I SA/Wa 2240/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 22 kwietnia 2014 r. M.A., reprezentowanej przez pełnomocnika adwokata I. M., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] odmawiające M. A. wydania zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej przez [...] Gminę Wyznaniową w [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie powyższe wydane zostało w następującym stanie sprawy. M.A., jako Przewodnicząca Zarządu [...] Gminy Wyznaniowej w [...] wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. zwróciła się do Wojewody [...] o wydanie zaświadczenia o posiadaniu przez [...] Gminę Wyznaniową w [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] osobowości prawnej. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Wojewoda [...] odmówił wydania zaświadczenia w wyżej wymienionej sprawie. W uzasadnieniu ww postanowienia organ podniósł m. in., że zgodnie z treścią art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie zaś do treści § 2 art. 217 k.p.a. zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Zgodnie z doktryną, zaświadczenie jest przewidzianym w przepisach prawnych potwierdzeniem pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi ponieważ nie są oświadczeniami woli a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub o obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewoda nadto wskazał, iż organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z uzasadnienia wniosku wynika, że zaświadczenie to jest niezbędne [...] Gminie Wyznaniowej w [...], do podejmowaniu przez nią działań, do czynności związanych m.in. z założeniem rachunku bankowego i prowadzenia podstawowych działań statutowych Gminy. W powyższej sytuacji zatem, kiedy to określony podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.), organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym (a więc ograniczonym) zakresie postępowanie wyjaśniające (art.218 §2 k.p.a.). Postępowanie takie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do osoby czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. W rozpatrywanym stanie faktycznym, posiadane przez Wojewodę [...] dane o [..] gminach wyznaniowych z terenu województwa [...] oraz aktualnych składach zarządów tych gmin wynikają z powiadomień Przewodniczącego Najwyższego Kolegium [...] Związku Religijnego w RP. - M. Z posiadanych przez Wojewodę [...] danych wynika, że w [...] istnieje [...] Gmina Wyznaniowa. W myśl art. 35 ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do [...] Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 240, z późn. zm.) [...] Związek Religijny w RP jako całość oraz poszczególne jego gminy wyznaniowe są osobami prawnymi. O aktualnym składzie Zarządu tej Gminy, Przewodniczący Najwyższego Kolegium [...] – M. powiadomił Wojewodę [...] pismem z dnia 11 lutego 2013 r., znak N K/41/28/13, który nie jest tożsamy ze składem wykazanym w dokumentach złożonych przez wnioskodawczynię. Według zawiadomienia M. Przewodniczącą Zarządu MGW w [...] jest Z., natomiast z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynię wynika, ze funkcję Przewodniczącej pełni wnioskodawczyni M. A. Stąd też organ administracji publicznej odmówił wydania zaświadczenia w powyższej sytuacji, gdyż wnosząca podanie żądała potwierdzenia okoliczności faktycznych i stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów, będących w posiadaniu tego organu i tym samym żądała poświadczenia nieprawdy. Nadto, ze znajdujących się w posiadaniu organu dokumentów nie wynika, aby wnioskodawczyni była Przewodniczącą Zarządu tej Gminy jak również zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do [...] Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 240, z późn. zm.), do działań prawnych imieniem [...] Związku Religijnego w RP i jego poszczególnych gmin wyznaniowych powołany jest M. i on powiadamiał Wojewodę [...] o [...] gminach wyznaniowych i składach ich zarządów. Stąd też, mając na względzie powstałe wątpliwości organ uznał, iż wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego w żądaniu zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej przez MGW w [...]. Zdaniem organu osobą uprawnioną do uzyskania zaświadczenia o wyżej wymienionej treści jest M. T. M. jako Przewodniczący Najwyższego Kolegium [...] Związku Religijnego w RP, ze wskazaniem jego osoby jako reprezentanta Gminy, który według zaświadczenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...][...] pełni ten urząd. Od powyższego postanowienia Wojewody [...] skarżąca M. A. odwołała się do Ministra Administracji i Cyfryzacji, który po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 22 kwietnia 2014 r., utrzymał zaskarżone postanowienie Wojewody [...] w mocy. Minister podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, M. stoi na czele Związku i reprezentuje go wobec władz państwowych. Jak stanowi art. 18 ustawy "na czele [...] gminy wyznaniowej stoi I., którego zastępcą i pomocnikiem jest M. (...)". Zgodnie natomiast z art. 36 ustawy do działań prawnych w imieniu Związku i jego poszczególnych gmin wyznaniowych powołany jest M. Stąd też w ocenie Ministra, zobowiązanym do powiadomienia o osobach wchodzących do kierowniczych organów wykonawczych Związku i jego osób prawnych jest Związek, reprezentowany przez M., którym, podczas XV Nadzwyczajnego Kongresu Związku w dniu [...] wybrano T. M. Dlatego też, w niniejszej sprawie do uzyskania zaświadczenia o wnioskowanej treści uprawniony jest wyłącznie M. reprezentujący ww Związek. W tym kontekście Minister w pełni zgodził się ze stanowiskiem Wojewody [...], uznając, iż wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego w żądaniu zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej przez MGW w [...]. