I SA/Wa 2243/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. Z. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy: D. Z., pismem z dnia [...] lutego 2014 r., zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na opał, leki, opłaty, żywność i remont mieszkania. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmówił przyznania zasiłków celowych na opał, leki, opłaty, remont mieszkania i żywność. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że na wezwanie organu wnioskodawczyni w dniu 14 marca 2014 r. dostarczyła decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o przyznaniu renty stałej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od [...] maja 2013 r. w kwocie przysługującej do wypłaty [...] zł miesięcznie. Należność za okres od [...] maja 2013 r. do [...] marca 2014 r. w kwocie [...] zł będzie przekazana przekazem pocztowym. Organ wskazał poza tym, że w trakcie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego wnioskodawczyni odmówiła potwierdzenia informacji w nim zawartych. Fakt ten został odnotowany przez pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad i potwierdzony przez innego pracownika socjalnego obecnego przy jego sporządzaniu. Wnioskodawczyni odmówiła również udostępnienia odcinka emerytury matki celem ustalenia sytuacji dochodowej co zostało potwierdzone w złożonym przez nią oświadczeniu. W oświadczeniu niniejszym potwierdziła również fakt nie przyjęcia renty chorobowej uznając, że decyzja KRUS jest niezgodna ze stanem faktycznym. Organ podał przy tym, że pomimo złożenia przez wnioskodawczynię odwołania do Sądu od ww. decyzji, ma ona możliwość otrzymywania co miesiąc renty z KRUS w kwocie [...] zł, a kwota ta wystarcza na zaspokojenie jej potrzeb. Wnioskodawczyni nie odebrała ponadto przyznanych jej zasiłków celowych na żywność w kwocie [...] złotych i na leki w kwocie [...] zł. Nie przedłożyła ponadto aktualnego zaświadczenia lekarskiego ani faktur potwierdzających poniesione przez nią wydatki i odmówiła złożenia oświadczenia dotyczącego kwestii udzielnej pomocy przez jej córki. Reasumując organ pierwszej instancji stwierdził, że głównym powodem odmowy przyznania D. Z. wnioskowanej pomocy finansowej jest brak współdziałania wnioskodawczyni w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji. Wskazał poza tym, że na podstawie wizyty w miejscu zamieszkania ustalono, że D. Z. zamieszkuje wspólnie ze swoja mamą, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe co potwierdza, zdaniem organu, korzystanie z tej samej kuchni, źródła ogrzewania, energii, wody, podstawowego sprzętu gospodarstwa domowego oraz fakt, że jej matka przeznacza [...] złotych miesięcznie ze swojej emerytury na jej utrzymanie. D. Z. złożyła w terminie odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi, że postępowanie poprzedzające wydanie przedmiotowej decyzji było nieprawidłowo przeprowadzone. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymało zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się m.in. na art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), wskazując, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Kolegium wyjaśniło, że użyte w tym przepisie wyrażenie "może być przyznane" oznacza, że rozpatrując sprawę zasiłku celowego organ działa na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Organ wskazał na brak współpracy D. Z. z organem pomocy społecznej przy rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji bytowej oraz na okoliczność nie pobierania przez nią świadczeń rentowych (wyrównania i świadczeń bieżących) przekazywanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Kolegium podkreśliło, że odbiór tych świadczeń nie wywarłby ujemnych skutków procesowych w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego. Zatem odwołująca się w sposób oczywiście bezzasadny nie korzysta z przysługujących jej uprawnień. Organ zaznaczył również, że D. Z. nie pobrała w marcu 2014 r. przyznanego jej zasiłku celowego. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że nie ma podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu D. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wyraziła swoje niezadowolenie z pracy Ośrodka Pomocy Społecznej oraz wyraziła swoje zarzuty dotyczące funkcjonowania służby zdrowia. Wskazała ponadto, że od stycznia 2012 r. jest na utrzymaniu matki i córki oraz, że renty rolnej nie przyjęła bo jest niezgodna ze stanem faktycznym. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiającą przyznania D. Z. specjalnych zasiłków celowych. Dokonując kontroli tej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż ani zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] nie naruszają przepisów prawa. Przede wszystkim podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), która stanowiła materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Przy czym nie oznacza to, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Stosownie natomiast do treści art. 41 pkt 1 ustawy możliwe jest przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Z konstrukcji tego przepisu wynika jednak, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy a uznanie to ustawodawca pozostawił organowi rozpoznającemu wniosek o udzielenie pomocy. W sprawie niniejszej organy rozpoznające wniosek skarżącej uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia aby sytuacja życiowa D. Z. stanowiła szczególny przypadek uzasadniający przyznanie jej pomocy finansowej. Zwłaszcza, że nie odebrała ona przyznanych jej wcześniej zasiłków celowych na żywność i leki. Z takim stanowiskiem organu należy się zgodzić. Nie można bowiem uznać za szczególnie uzasadniony przypadek osoby, która nie odbiera przyznanych jej świadczeń marnotrawiąc tym samym przyznaną jej pomoc. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 omawianej ustawy, osoby korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej mogą natomiast stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Niewątpliwe za taki brak współpracy uznać można, odmowę składania oświadczeń przez D. Z. oraz brak złożenia stosownych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i zdrowotną. Ponadto, jak słusznie zauważyło Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nakłada na wszystkie osoby obowiązek przezwyciężenia trudnej sytuacji bytowej przy wykorzystaniu własnych środków możliwości i uprawnień. Jak wprost natomiast wynika z materiału dokumentacyjnego zgormadzonego w aktach niniejszej sprawy, skarżąca świadomie nie wykorzystuje przysługujących jej uprawnień w tym m.in. nie odbiera świadczenia rentowego przyznanego jej z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Również, jak wskazano już powyżej, przyznane jej wcześniej przez organ pomocy społecznej zasiłki celowe nie zostały przez nią odebrane. Nie sposób ponadto nie zauważyć, że skarżąca zamieszkuje z matką, która wspiera ją finansowo. Jak wynika ponadto z treści skargi D. Z. otrzymuje pomoc finansową również od córki. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż brak jest podstaw do przyznania jej specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy [...] odmawiające przyznania D. Z. specjalnych zasiłków celowych, odpowiadają przepisom obowiązującego prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.