I SA/Wa 2238/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-06

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje stały dochód i posiada majątek w postaci mieszkania, ale ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, który dysponuje stałym dochodem i nie wykazał niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, ze względu na ujawnione wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego, które mogłyby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący wykazał, że jego dochody pochodzą z emerytur jego i małżonki, posiada mieszkanie, a większość dochodu przeznacza na opłaty mieszkaniowe, rachunki, leki i inne potrzeby życiowe. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, skarżący podał szacunkowe miesięczne wydatki na leki i inne potrzeby, dołączając kopie faktur.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono A. P. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić A. P. przyznania prawa pomocy. W związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, skarżący A. P. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego [...] w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania [...]. A. P. dodał, że po potrąceniu wszystkich podatków i składek łącznie pozostaje im do dyspozycji kwota netto [...] zł. Uzyskiwany dochód w ogromnej części przeznaczany jest na opłacenie mieszkania [...], opłacenie [...], [...], [...], [...] i [...], jak również na zakup [...], zakup [...] i opłacenie [...]. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że od wielu lat jest bardzo [...] i [...] chory, co wiąże się z ponoszeniem wydatków na zakup [...], podobne wydatki z uwagi na swoje [...] ponosi jego [...]. A. P. dodał, że z uwagi chorobę nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów, w tym do dokumentów potwierdzających wydatki na zakup [...], lub oświadczenia w jakiej wysokości wydatki te są ponoszone, oraz dokumentów potwierdzających wydatki na opłacenie kosztów eksploatacji mieszkania, a także wyciągu z rachunków bankowych jego i [...]. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., skarżący wyjaśnił, że nie zbierał dokumentacji dotyczącej zakupu [...]. Wydatki na leki oszacował na kwotę około [...] zł miesięcznie, natomiast wydatki na zakup [...] jego [...] na kwotę [...] zł. Opłaty jakie ponosi to [...] zł za [...], [...] zł za [...], [...] zł za [...] i [...], oraz [...] zł za czynsz (w tym [...],[...],[...],[...]). Skarżący wyjaśnił również, że pozostałe wydatki jakie ponosi są związane z zapewnieniem normalnych funkcji życiowych jego i [...]. Dodał również, że zarówno on jak i [...] nie posiadają żadnego majątku, jak również nie posiadają żadnych oszczędności. Do wyjaśnień skarżący dołączył kopie faktur potwierdzających ponoszone wydatki. Rozpoznając wniosek należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżący pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponuje stałym dochodem, którego miesięczna wysokość to około [...] zł netto. Nie można zatem przyjąć, że A. P. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, tym bardziej, że do tej pory w toku postępowania sądowego większość z tych kosztów uiszczał. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie strona nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W ocenie referendarza sądowego przy ujawnionych wydatkach, mając na uwadze również, to, że od dłuższego czasu leczy się on w specjalistycznych poradniach (zdiagnozowano u strony [...]), co również wiąże się z koniecznością wydatkowania na leki opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło