I SA/Wa 223/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. W dniu 16 lipca 2010 r. A. S. (dalej skarżącą) złożyła w Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w G. wniosek o udzielenie pomocy z budżetu państwa w formie zasiłku celowego do kwoty 100.000 zł. w związku ze stratami w budynku powstałymi w wyniku powodzi. Pismem z dnia 23 września 2010 r. skarżąca oświadczyła dodatkowo, że we wniosku zamiast stałego adresu zameldowania B. , powinna wskazać swój nowo wybudowany budynek znajdujący się w T., w którym zamierza w przyszłości zamieszkać i przeznaczyć otrzymane pieniądze na jego remont po powodzi. 2. Decyzją z dnia [...] września 2010r. nr [...] Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego na remont budynku z powodu niezamieszkiwania w nim w czasie powodzi. Organ wskazał, że skarżąca jako adres domu, który uległ zniszczeniu podała B. – budowa T. Na adres B. wniosek o udzielenie pomocy złożył już właściciel budynku T. S. (brat męża), który w wywiadzie środowiskowym uwzględnił w gospodarstwie domowym skarżącą wraz z rodziną. Natomiast budynek w T. będący własnością skarżącej, na remont którego skarżąca chce uzyskać zasiłek jest w trakcie budowy (stan surowy). 3. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z T. S. W budynku B. zamieszkuje tymczasowo, do czasu zakończenia budowy domu w T. i dopuszczenia tego budynku do użytkowania. 4. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej. Zasiłek ten przyznawany jest w ramach uznania administracyjnego i nie ma charakteru odszkodowania, nie stanowi zatem rekompensaty za straty w mieniu poniesione w wyniku powodzi. Pomoc ta ma umożliwić poszkodowanym zaspokojenie m. in. potrzeb mieszkaniowych, które nie mogą być realizowane wskutek szkód wyrządzonych powodzią. Organ wskazał, że skarżąca wraz z mężem i dwójką synów zajmuje niezniszczone przez powódź piętro budynku mieszkalnego (ok. 70 m2), którego właścicielem jest brat jej męża T. S. W budynku tym zamieszkuje również teściowa skarżącej. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1992 r. rep. A nr. [...] M. S. przysługuje dożywotnia służebność mieszkania w budynku B. Dodatkowo organ wskazał, że skarżąca w trakcie postępowania (w dniu [...] października 2010r.) zbyła prawo własności do nieruchomości o pow. 1043 m2 położonej w miejscowości N. zabudowanej budynkiem jednorodzinnym będącym w trakcie budowy (w stanie surowym) za cenę [...] zł. Kolegium podniosło, że nie kwestionuje faktu poniesienia przez rodzinę skarżącej szkody wywołanej przez powódź w budynku mieszkalno – gospodarczym w T. , jednakże w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że na skutek szkód wyrządzonych przez powódź skarżąca nie może realizować swoich potrzeb mieszkaniowych. Dodatkowo organ wskazał, że z wyliczeń przestawionych przez organ pierwszej instancji wynika, że przyznane na zasiłki powodziowe kwoty dotacji są niższe od zgłoszonych przez poszkodowanych potrzeb. II. Zarzuty zawarte w skardze oraz stanowisko organu 1. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. A. S. działająca przez pełnomocnika J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że istotnie zamieszkuje w budynku stanowiącym własność brata jej męża (na pierwszym piętrze tego budynku, które nie zostało uszkodzone przez powódź). Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że na skutek powodzi skarżąca nie utraciła możliwości zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych. Służebność mieszkania w budynku B. przysługuje bowiem jedynie jej mężowi, nie przysługuje natomiast skarżącej ani jej dzieciom. Z tych właśnie względów skarżąca wraz z mężem zdecydowała się na budowę budynku mieszkalno- gospodarczego położonego w T. , który został zniszczony w trakcie powodzi. Okoliczność, że w czasie powodzi budynek nie był jeszcze wykończony nie zmienia faktu, iż jego zniszczenie uniemożliwiło skarżącej zaspokojenie w przyszłości potrzeb mieszkaniowych. Bez znaczenia przy tym jest fakt, że skarżąca nie prowadziła w tym budynku gospodarstwa domowego, co jest oczywiste ponieważ budynek ten był niewykończony. