I SA/Wa 2244/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na pismo Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW w przedmiocie odpowiedzi na pisma postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 28 sierpnia 2024 r. wniesionym w formie elektronicznej za pośrednictwem portalu e-PUAP, E. M. (dalej również jako: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej również jako: "organ", "organ administracji publicznej"), z 1 sierpnia 2024 r. nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego polegające na: braku zgodności działalności Wojewody Mazowieckiego z obowiązującym prawem, braku rzetelności, braku podstawy prawnej, milczącego sposobu załatwienia sprawy, braku poszanowania procedur, braku sprawiedliwości społecznej, stronniczości. Wobec powyższego wniosła o: sprawiedliwe społecznie rozstrzygnięcie z poszanowaniem przepisów ustawy o pomocy społecznej, adekwatne potraktowanie jej osoby i sytuacji w jakiej się znalazła nie z własnej winy (adekwatne czyli zgodne z ustawą o pomocy społecznej, ciążącym obowiązku służbowym, zachowaniem wszelkich procedur w administracji, do ciężaru przestępstw popełnionych na jej osobie, zasądzenie należnego wsparcia finansowego obojętnie jakim zasadnym ustawowo tytułem: kara administracyjna, wsparcie finansowe, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej, zniszczenie przestępstwem kariery zawodowej w łącznej kwocie 32 grosze netto od każdego mieszkańca kraju z przypadającej ustawowo puli dla każdego, a w przypadku odszkodowania w wysokości 1 zł netto od każdego mieszkańca kraju z przypadającej ustawowo puli dla każdego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Wojewoda Mazowiecki w dniu 1 sierpnia 2024 r. wydał decyzję nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW, według jej oceny, obarczoną rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W ocenie skarżącej, jej aktualna sytuacja życiowa w jakiej się znalazła, uzasadniała przyznanie jej pomocy zgodnie m.in. z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 t.j.), (dalej również jako: ustawa o pomocy społecznej"). Według oceny skarżącej, decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW przyzwalała na łamanie prawa, w tym przepisów ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca zarzuciła pracownikom organu nieznajomość przepisów prawa oraz stronniczość. Skarżąca podniosła również, że Wojewoda Mazowiecki nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie rozpatrzenia zasadności wszystkich podnoszonych przez nią zarzutów w złożonych przez nią we wnioskach z dnia: 2lipca 2024 r., 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r., 11 lipca 2024 r. oraz z 15 lipca 2024 r. Wskazała, iż "polskie prawo stanowi, że decyzją w sprawie jest każde pismo również to które celowo nie zawiera w treści słowa "decyzja", a jest wyrażonym stanowiskiem w sprawie". Nadto, wniosła o wydanie decyzji w sprawie zgłoszonej wnioskiem z dnia 4 czerwca 2024 r. Skarżąca stwierdziła również, że sytuacja w jakiej się znalazła wynika głównie z braku znajomości obowiązków służbowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ opisał chronologicznie obieg korespondencji prowadzonej pomiędzy nim, a skarżącą, począwszy od pisma skarżącej z 2 lipca 2024 r. w którym skarżąca wniosła do Wojewody Mazowieckiego o "nałożenie kary w wysokości 500 zł płatnej od terminu, w którym przypadł termin na wydanie decyzji administracyjnej przez Centrum Pomocy Socjalnej w [...] (dalej: CPS w [...]) w sprawie przyznania ww. pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego wraz z należnymi odsetkami płatnymi od dnia 4 czerwca 2024 r., tj. od dnia złożenia wniosku do CPS w [...]" oraz nakreślił sposób procedowania organu z przedmiotowymi wnioskami skarżącej i podjętymi działaniami, które zostały zainicjowane przez organ w związku ze złożonymi ww. wnioskami skarżącej. Organ podniósł również, iż pisma skarżącej z 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r. dotyczyło tożsamego żądania. Ponadto, organ wskazał iż z informacji uzyskanych z CPS w [...] wynikało, iż na wniosek skarżącej z 4 czerwca 2024 r. ww. Centrum decyzjami administracyjnymi z 21 czerwca 2024 r. przyznało skarżącej wnioskowaną pomoc finansową w formie zasiłku celowego, okresowego oraz w formie posiłku. Skarżącej wydano również skierowanie do otrzymania pomocy żywnościowej. Organ wskazał, iż skarżąca 11 lipca 2024 r. i 15 lipca 2024 r. ponownie złożyła do Wojewody Mazowieckiego pisma, w których wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa nieważności decyzji administracyjnej z 21 czerwca 2024 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] przez Dyrektor CPS w [...]. Zarzuciła w nich, m.in. przekroczenie uprawnień poprzez podjęcie czynności nieleżących w granicach kompetencji organu, przekroczenie zakresu czynności służbowych, do których wykonania organ jest uprawniony, również "wyjście" poza granice zakresu złożonego wniosku, czy też nadużycie uprawnień do działania, jak i ich zaniechania oraz naruszenie procedur administracyjnych. Organ wskazał, iż pismem z 1 sierpnia 2024 r. nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW, odpowiedział skarżącej na jej pisma z 2 lipca 2024 r., 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r., 11 lipca 2024 r. oraz z 15 lipca 2024 r. dotyczące zgłaszanych nieprawidłowości, naliczenia ustawowych odsetek oraz stwierdzenie nieważności wydanej decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał również, iż poinformował skarżącą o podjętych działaniach oraz o sposobie załatwienia sprawy przez CPS w [...] i przyznanych formach pomocy. Równocześnie poinformowano skarżącą, iż zgodnie z ustawą o pomocy społecznej kierownik ośrodka pomocy społecznej jest właściwy do podjęcia decyzji o formie i rozmiarach udzielanej pomocy, jak również poinformowano ją o możliwości i terminie zaskarżenia otrzymanych decyzji