I SA/Wa 223/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A.B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. postanawia odmówić adwokatowi A. B. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – A. B. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie daty i numeru zaskarżonego orzeczenia w terminie 14 dni. W dniu 23 września 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym sprecyzował przedmiot skargi. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. W dniu 27 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła opinia pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi ze środków budżetowych Sądu kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 8 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wskazał, że podejmował czynności w sprawie w szczególności polegające na zapoznaniu się z aktami sprawy oraz sprecyzowaniu treści skargi z dnia 7 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie do przyznania wynagrodzenia za pomoc udzieloną z urzędu w pierwszej instancji zastosowanie będzie miało ww. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu 7 stycznia 2016 r. (data wniesienia skargi). Zdaniem referendarza sądowego, w sprawie nie zaistniały jednak przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona przez skarżącą osobiście, a następnie postanowieniem Sądu z dnia 7 grudnia 2016 r. odrzucona na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na jej niedopuszczalność. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika ograniczyły się w niniejszej sprawie do zapoznania się z aktami sprawy w dniu 22 sierpnia 2016 r. oraz konsultacji sprawy ze skarżącą w celu sprecyzowania treści skargi z dnia 7 stycznia 2016 r. Analizując zatem zakres podjętych czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Kryterium pomocy prawnej nie spełniają podjęte przez pełnomocnika czynności faktyczne, tj. zapoznanie się z aktami sprawy, konsultacja sprawy ze skarżącą oraz sprecyzowanie przedmiotu skargi. Wskazane powyżej czynności miały bowiem charakter wyłącznie techniczny. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być pomoc niezbędna i efektywna. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie została udzielona. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.