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. W myśl art. 40 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy specjalny może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Słusznie zatem organ stwierdził, że analiza tego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wydanego na tej podstawie, przy czym wstępnym warunkiem podjęcia decyzji w tym zakresie jest zaistnienie przesłanki w postaci "straty w wyniku klęski żywiołowej". Jednocześnie organ przyjął, że wyposażenie organu administracji publicznej w kompetencje o charakterze uznaniowym nie oznacza jego pełnej swobody co do kształtowania treści rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie ustawy o pomocy społecznej, co dotyczy również decyzji w sprawie zasiłku celowego, w tym specjalnego, wynikają one z celów określonych w art. 2 ust 1 oraz art. 3 ust. 1 tejże ustawy. Zasadniczym celem pomocy społecznej jest natomiast, w świetle powołanych wyżej przepisów, umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W ramach regulacji tej ustawy wspiera się osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś rodzaj, rozmiar i forma świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 tej ustawy). 3. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca (od 13 lat) wraz z mężem i dwójką dzieci zamieszkuje w domu położonym w miejscowości B. , gdzie zajmuje wraz z rodziną piętro budynku o pow. ok. 70 m2 (kuchnia, łazienka, korytarz, dwa pokoje i spiżarnia). Wskazane mieszkanie nie ucierpiało w trakcie powodzi. Dom stanowi własnością szwagra skarżącej T. S. , który z racji szkód wywołanych przez powódź w piwnicy i na parterze budynku uzyskał pomoc z budżetu państwa w postaci zasiłku celowego w kwocie [...] zł. Jak wynika z działu III księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. dla przedmiotowej nieruchomości, mężowi skarżącej M. S. przysługuje w budynku brata dożywotnia służebność osobista mieszkania. 4. Budynek mieszkalno - gospodarczy będący własnością skarżącej i jej męża położony w T. P. ucierpiał w trakcie powodzi, w związku z czym skarżąca domaga się zasiłku celowego na jego remont. Jednak jak wynika z akt sprawy budynek ten w chwili zalania był w trakcie budowy i znajdował się w stanie surowym (ściany zewnętrzne z otworami okiennymi, ściany wewnętrzne, posadzki betonowe i dach pokryty blachą). W związku z czym skarżąca wraz z rodziną w nim nie zamieszkiwała. 5. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca twierdził, że zniszczenia w niezamieszkałym jeszcze budynku uniemożliwią zaspokojenie w przyszłości jej potrzeb mieszkaniowych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd pragnie podkreślić, że jak słusznie zauważył organ zasiłki celowe przyznawanie w oparciu o art. 40 ustawy o pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania za poniesione w wyniku zdarzeń losowych szkody. Pomoc przyznawania przez organy pomocy społecznej jest z racji ograniczonych środków finansowych kierowana w pierwszej kolejności do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu. Osoby te znalazły się bowiem w trudnej sytuacji życiowej z racji utraty jedynego miejsce zamieszkania, którego nie są w stanie same sobie zapewnić, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości. Zatem samo powstanie, na skutek zdarzenia losowego, straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia takiej pomocy. W ocenie Sądu skarżąca nie należy do osób, którym pomoc określona w art. 40 ustawy o pomocy społecznej się należy. Po pierwsze skarżąca miała i ma wraz z rodziną zapewnioną możliwość realizacji swoich potrzeb mieszkaniowych w domu w miejscowości B. Ponadto w toku toczącego się postępowania skarżąca zbyła należące do niej prawo własności zabudowanej nieruchomości (w trakcie budowy) położonej we wsi N. za kwotę [...] zł., co również wskazuje na fakt, że skarżąca nie jest osobą ubogą, która w związku ze szkodami powstałymi w wyniku powodzi nie może zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. 6. Zdaniem Sądu podnieść należy również, że z informacji organu pierwszej instancji wynika jak ograniczonymi środkami finansowymi na cele pomocy dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi MGOPS w G. dysponował. W piśmie z dnia 2 grudnia 2010 r. Kierownik MGOPS w G. wskazał, że potrzeby poszkodowanych są wyższe od planowanej kwoty dotacji. Według aktualnego planu dotacje opiewały na kwotę [...] zł. zaś przewidywanie wykonanie to kwota [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.