I SA/Wa 2249/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz I. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 2249/05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmawiającą I. S. przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że nieruchomość położona w W. przy ul [...], oznaczona numerem hipotecznym "[...]", Nr rej. Hip. [...] o powierzchni [...] m2, której tytuł własności uregulowany był na I. S., znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w dniu 16 lutego 1949 r., zaś objęcie gruntu przez Gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. Przedmiotowa nieruchomość wchodzi aktualnie w skład działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] uregulowanych w księdze wieczystej Kw [...]. Nieruchomość ta, jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części rejonu urbanistycznego [...] (Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r., opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia 4 listopada 2002 r., Nr 284, poz.7445), położona jest częściowo na terenie przeznaczonym pod usługi, handlu, gastronomii i administracji oznaczonym symbolem [...], częściowo na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z towarzyszącymi usługami oznaczonym symbolem [...]. Środkowa część nieruchomości znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Teren znajduje się w strefie pośredniej ochrony konserwatorskiej. Grunt stanowiący działkę nr ew. [...] o powierzchni [...] m2, zgodnie z powyższym planem jest na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej z usługami, oznaczonej na planie symbolem [...], między nieprzekraczalną linią zabudowy a linią rozgraniczającą ulicy [...]. Część nieruchomości stanowiąca działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] usytuowana jest w liniach rozgraniczających układów komunikacyjnych (ul. [...] i ul. [...]). Natomiast ta część gruntu, która obecnie stanowi część działki o numerze ewidencyjnym [...] została zagospodarowana pod osiedle mieszkaniowe "[...]" i oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2001 r. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmówił I. S. przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2, stanowiącej aktualnie część działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał, że uwzględnienie wniosku nie jest możliwe z uwagi na rozdysponowanie gruntu na rzecz innego podmiotu oraz z uwagi to, że na aktualny stan faktyczny zagospodarowania gruntu uniemożliwia korzystanie z gruntu przez spadkobierców byłych właścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania I. S., decyzją z dnia [...] października 2005 r. utrzymało we mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym działek nr ew. [...], [...], [...] i [...] zachodzi negatywna przesłanka przewidziana w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, gdyż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Oceniając natomiast możliwość uwzględnienia wniosku odnośnie działki o nr ew. [...], która została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...]" i zagospodarowana przez tę Spółdzielnię, organ odwoławczy odwołał się do art. 7 ust. 5 dekretu, który zakładał możliwość negatywnego rozpoznania wniosku z innych przyczyn, niż wyprowadzona z art. 7 ust. 2 negatywna przesłana o charakterze planistycznym. Podkreślono, że skoro grunt został rozdysponowany w sposób, który można ocenić jako trwały, to postępowanie w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego nie może zostać zakończone decyzją pozytywną. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. W skardze podniosła, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożyła 16 lutego 1949 r. i początkowo organy administracji publicznej twierdziły, że nie ma możliwości przyznania prawa własności czasowej, bo wniosek nie został złożony, następnie, że wniosek ten został złożony po terminie a obecnie nie negując już złożenia wniosku w terminie i nie negując, że doszło do naruszenia prawa, stwierdziły, że grunt został przeznaczony dla innych użytkowników. W ocenie skarżącej nastąpiło to z pogwałceniem przysługujących jej praw właścicielskich do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie sprawowanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skład dawnej nieruchomości oznaczonej hipotecznie "[...]" Nr rej. Hip. [...], aktualnie wchodzi część działki o numerze ewidencyjnym [...], która została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...]" na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2001 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste oraz przeniesienia własności budynków zawartej w formie aktu notarialnego. Ta część gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego części rejonu urbanistycznego [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. przeznaczona jest po handel, gastronomię i administrację i oznaczona na planie symbolem [...]. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja nie została doręczona jednej ze stron toczącego się postępowania a mianowicie Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...]", przy czym w aktach sprawy brak jest również dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji dla tego podmiotu. Organ pierwszej instancji zawiadomienie o możliwości składania wniosków, dowodów i wyjaśnień skierował wyłącznie do I. S. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. Stroną postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu toczącego się w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, jest jego poprzedni właściciel oraz podmioty, którym przysługuje prawnorzeczowy tytuł do przedmiotowego gruntu. W sprawie poza sporem jest, że Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa "[...]" jest użytkownikiem wieczystym części przedmiotowej nieruchomość. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie obowiązane są przestrzegać ogólnych reguł procedury administracyjnej. Nie doręczając zaskarżonej decyzji jednej ze stron postępowania organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz zasadę obowiązku udzielania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art.9 kpa). Od decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania I. S. prawa użytkowania wieczystego decyzji służyło stronom prawo wniesienia odwołania, a od ostatecznej decyzji organu drugiej instancji strona ma prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że nie doręczenie zaskarżonej decyzji stronie postępowania stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Należy także podkreślić, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji i to bez względu na to, czy miało ono, czy też nie wpływu na wynik sprawy (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, publ. Lex nr 39458 oraz z dnia 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, publ. Lex 47888). Dodatkowo wymaga podkreślenia, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły powierzchni działki nr ew. [...] w tej części, w której wchodzi ona w skład przedmiotowej nieruchomości oraz nie wskazały, czy została ona zagospodarowana a jeśli tak to, w jaki sposób przez Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...]". Ponadto rozpoznając sprawę i wydając orzeczenie, organy orzekające w sprawie nie rozważyły, w tym szczególnym stanie faktycznym i prawnym, który w ich ocenie uniemożliwiał uwzględnienia wniosku, konieczności zaofiarowania skarżącej przez gminę, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach oddania jej w użytkowanie wieczyste innego gruntu o równej wartości użytkowej (art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit a i b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w art. 200 powołanej ustawy.