administracyjnych wydanych w sprawie przyznania lub odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, czy obowiązujących terminach rozpoznania sprawy administracyjnej. Skarżąca pismem z 16 sierpnia 2024 r. wniosła do Wojewody Mazowieckiego pismo zatytułowane "odwołanie" od pisma nr WRPS -1.9421.1.64.2024.KW z 1 sierpnia 2024 r., wskazując, iż ww. pismo stanowi decyzję i sformułowała w stosunku do niej szereg zarzutów. Wniosła również o zobowiązanie CPS w [...] do wydania brakujących decyzji, nałożenia kar na Wojewodę Mazowieckiego, SKO w Siedlcach, CPS w [...] oraz stwierdzenie nieważności decyzji. Wniesione odwołanie zostało następnie uzupełnione przez skarżącą pismem z 23 sierpnia 2024 r., a następnie pismem z 28 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo organu z 1 sierpnia 2024 r. Nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW. 10 września 2024 r. pismem Nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW organ za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP odpowiedział skarżącej na pisma z 16 sierpnia 2024 r., 23 sierpnia 2024 r., 28 sierpnia 2024 r. skierowane do Wojewody Mazowieckiego informując, że wskazane pismo nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW z 1 sierpnia 2024 r. do którego wnosi odwołanie jest pismem - odpowiedzią na wystąpienia z 2 lipca 2024 r., 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r., 11 lipca 2024 r. i 15 lipca 2024 r. i nie jest decyzją administracyjną, od której służy odwołanie. W związku z tym poinformowano ją również pismem z 10 września 2024 r., że brak jest podstaw do przekazania przywołanych pism do wskazanych przez skarżącą instytucji. Organ wskazał, iż w jego ocenie niniejsza sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej "ppsa", a niniejsza sprawa była prowadzona przez organ w trybie nadzoru na podstawie art. 22 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Działanie administracji publicznej w trybie nadzoru nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż pismo Wojewody Mazowieckiego z 1 sierpnia 2024 r. nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 ppsa. Organ podkreślił, że niniejszej sprawie nie została przeprowadzona kontrola w trybie rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2020 r. w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej (Dz.U. poz. 2285 oraz z 2024 r. poz. 912 ) kończąca się wynikiem, tj. zaleceniem pokontrolnym (ze wskazaniem ewentualnych uchybień), określonym w art. 128 ustawy o pomocy społecznej. Jak wskazał Wojewoda Mazowiecki niniejsza skarga została wniesiona na pismo Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. znak WRPS-I.942I.1.64.2024.KW, które nie jest decyzją administracyjną, lecz pismem kończącym interwencję podjętą przez organ w sprawie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ppsa zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem wskazanych w tym przepisie aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego (pkt 4), jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (pkt 8), czy też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżone pismo Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr WRPS-I.9421.1.64.2024.KW w przedmiocie udzielenia skarżącej odpowiedzi na pisma z: 2 lipca 2024 r., 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r., 11 lipca 2024 r., 15 lipca 2024 r. nie należy do żadnej z wyżej wskazanej kategorii. W pierwszej kolejności należało się odnieść do kwestii nazwania przez skarżącą pisma z 1 sierpnia 2024 r. decyzją mimo, że nie zawiera to pismo nazwy "decyzja". Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowe pismo jest decyzją w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej zwanej "kpa". Z treści zaskarżonego pisma Wojewody Mazowieckiego nr WRPS-l.9421,1.64.2024.KW z 1 sierpnia 2024 r. nie wynika jednak by zawierało rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, a więc jednostronne i władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach skarżącej. Pismo to jest odpowiedzią na wystąpienia skarżącej z 2 lipca 2024 r., 6 lipca 2024 r., 8 lipca 2024 r., 11 lipca 2024 r., 15 lipca 2024 r. i nie jest decyzją administracyjną, od której służy odwołanie. Natomiast z jego treści wynika, że Wojewoda Mazowiecki, po otrzymaniu informacji z CPS, udzielił skarżącej szeregu informacji na temat form i rodzaju udzielonej skarżącej w czerwcu 2024 r. pomocy pieniężnej i niepieniężnej oraz o formach pomocy proponowanej skarżącej pomocy. Ponadto Wojewoda Mazowiecki poinformował skarżącą o: ustawowym obowiązku współdziałania z organami pomocy społecznej, właściwości kierownika ośrodka pomocy społecznej, zasadach pomocy społecznej, procedurze udzielania pomocy w formie decyzji administracyjnej (organie właściwym, konieczności poczynienia ustaleń w wywiadzie środowiskowym, trybie odwoławczym), zachowaniu terminu z art. 35 § 1 i art. 36 kpa na załatwienie jej wniosku z 4 czerwca 2024 r., obowiązkach pracowników CPS w Sokołowie Podlaskim. Należy zatem wskazać, iż właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. "powszechnych" (obywatelskich), o których mowa w art. 227 kpa. Według art. 229 pkt 2 kpa oraz art. 22 pkt 8 ustawy pomocy społecznej w zw. z art. 14 kpa, to wojewoda jest organem właściwym w sprawach skarg dotyczących zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) oraz kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz dotyczących realizacji zadań samorządu gminnego i powiatowego, w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. W tej grupie spraw mieszczą się także zadania dotyczące przyznawania zasiłków, okresowych, celowych, stałych, specjalnych celowych (art. art. 17 ust. 1 pkt 4-8 i 19, ust. 2 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Z powyższego wynika, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów i ich pracowników. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.