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. A. zarzucając organowi drugiej instancji: 1) naruszenie zasady prawdy materialnej z art. 7 kpa przez uznanie, że skarżąca nie jest przewodniczącą Zarządu [...] Gminy Wyznaniowej w [...], 2) naruszenie art. 217§2 pkt 2 kpa przez uznanie, że skarżąca nie ma interesu prawnego, podczas gdy jako przewodniczącą Zarządu [...] Gminy Wyznaniowej w [...], interes taki posiada. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne. Organ administracji odmówił wydania zaświadczenia, gdyż wnosząca podanie żądała potwierdzenia stanu prawnego, który nie wynikał z ewidencji i rejestrów prowadzonych przez Wojewodę [...]. Zdaniem skarżącej, źródłem tego stanowiska, jest nieaktualność prowadzonego przez organ rejestru mimo, że posiada dowody potwierdzające, że przewodniczącą Zarządu [...] Gminy Wyznaniowej w [...] jest skarżąca M. A. Winę za nieaktualność tego rejestru ponosi organ państwa a zaskarżone postanowienie przerzuca negatywne konsekwencje tego stanu rzeczy na skarżącą. Zaskarżone postanowienie narusza zasadę prawdy materialnej wynikającą z art. 7 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 32 ustęp 1 pkt 5 ppkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, "jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych mających osobowość prawną, statut powinien określać m.in. ich nazwy, teren działania, siedziby, zakres uprawnień, zasady tworzenia, znoszenia i przekształcania tych jednostek, ich organy, zakres kompetencji, tryb podejmowania decyzji, sposób powoływania i odwoływania tych organów, sposób reprezentowania na zewnątrz.." . W myśl przepisu art. 2 obowiązującej ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do [...] Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 240, z późn. zm.), "[...]Związek Religijny w RP korzysta w swem życiu wewnętrznem z pełnej wolności rządzenia się w ramach praw obowiązujących przepisami swego Statutu (Ustawy Wewnętrznej), uznanego przez Państwo w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Statut [...] Związku Religijnego w RP stanowi wraz z ustawą niniejszą podstawę prawną organizacji tego związku". Wbrew twierdzeniom skarżącej, jedynym obowiązującym do dziś Statutem [...] Związku Religijnego w RP, jest Statut uznany Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1936 roku (Dz.U. z dnia 24 września 1936r.) "o uznaniu Statutu [...] Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej". Złożony do akt sprawy na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej dokument, który został opatrzony nazwą "Statut" nie posiada takiego przymiotu, gdyż nie został w trybie obowiązującej ustawy zatwierdzony, stanowić on może jedynie projekt "Statutu", który moc obowiązującą uzyskać może dopiero w drodze Rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie natomiast z postanowieniami obowiązującego Statutu § 4-tego i § 5-ego, M. stoi na czele MZR RP i podejmuje zakreślone tam czynności, zaś w myśl art.36 powołanej wyżej ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do [...] Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz § 13-ego ww .Statutu, jedynie M. powołany jest do działań prawnych w imieniu poszczególnych gmin. Tym samym M. jest zobowiązany do powiadamiania stosownych organów o zmianach personalnych poszczególnych organów MZR RP i występowania z wnioskami o dokonanie stosownych wpisów do rejestrów, zgodnie z treścią art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności i sumienia. Stąd też, reasumując, mając na względzie powołaną wyżej i obowiązującą na datę wydanych postanowień regulację prawną, jedynym uprawnionym do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem jest M., ujawniony w stosownych rejestrach organu. O aktualnym składzie Zarządu Gminy, Przewodniczący Najwyższego Kolegium [...] (M.) powiadamiał Wojewodę [...] pismem z dnia 11 lutego 2013 r., znak N K/41/28/13. Podany w zawiadomieniu M. skład Zarządu Gminy nie jest tożsamy ze składem wykazanym w dokumentach złożonych przez skarżącą. Według zawiadomienia M. Przewodniczącą Zarządu MGW w [...] jest Z. J., dlatego też, w obliczu powyższego, przedłożone przez skarżącą organowi dokumenty, z których wynika iż skarżąca – M.A. jest Przewodniczącą, słusznie nie zostały przez organ uwzględnione. Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa. A zatem, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Sąd skargę oddalił.