało decyzją Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r., która wobec niezłożenia od niej odwołania stała się ostateczna. Po wydaniu decyzji z 1973 r. następowała dwukrotnie zmiana aktu prawnego stanowiącego podstawę tej decyzji, lecz każdy nowy akt prawny przejmował w Sygn. akt I SA/Wa 223/10 niezmienionym stanie regulację prawną w tym zakresie z poprzedniego aktu. Artykuł 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) stanowił kontynuację rozwiązań przyjętych w art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast art. 215 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest kontynuacją rozwiązań przyjętych w art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, że zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej. Na podstawie powołanych przepisów mogły być regulowane sprawy odszkodowań jedynie za gospodarstwa rolne, jeżeli ich poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz za dom jednorodzinny jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. i za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Sprawa odszkodowania za nieruchomość została już rozstrzygnięta powołaną decyzją z dnia [...] lipca 1973 r. i w świetle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ponowne merytoryczne orzekanie w tej sprawie byłoby dotknięte wadą nieważności, gdyż dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. C., K. C., E. G. i P. C. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: - poprzez wydanie decyzji, a nie postanowienia, - poprzez wydanie przez Wojewodę [...] na skutek odwołania od decyzji Prezydenta W. decyzji, z której wynika, że nie zbadał całej sprawy na nowo, a jedynie dokonał jej kontroli pod względem formalnym, - poprzez nie wyznaczenie rozprawy z udziałem świadków potrzebnej do pełnego wyjaśnienia sprawy, Sygn. akt I SA/Wa 223/10 - poprzez nie rozstrzygnięcie wniosku skarżących o powołanie świadków, a także nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, który mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie był sprzeczny z prawem, - poprzez rozdzielenie postępowań administracyjnych odnoście poszczególnych nieruchomości, gdy sprawy te powinny być rozpatrywane razem, ponieważ na tych nieruchomościach było położone gospodarstwo rolne, - poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r. dotyczy nieruchomości objętej wnioskiem (ul. [...] w W.), gdy w rzeczywistości decyzja ta odnosi się do innej nieruchomości (ul. [...] w W.). Tym samym sprawa nie została ostatecznie rozstrzygnięta oraz nie było podstaw do umorzenia postępowania. Ponadto zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa materialnego art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w ten sposób, że wniosek o przyznanie odszkodowania dotyczył odszkodowania za gospodarstwo rolne, a nie za poszczególne nieruchomości. Skarżący podnieśli, że domagają się odszkodowania za gospodarstwo rolne położone na gruntach, które na podstawie dekretu [...] przeszły na własność państwa, a skarżący zostali pozbawieni władania nim po 1958 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do "zasądzenia" odszkodowania, gdyż takiej możliwości nie przewiduje powołana Sygn. akt I SA/Wa 223/10 ustawa, uprawniony jest natomiast do kontroli wydanych w sprawie decyzji pod względem ich prawidłowości. Ocenia więc, czy nie naruszają one prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1). Oceniając zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził, aby naruszały one prawo. Prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania jest bezprzedmiotowe. Wynika to z faktu, że o odszkodowaniu za nieruchomość przy ul. [...] w W. już orzeczono ostatecznie w decyzji z dnia [...] lipca 1973 r. Sąd w tym postępowaniu nie może oceniać, czy decyzja ta jest prawidłowa. Sam fakt, że odmówiono odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w decyzji z 1973 r. oznacza, że kwestia ta została rozstrzygnięta i bez wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tym zakresie. Decyzja, w której orzeczono by ponowne w przedmiocie odszkodowania dotknięta byłaby wadą nieważności i podlegałaby stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Główny zarzut skargi sprowadzał się do kwestii przyznania odszkodowania za gospodarstwo rolne. Zważyć jednakże należy, że z akt sprawy nie wynika, że chodziło o gospodarstwo rolne. Nie ma wniosku co do odszkodowania za gospodarstwo rolne. Zarzuty w skardze nie odpowiadają dokumentom jakie zostały przedstawione. Konkludując, stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadnił przekonująco swoją decyzję. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. W zakresie pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności Sygn. akt I SA/Wa 223/10 adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).