I SA/Wa 2245/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. J. i J. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu zażalenia J. J. i J. J., postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o przekazaniu według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S. wniosku J. J. i J. J. w sprawie pomocy finansowej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa oraz art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), przekazał do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wniosek J. J. i J. J. w sprawie przyznania pomocy finansowej w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej. Na powyższe postanowienie J. J. i J. J. złożyli zażalenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 65 Kpa w związku z art. 63 § 1 Kpa - jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie) jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest do niezwłocznego przekazania podania do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Fakt przekazania pisma na podstawie art. 65 § 1 Kpa ma zatem na celu przesłanie sprawy organowi posiadającemu uprawnienia do podjęcia przypisanych prawem działań oraz jej merytorycznego rozpatrzenia. Minister zauważył, że przepis art. 19 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przestrzeganie właściwości organu leży zarówno w interesie państwa, jak i w interesie każdego podmiotu prawa w stosunku do którego odnosi się działalność administracji publicznej, i który częstokroć jest stroną postępowania administracyjnego. Dlatego też, przed podjęciem działań merytorycznych w związku z otrzymaną korespondencją, organ administracji publicznej obowiązany jest przez prawo do sprawdzenia, czy posiada stosowne kompetencje do rozpatrzenia danej sprawy. Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie strona wniosła zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] przekazujące według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S. wniosek J. J. i J. J. w sprawie przyznania pomocy finansowej. Z akt sprawy wynika, że przyczyną złożenia wniosku były straty poniesione w trakcie powodzi w 2010 r. Minister wskazał, że zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek celowy, o którym mowa może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Organ odwoławczy zauważył, że według art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ustawy o pomocy społecznej przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Od postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r., nr [...] J. i J. J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy ustawy powodziowej z 2010 r., która ma zastosowanie do skarżących za zniszczone składniki majątkowe. Skarżący podali, że Burmistrz Gminy jak i Wojewoda [...] od czasu powodzi w 1997 r. nie zrobili nic aby zapobiec zniszczeniom, czego dowodem jest to że [...] w S. od lat odmawia ubezpieczenia majątku skarżących. Skarżący podali, że ścieki gminne i wody opadowe systematycznie niszczą ich dobytek, a ich posesja jest stale zabagniona, natomiast zabudowania podlegają stałej dewastacji i grożą zawaleniem. Skarżący wskazali, że Gmina bezprawnie zasypała wszystkie rowy odwadniające i główny rów ściekowy przy drodze polnej gminnej. Gmina bezprawnie podwyższyła swoje tereny wokół nieruchomości skarżących, skutkiem czego ścieki i wody wpływają na grunt skarżących. Takie działanie grozi zawaleniem zabudowań, co potwierdzili biegli sądowi. Zdaniem skarżących uzasadnienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest błędne i narusza obowiązujące normy prawne. Skarżący podali, że na ul. [...] po zasypaniu rowów nie wybudowano kanalizacji odwadniającej ulicę. Błędne jest zatem twierdzenie Gminy, że w J. nie ma rzeki i nie było powodzi, skoro nie tylko rzeka może zalewać i niszczyć dobytek. Skarżący podali, że Burmistrz bez ich zgody wybudował przy ich bramie studnię, która ciągle wylewa i zalewa ich dom i posesję. Skarżący oświadczyli, że ani Gmina ani Wojewoda nie powołali komisji do oceny strat powstałych w 2010 r. i w latach poprzednich i mimo pięciu wyroków NSA nie wykonali zaleceń tego Sądu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Z pisma J. J. i J. J. z dnia 28 czerwca 2010 r. wynika, że wnioskodawcy domagają się powołania komisji do spraw szacowania szkód wskazując, że winni otrzymać przede wszystkim pomoc za zniszczenia ich domu i posesji spowodowane przez powódź, która miała miejsce w 2010 r. Sąd zauważa, że publiczna pomoc finansowa w postaci zasiłków socjalnych dla osób dotkniętych skutkami powodzi, która miała miejsce w 2010 r. przewidziana jest w dwóch aktach prawnych. Jeżeli chodzi o rolników kwestie tego rodzaju regulowało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 889). Dla osób nie będących rolnikami przewidziana jest w tego typu sytuacjach pomoc na zasadach ogólnych – wynikająca z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362), tj. zasiłek celowy dla osób, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, czy klęski żywiołowej. Oba wskazane wyżej akty prawne przewidują, że sprawy dotyczące przyznawania i wypłaty zasiłków celowych realizują w gminach właściwe ośrodki pomocy społecznej, których kierownicy, działając z upoważnienia wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta, wydają w tych sprawach decyzje administracyjne (art. 17 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 18 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 110 ust. 1, 3 i 7 ustawy o pomocy społecznej). Wobec tego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadnie uznał, że do załatwienia wniosku o pomoc finansową z dnia 28 czerwca 2010 r. nie jest właściwy wskazany przez skarżących jako adresat pisma Wojewoda [...] – lecz Ośrodek Pomocy Społecznej w S., którego kierownik będzie wówczas zobowiązany do rozpatrzenia tego podania. Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że jeżeli skarżący uważają, że Wojewoda, nienależycie wykonuje swe zadania, w tym nie powołuje Komisji do spraw oszacowania strat spowodowanych przez powódź w 2010 r., to przysługuje im skarga do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 227 w zw. z 229 pkt 6 Kpa). Skargę na nienależytą działalność burmistrza w sprawach należących do zadań własnych gminy można zaś wnieść do rady gminy, a jeżeli chodzi o realizowane przez gminę zadania zlecone - do wojewody (art. 227 w zw. z art. 229 pkt 2 i 3 Kpa). Jeżeli natomiast skarżący uważają, że na skutek konkretnych działań gminy ponieśli szkody majątkowe, to wówczas do ich naprawienia, w razie sporu, właściwa jest droga przed sądem powszechnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych pełnomocnikowi skarżących kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).