I SA/Wa 2234/05
WyrokWSA w Warszawie2006-10-09
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wywłaszczona nieruchomość, na której wybudowano infrastrukturę techniczną obsługującą osiedle mieszkaniowe, może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli pierwotny cel wywłaszczenia (budowa szkoły) nie został zrealizowany?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, na której następnie wybudowano infrastrukturę techniczną (sieci uzbrojenia terenu) obsługującą to osiedle, nie może zostać uznana za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Infrastruktura ta stanowi integralną część osiedla, a zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany. W związku z tym brak podstaw do zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżąca J. R. domagała się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego, argumentując, że pierwotnie celem było wybudowanie szkoły, co nie nastąpiło. Organy administracji odmówiły zwrotu, wskazując, że na działce wybudowano infrastrukturę techniczną obsługującą osiedle, co oznacza realizację celu wywłaszczenia. Skarżąca kwestionowała cel wywłaszczenia oraz zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
I SA/Wa 2234/05
Uzasadnienie
Wojewoda[...], decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] , którą odmówiono zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] (dawny nr[...]) o pow. [...]m², z obrębu[...], uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że objęta wyżej wymienioną decyzją działka nr [...] wchodziła w skład nieruchomości o pow. [...] m², wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego pn. "[...]" kolonia "[...]". Z informacji zawartej w uzasadnieniu tej decyzji oraz mapy sytuacyjnej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta W. z dnia [...] września 1980 r. zatwierdzającej plan realizacji osiedla "[...]" kolonia "[...]" wynika, iż na części gruntu tej nieruchomości miał być wybudowana w ramach osiedla szkoła. Szkoła ta jednak nie została wybudowana i decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W.z dnia [...] lutego 1996 r. część wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki oznaczone dawniej nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², zwrócono byłej właścicielce J. R.. Na działce objętej postępowaniem o zwrot, została wybudowana sieć uzbrojenia terenu w postaci linii kanalizacyjnej, wodociągowej, gazociągu oraz kanału centralnego ogrzewania, obsługujących osiedle mieszkaniowe "[...]" w części oznaczonej jako Kolonia "[...]" i "[...]". Skoro więc wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" to brak podstaw do uznania, że działka nr [...] została wykorzystana na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wykonana sieć uzbrojenia terenu jest bowiem integralną częścią infrastruktury osiedla i w tym przypadku organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej działki, nieprawidłowo przy tym powołując się na art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W skardze na decyzję Wojewody [...] J. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w decyzji wywłaszczeniowej wskazano, że cała nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły. Cel ten został potwierdzony w decyzjach organów obu instancji orzekających o zwrocie na rzecz J.R. części wywłaszczonej nieruchomości. Celu tego nigdy nie zrealizowano, gdyż nie wybudowano szkoły. W zaskarżonej decyzji organ powołuje się na to, że wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy osiedla wielorodzinnego pn. "[...]" co w ocenie skarżącej nie jest zgodne z prawdą ponieważ wywłaszczenie nastąpiło pod budowę szkoły. Ponadto skarżąca zarzuciła bezpodstawne powoływanie się na art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania w przedmiotowej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi jest uznanie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co wynika z treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją wchodziła w skład działki ewidencyjnej nr[...], stanowiącej gospodarstwo rolne o pow. [...] m², położonej w W. stanowiącej własność skarżącej J. R., która to nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r., nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 1985 r. Dla oceny zasadności żądania J. R. zwrotu działki nr [...], stanowiącej część wywłaszczonej powołaną decyzją nieruchomości, istotnie jest ustalenie na jaki cel określony w tej decyzji o wywłaszczeniu nastąpiło jej wywłaszczenie.
W znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1984 r. cel wywłaszczenia został określony w jej uzasadnieniu. Już na samym wstępie uzasadnienia tej decyzji powołano, że zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1980 r., nr [...] wydaną dla osiedla "[...]" kolonia "[...]" w W. opisana w decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły oznaczonej [...] w osiedlu "[...]" Kolonia "[...]" w W. Nie ulega wątpliwości, że powołana w decyzji wywłaszczeniowej decyzja nr [...] to jest, znajdująca się w aktach administracyjnych, decyzja z dnia [...] września 1980 r. Urzędu m.W. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego kolonii "[...]" osiedla "[...]" w W. Integralną częścią tej decyzji jest, znajdujący się w teczce map, załącznik graficzny.
Z treści powołanych dokumentów wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że wywłaszczenie nieruchomości decyzją z dnia [...] czerwca 1984 r. nastąpiło na cele związane z realizacją inwestycji jaką była budowa osiedla wielorodzinnego pn. "H [...]", w ramach którego miała być również wybudowana szkoła oznaczona [...], i której lokalizacja, w dacie wydawania decyzji o wywłaszczeniu, znajdowała się na części nieruchomości wywłaszczonej J. R. Już samo powołanie się w decyzji o wywłaszczeniu na decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla "[...]" świadczy o tym, że objęta wywłaszczeniem nieruchomość została wywłaszczona na cel związany z realizacją inwestycji jaką była budowa tego osiedla. Nie jest zatem, w świetle powyższych ustaleń, uprawnione twierdzenie skarżącej jakoby nieruchomość została wywłaszczona wyłącznie na cel związany z budową szkoły. Prawidłowe więc jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]".
Jest w sprawie bezsporne, że szkoła, której budowa była przewidziana planem realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 1980 r. nie została w tym miejscu wybudowana. Z ustaleń zaś organu wynika, że na działce nr [...] została wybudowana sieć uzbrojenia terenu w postaci linii kanalizacyjnej, wodociągu, gazociągu oraz kanału centralnego ogrzewania, obsługujących osiedle mieszkaniowe "[...]" w części oznaczonej jako Kolonia "[...]" i "[...]".
Sam fakt wybudowania na części nieruchomości objętej wywłaszczeniem dla celów realizacji osiedla mieszkaniowego wymienionej w zaskarżonej decyzji sieci uzbrojenia terenu, która to sieć obsługuje osiedle mieszkaniowe "[...]" nie stanowi, że wywłaszczana nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sieć tego uzbrojenia jest bowiem częścią infrastruktury towarzyszącej każdemu osiedlu mieszkaniowemu. Tak więc nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją została wywłaszczona na cel związany z budową osiedla wielomieszkaniowego "[...]" i cel ten został zrealizowany na tej nieruchomości. Wobec tego, że nie stała się ona zbędna na cel określony w wywłaszczeniu, to nie jest możliwy jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zaskarżona decyzja nie narusza więc prawa co czyni skargę bezzasadną.
Nie jest również uzasadniony zarzut skargi naruszenia art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego bezzasadne zastosowanie, gdyż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo powołał się na art. 229a tej ustawy sama zaś odmowa zwrotu przedmiotowej działki jest zgodna z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło