I SA/Wa 224/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia L. S., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] o zwrocie wniosku z dnia 16 czerwca 2014 r. w części dotyczącej żądania przyznania odszkodowania w wysokości [...] zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy i szkody spowodowane działaniem Ośrodka Pomocy Społecznej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 16 czerwca 2014 r. L. S. złożył pismo, w którym domagał się przyznania pomocy na różne cele oraz przyznania kwoty [...] zł tytułem zadośćuczynienia za spowodowane działaniem Ośrodka Pomocy Społecznej krzywdy i szkody. Po zapoznaniu się z treścią złożonego wniosku organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., na podstawie art. 66 § 3 kpa, orzekł o zwrocie L. S. wniosku, w części dotyczącej żądania zapłaty [...] zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy i szkody od Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż w tej sprawie właściwy jest sąd powszechny. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, L. S. wniósł zażalenie, podnosząc, że prowadząc postępowania z jego wniosku, Ośrodek Pomocy Społecznej naruszył art. 100 ustawy o pomocy społecznej, 35-38 kpa oraz kodeks etyki urzędników [...]. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przytoczyło treść art. 66 § 3 kpa i wskazał, że żądanie L. S. nie może zostać rozpatrzone w trybie administracyjnym. Przyznawanie odszkodowań tytułem zadośćuczynienia nie leży w kompetencji organów administracji i roszczenia tego wnioskodawca może dochodzić wyłącznie przed sądem cywilnym. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył L. S. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi nierzetelne ustalenia oraz wniósł o zmianę, uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego postanowienie to jest całkowicie błędne i sprzeczne z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wobec czego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Na wstępie wskazać należy, że organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie (wniosek) zawierające określone żądanie, zobowiązany jest zbadać, czy jest organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie oraz czy żądanie objęte podaniem może być rozpoznane w postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 32/06, LEX nr 212199). W przypadku ustalenia, że sprawa objęta podaniem nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym "Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco" lub też stwierdzenia przez organ, że przedstawiona sprawa została skierowana do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie stosownych czynności procesowych, określonych w przepisach art. 66 kpa. Zgodnie z treścią § 3 art. 66 kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis ten reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. Oznacza to, że aby zastosować art. 66 § 3 kpa i zwrócić podanie wnoszącemu, organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić i stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, a zatem sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych, ewentualnie sprawą, do której przepisy kpc stosuje się z mocy ustaw szczególnych (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 768/06). W ocenie Sądu żądanie wypłaty odszkodowania za doznane krzywdy i szkody nie stanowi żądania podlegającego rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organy administracji publicznej. Sprawa odszkodowania za doznane krzywdy i szkody nie jest bowiem sprawą administracyjną, w rozumieniu powołanego art. 1 kpa. Takie żądanie ma bez wątpienia charakter sprawy cywilnej i może być rozpoznane wyłącznie w trybie postępowania cywilnego przez właściwy sąd powszechny. Jak wynika z akt sprawy, L. S. domagał się zadośćuczynienia i odszkodowania w wysokości [...] zł za doznanie krzywdy i szkody wyrządzonej działaniem Ośrodka Pomocy Społecznej. Takie żądanie niewątpliwie ma charakter cywilnoprawny (np. roszczenia dochodzonego na podstawie art. 417 kc). Organ administracji publicznej nie prowadzi w tego typu sprawach postępowania administracyjnego i nie orzeka w formie decyzji administracyjnej. Tym samym stwierdzić należy, że żądanie skarżącego dotyczące zadośćuczynienia w formie odszkodowania pieniężnego może być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Orzekanie przez organ administracji publicznej w sprawie zastrzeżonej dla właściwości sądów powszechnych stanowiłoby naruszenie art. 2 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Skoro zatem rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej odszkodowania za doznane w ocenie skarżącego krzywdy i szkody należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, to zasadnym stało się zwrócenie w tej części skarżącemu podania, na podstawie art. 66 § 3 kpa. Oznacza to, że wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego organ ustalił właściwie i w wystarczającym zakresie okoliczności stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie, a następnie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Bezzasadne są zatem wszystkie sformułowane w skardze zarzuty naruszeń prawa, jakich rzekomo miał się dopuścić organ w przeprowadzonym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 § 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.