I SA/Wa 2237/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B.G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 343/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy ) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. G.kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. G. pismem z [...] września 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 14 lipca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 343/17, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] października 2018 r. Wobec niewykonywania wyroku, B. G. pismami z [...] grudnia 2017 r. oraz [...] marca 2019 r. wzywał organ do jego wykonania. Wobec bezskuteczności tych wezwań wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...], stosownie do art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", grzywny w maksymalnej prawem przewidzianej wysokości oraz wydanie na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. zastępczego orzeczenia merytorycznego o przysługującym skarżącemu i innym uczestnikom postępowania dekretowego uprawnienia do ustanowienia na ich rzecz użytkowania wieczystego. W motywach skargi zwracał uwagę na upływ 2 lat od wydania wyroku i brak w tym czasie jakiejkolwiek aktywności organu oraz nieinformowanie strono przyczynach zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i konieczność weryfikacji zgromadzonej dokumentacji oraz jej uzupełnienie. Wskazywał przy tym na wystąpienie przez Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] do: Wydziału [...] Urzędu [...], Archiwum Państwowego w W., Zarządu Dróg Miejskich w W. oraz [...] SA z prośbą o przekazanie dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. W replice do tej odpowiedzi na skarga B. G. zwracał uwagę, że czynności do których odwołuje się organ (oceniane jako pozorne) podjęte zostały dopiero po wniesieniu skargi. Tego rodzaju działania winny być przy tym podjęte we wstępnej fazie postępowania. Jego zdaniem sposób postępowania organu nie pozostawia złudzeń, że nie zamierza ona wydać jakiejkolwiek decyzji – ani pozytywne, ani negatywnej. Tym samym jedyną możliwością realizacji słusznego interesu skarżącego jest wydanie przez Sąd wyroku merytorycznego na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. i orzeczenie w nim o przysługujących mu prawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w części w jakiej zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 14 lipca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 343/17 zobowiązał Prezydenta [...]do rozpoznania wniosku z [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu [...] października 2017 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] stycznia 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego dwukrotnego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od dwóch lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia to, że do dnia wniesienia skargi aktywność organu ograniczyła się do wystąpienia [...] lutego 2018 r. do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego o informacje co do objęcia terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Przy czym mimo uzyskania powyższych informacji już [...] lutego 2018 r. (przy piśmie nr [...]), przez kolejne 17 miesięcy nie podejmował jakichkolwiek działań w sprawie. Kolejne czynności, do których Prezydent [...] nawiązuję w odpowiedzi na skargę, podjęte zostały dopiero po wniesieniu skargi. Jednocześnie część z nich może budzić wątpliwości z punktu widzenia ich celowości zważywszy na przedmiot ostępowania, co uzasadnia formułowaną względem nich ocenę skarżącego, że noszą one znamiona czynności pozornych. Tak choćby można potraktować wystąpienie [...] października 2019 r. do Archiwum Państwowego w W. o informacje o przeznaczeniu gruntu przy ul. [...] przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w Ogólnym Planie Zabudowania [...]. Okoliczność ta w żaden sposób bowiem nie może determinować obecnie podejmowanego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu rozstrzygnięcia, gdzie kluczowe jest aktualne przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nie to jak przedstawiało się ono w przeszłości. Stąd zasadne jest żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny, aczkolwiek w niższej niż oczekiwał tego skarżący wysokości. Miarkując jej wysokość Sąd wziął pod uwagę zarówno okres owej zwłoki, jak i podjęte obecnie działania ukierunkowane na załatwienie sprawy (choć częściowo nietrafne), a także znane Sądowi z urzędu okoliczności związane ze znaczną ilością tego typu sprawa zawisłych przed organem i ich skomplikowanej materii, co nie pozostaje bez wpływu na tempo ich rozpoznawania. Stąd za adekwatną w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd uznał grzywnę w wymiarze 5000 złotych. Brak jest natomiast podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego dotyczącego stwierdzenia istnienia po jego stronie (oraz innych uczestników postępowania dekretowego) uprawnienia do uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w W.. Tego rodzaju rozstrzygnięcie wykracza poza przyznane sądowi administracyjnemu przez ustawodawcę kompetencje. Co do zasady bowiem, w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne nie mogą przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego rozpatrzenia. Stanowiący zaś odstępstwo od tej zasady, art. 154 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. takich, które dotyczą spraw kończących się wydaniem innego niż decyzja czy postanowienie aktu lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącego praw lub obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z 9.06. 2016 r. I SA/Wa 275/16, Lex nr 2137243). Do takich zaś sprawa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie należy. Stąd w tej części skarga i zawarte w niej żądanie podlegać musi oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).