I SA/Wa 2236/05

WyrokWSA w Warszawie2006-10-09

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, w ramach którego przewidziano również budowę szkoły, może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli zamiast szkoły wybudowano na niej sieć kanalizacyjną obsługującą osiedle?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, w ramach którego przewidziano również budowę szkoły, nie może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli na części tej nieruchomości wybudowano sieć kanalizacyjną stanowiącą infrastrukturę towarzyszącą osiedlu. Wybudowanie sieci kanalizacyjnej zamiast szkoły nie oznacza, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż cel ten (budowa osiedla mieszkaniowego) został zrealizowany.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. domagała się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego, w ramach którego miała być również wybudowana szkoła. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, tj. budowę osiedla, na którym wybudowano sieć kanalizacyjną. Skarżąca zarzuciła, że wywłaszczenie nastąpiło wyłącznie pod budowę szkoły, która nie została zrealizowana, a także bezzasadne powołanie się na art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 2235/05 Uzasadnienie Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], którą odmówiono zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...](dawny nr [...]) o pow. [...] m², z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że objęta wyżej wymienioną decyzją działka nr [...] wchodziła w skład nieruchomości o pow. [...] wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego pn. "[...]" kolonia "[...]". Z informacji zawartej w uzasadnieniu tej decyzji oraz mapy sytuacyjnej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta W. z dnia [...] września 1980 r. zatwierdzającej plan realizacji osiedla "[...]" kolonia "[...]" wynika, iż na części gruntu tej nieruchomości miał być wybudowana w ramach osiedla szkoła. Szkoła ta jednak nie została wybudowana i decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 1996 r. część wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki oznaczone dawniej nr [...] o pow. [...]m² i nr [...] o pow. [...] m², zwrócono byłej właścicielce J. R. Na działce objętej postępowaniem o zwrot, oznaczonej nr [...] została wybudowana sieć uzbrojenia terenu w postaci linii kanalizacyjnej [...], obsługującej osiedle mieszkaniowe "[...]" w części oznaczonej jako Kolonia "[...]" i "[...]". Skoro wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego, w tym tylko w części pod budowę szkoły, to organ uznał, iż przedmiotowa działka wykorzystana została na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, co oznacza, że nie może ona być uznana za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnia to odmowę zwrotu, co też uczynił organ pierwszej instancji. Z tych względów organ odwoławczy uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową. W skardze na decyzję Wojewody [...] J. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w decyzji wywłaszczeniowej wskazano, że cała nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły. Cel ten został potwierdzony w decyzjach organów obu instancji orzekających o zwrocie na rzecz J. R. części wywłaszczonej nieruchomości. Celu tego nigdy nie zrealizowano, gdyż nie wybudowano szkoły. W zaskarżonej decyzji organ powołuje się na to, że wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy osiedla wielorodzinnego pn. "[...]" co w ocenie skarżącej nie jest zgodne z prawdą ponieważ wywłaszczenie nastąpiło pod budowę szkoły. Ponadto skarżąca zarzuciła bezpodstawne powoływanie się na art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania w przedmiotowej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi jest uznanie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co wynika z treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją wchodziła w skład działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej gospodarstwo rolne o pow. [...] położonej w W., stanowiącej własność skarżącej J. R., która to nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 1984 r., nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 1985 r. Dla oceny zasadności żądania J. R. zwrotu działki nr [...], stanowiącej część wywłaszczonej powołaną decyzją nieruchomości, istotnie jest ustalenie na jaki cel określony w tej decyzji o wywłaszczeniu nastąpiło jej wywłaszczenie. W znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1984 r. cel wywłaszczenia został określony w jej uzasadnieniu. Już na samym wstępie uzasadnienia tej decyzji powołano się, że zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1980 r., nr [...] wydaną dla osiedla "[...]" kolonia "[...]" w W. opisana w decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość jest niezbędna pod budowę szkoły oznaczonej [...] w osiedlu "[...]" Kolonia "[...]" w W. Nie ulega wątpliwości, że powołana w decyzji wywłaszczeniowej decyzja nr [...] to jest, znajdująca się w aktach administracyjnych, decyzja z dnia [...] września 1980 r. Urzędu W. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego kolonii "[...]" osiedla "[...]" w W. Integralną częścią tej decyzji jest, znajdujący się w teczce map, załącznik graficzny. Z treści powołanych dokumentów wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że wywłaszczenie nieruchomości decyzją z dnia [...] czerwca 1984 r. nastąpiło na cele związane z realizacją inwestycji jaką była budowa osiedla wielorodzinnego pn. "][...]", w ramach którego miała być również wybudowana szkoła oznaczona [...], i której lokalizacja, w dacie wydawania decyzji o wywłaszczeniu, znajdowała się na części nieruchomości wywłaszczonej J. R. Już samo powołanie się w decyzji o wywłaszczeniu na decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla "[...]" świadczy o tym, że objęta wywłaszczeniem nieruchomość została wywłaszczona na cel związany z realizacją inwestycji jaką była budowa tego osiedla. Nie jest zatem, w świetle powyższych ustaleń, uprawnione twierdzenie skarżącej jakoby nieruchomość została wywłaszczona wyłącznie na cel związany z budową szkoły. Prawidłowe więc jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]". Jest w sprawie bezsporne, że szkoła, której budowa była przewidziana planem realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 1980 r. nie została w tym miejscu wybudowana. Z ustaleń zaś organu wynika, że na działce nr [...] została wybudowana sieć uzbrojenia terenu w postaci linii kanalizacyjnej K-200 obsługującej osiedle mieszkaniowe "[...]". Sam fakt wybudowania na części nieruchomości objętej wywłaszczeniem dla celów realizacji osiedla mieszkaniowego, sieci uzbrojenia terenu w postaci linii kanalizacyjnej obsługującej to osiedle, zamiast pierwotnie planowanego budynku szkoły w ramach tego osiedla, nie stanowi, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, gdyż sieć komunalizacyjna stanowi część infrastruktury towarzyszącej każdemu osiedlu mieszkaniowemu. Tak więc nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją została wywłaszczona na cel związany z budową osiedla wielomieszkaniowego "[...]" i cel ten został zrealizowany na tej nieruchomości. Wobec tego, że nie stała się ona zbędna na cel określony w wywłaszczeniu, to nie jest możliwy jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja nie narusza więc prawa co czyni skargę bezzasadną. Nie jest również uzasadniony zarzut skargi naruszenia art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego bezzasadne zastosowanie, gdyż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo powołał się na art. 229a tej ustawy sama zaś odmowa zwrotu przedmiotowej działki jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło