I SA/Wa 224/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. S. na postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 224/18 wydanego w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. L. S. (dalej jako: wnioskodawca/skarżący) wnioskiem z dnia 22 maja 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku. W formularzu PPF wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym razem z nim pozostaje [...] – letni syn. Wnioskodawca wraz z synem utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Ponadto oznajmił, iż oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² o wartości [...] zł nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000,00 zł. Dodał, że posiada zaległe zobowiązania alimentacyjne wobec dwóch synów oraz że prowadzone są przeciwko niemu liczne egzekucje sądowe. Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Jako stałe zobowiązania i wydatki miesięczne podał opłaty za czynsz w wysokości [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, gaz – [...] zł, internet – [...] zł, rehabilitację – [...] zł oraz koszty ubezpieczenia w wysokości [...] zł na rok. Wnioskodawca dodał, iż posiada zaległości alimentacyjne w wysokości [...] zł, oraz zaciągnięty kredyt bankowy w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 224/18, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zdaniem starszego referendarza sądowego, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W ocenie starszego referendarza sądowego sytuacja majątkowa wnioskodawcy utrzymującego się z emerytury przy ponoszonych wydatkach stałych jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co przemawia za przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Od zapadłego w sprawie postanowienia starszego referendarza sądowego skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, nie zgadzając się z treścią tego postanowienia i zarzucając zbyt ogólne sformułowanie. Skarżący wniósł o sprecyzowanie treści postanowienia m.in. poprzez nałożenie obowiązku dla wyznaczonego pełnomocnika skontaktowania się ze skarżącym i podjęcia ścisłej współpracy dla rozwiązania problemu prawnego będącego przedmiotem postępowania, a w szczególności do przedstawienia swojej opinii w sprawie, uzgodnienia ze skarżącym sposobu i metod działania oraz szczegółowego informowania skarżącego o podejmowanych działaniach. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że z dotychczasowych postępowań przed Sądem wynika, iż w dużej części pełnomocnicy wykonywali swoje czynności pomocy prawnej niedbale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1-3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego występując o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, starszy referendarz sądowy zasadnie przyjął, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Starszy referendarz sądowy słusznie wskazał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy utrzymującego się z emerytury przy ponoszonych wydatkach stałych jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu zasadnie przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.