I SA/Wa 2241/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Szpitala [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], odmawiającą potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej dla D.W., finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmówił potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla D.W., finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia od dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., uchyliło ww. decyzję i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., ponownie odmówił potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla D.W. Nie zgadzając się tą decyzją odwołanie wniósł Szpital [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 54 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm., dalej jako: ustawa). Organ odwoławczy wskazał, że wniosek określony w art. 54 ust. 4 ustawy złożony został przez Szpital [...], jako podmiot udzielający świadczenia. Wskazał również, że jednym z kryteriów potwierdzenia uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej jest spełnianie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które wynosi dla osoby samotnie gospodarującej [...]. Zdaniem organu, sprzedaż lokalu mieszkalnego, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie stanowi uzyskanie dochodu, stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Z uzyskanej z Sądu Rejonowego [...] z księgi wieczystej [...] kserokopii aktu notarialnego Rep. [...], sporządzonego przed notariuszem M.R., wynika, że D.W. sprzedał B.T. - w wykonaniu przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] września 2014 r., Rep. [...] - lokal nr [...], położony przy ul. [...]. Zgodnie z § 3 umowy lokal sprzedany został za cenę [...], a powyższą kwotę i jej odbiór D.W. pokwitował w § 3 przedwstępnej umowy sprzedaży, tj. w dniu [...] września 2014 r. SKO ustaliło, że dochód osiągnięty z tytułu sprzedaży mieszkania przekracza pięciokrotność kryterium dochodowego, wynoszącego do dnia [...] października 2015 r. [...], a od tej daty [...]. Skoro zgodnie z umową sprzedaży lokalu D.W. otrzymał środki z tytułu sprzedaży mieszkania we wrześniu 2014 r., dochód ten powinien zostać rozliczony w okresie wrzesień 2014 r. - sierpień 2015 r. Z akt wynika, że wniosek Szpitala o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych został złożony w dniu [...] marca 2015 r. i dotyczył pobytu D.W. w szpitalu w dniach [...] marca 2015 r. W ocenie SKO, prawidłowo organ I instancji przyjął, że we wskazanym okresie dochód D.W. wyniósł: [...] /12 miesięcy - [...] miesięcznie, wskutek czego niewątpliwie przekroczył kryterium dochodowe, przewidziane dla osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe. Prezydent [...] poczynił prawidłowe ustalenia i zasadnie odmówił potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla D.W., z uwagi na niespełnianie kryterium dochodowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO zaznaczyło, że dla celów ustalenia wysokości dochodu osiągniętego przez D.W. nie ma znaczenia źródło uzyskania dochodu. Po powzięciu informacji, że D.W. otrzymał na podstawie umowy sprzedaży środki pieniężne we wrześniu 2014 r., podlegające rozliczeniu do końca sierpnia 2015 r. i przekraczające kryterium dochodowe, organ nie musi już ustalać, z czego faktycznie strona się obecnie utrzymuje. Kontroli organu nie podlega również, czy i na jaki cel zostały zużyte środki pieniężne uzyskane przez stronę. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Szpital [...], zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego, które miało zasadniczy wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.a poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta [...] winna zostać utrzymana w mocy, podczas gdy sprawa winna zostać przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania na podst. art. 138 § 2 k.p.a.; 2. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.: a) art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez przyjęcie, że świadczeniobiorca jest uprawniony do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, b) art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 1071) poprzez uznanie, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy i że w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także iż D.W. nie spełnia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów skargi. W oparciu o zarzuty skargi skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. zawieszono postępowanie sądowe z uwagi na zgon D.W. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. podjęto zawieszone postępowanie sądowe z udziałem kuratora spadku po D.W. – adw. A.C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Istotą w sprawie jest jak należy rozumieć dochód ubiegającego się o przyznanie pomocy społecznej, którego definicję zawiera art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1), składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach (pkt 2), kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3). Przepis ten nie definiuje pojęcia "przychód", jednak posiłkowanie się wykładnią tego pojęcia zawartą w innych przepisach prowadzi do pominięcia szczególnych rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o pomocy społecznej. Cytowany art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wyraźnie określając składniki podlegające odliczeniu od przychodu, nie wymaga odwoływania się do przepisów innych ustaw w celu wyjaśnienia tego pojęcia. Wynika z tego przepisu bowiem, że dla potrzeb ustalenia dochodu, od którego zależy przyznanie bądź nie - pomocy społecznej należy wziąć pod uwagę kwotę pieniężną uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc lub, w którym złożono wniosek, gdy dochód został utracony, bez względu na źródło uzyskania tej kwoty, przy czym pomniejsza się ją o składniki wskazane w pkt 1-3 tego przepisu, z jednym zastrzeżeniem, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zastrzeżenie to należy odnieść do czasu uzyskania dochodu i wyjątek inaczej normujący zasadę zawartą w art. 8 ust. 3 zawiera ust. 11 art. 8. Stanowi on, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Art. 8 ust. 11 jest rzeczywiście szczególnym unormowaniem ustawy o pomocy społecznej w tym znaczeniu, że stanowi prawną fikcję polegającą na tym, że dochód jednorazowy traktowany jest jako uzyskiwany przez cały rok, przy czym nie każdy jednorazowy dochód, a jedynie uzyskany w wysokości wskazanej w tym przepisie. Od wyniku rozliczenia na 12 miesięcy tego dochodu zależeć będzie przyznanie, bądź odmowa przyznania pomocy społecznej. Ponieważ art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi wyraźnie, że chodzi o każdy dochód bowiem niezależnie od źródła jego pozyskania należy brać pod uwagę każdą uzyskaną kwotę, o ile pochodzi ona z okresów wskazanych w tym przepisie lub ust. 11 art. 8. Organy pomocy społecznej rozpatrujące wniosek miały zatem podstawę, aby uwzględnić przy ustalaniu dochodu kwotę uzyskaną ze sprzedaż lokalu. Sąd podkreśla, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny, na mocy którego D.W. sprzedał lokal mieszkalny położony w [...], stanowiący jego własność. Akt zawiera również potwierdzenie przez sprzedającego odbioru kwoty [...], zatem ustalenia organu w tym zakresie uznać należy na prawidłowe, a zebrany materiał dowodowy za wyczerpujący w szczególności wobec okoliczności śmierci D.W. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).