I SA/Wa 2249/17
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1972 r. z powodu przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, mimo że postępowanie to mogło nie być zasadnie zawieszone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powinno było zawieszać postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1972 r. Nawet jeśli zawieszenie nastąpiło, organ powinien był je podjąć i rozpoznać wniosek merytorycznie. Przekroczenie terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie miało znaczenia, skoro nie było podstaw do jego zawieszenia. Ponadto, Międzykościelna Komisja Regulacyjna nie była właściwa do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r., gdyż nie mieścił się on w katalogu roszczeń określonych w ustawie o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.Stan faktyczny
Parafia wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Postępowanie zostało zawieszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z postępowaniem przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną. Po zakończeniu postępowania przed Komisją, Parafia wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, jednak po upływie terminu wskazanego w ustawie. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając roszczenie za wygasłe. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Parafia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Parafii zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] pkt 2; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Parafii [...] w [...] kwotę 680 złotych (sześćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] - po rozpoznaniu wniosku Parafii [...] w [...] o ponowne rozpoznanie sprawy - utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...], odmówiło [...] Gminie [...] przyznania jej prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] - dawniej [...] nr [...], Nr hip. [...] , wynoszącej 1024 m².
Następnie Wojewoda [...] - po rozpoznaniu wniosku Parafii [...] w [...] z dnia [...] września 1994 r. o przywrócenie własności przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomoci - decyzją nr. [...] z dnia [...] lipca 2002 r. (działając na podstawie art. 24 ust.1 pkt. 3 oraz ust. 3 i 5 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP) ustanowił na rzecz Parafii [...] w [...] prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy [...], o powierzchni łącznej 2054 m², składającego się z działek ewidencyjnych z obrębu [...], oznaczonych numerami: [...] o pow. 151 m², [...] o pow 292 m² i [...] o pow. 1611 m².
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. Parafia [...] w [...] wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...], odmawiającej jej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] - hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...]).
Podniosła, że przedmiotowy grunt znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu [...]: nr [...]-część i nr [...]-część, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa i położonych przy [...].
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność [...], tj. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej przy [...] (dawniej ul. [...], hip. Nr [...]).
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. zawiesiło przedmiotowe postępowanie - w związku z postępowaniem toczącym się przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną.
Postępowanie się przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia - o czym Parafia [...] w [...] została poinformowana zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011 r.
Zawierało ono pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa.
W związku z powyższym pismem z dnia [...] października 2015 r. (data prezentaty) Parafia wystąpiła do Kolegium o podjęcie zawieszonego postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. orzekło:
1) podjąć zawieszone postępowanie,
2) na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że stosownie do art. 38 a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.) Międzykościelna Komisja Regulacyjna została utworzona w celu ostatecznego uregulowania spraw majątkowych między Państwem a kościołami.
Zgodnie z art. 38d ust. 4 cyt. ustawy postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i organy prowadzące postępowania administracyjne przekazują ich akta do Komisji. Przepis ten stanowił podstawę zawieszenia postępowania przez Kolegium.
W myśl art. 38g ust. 1 ustawy jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie uczestników postępowania regulacyjnego.
Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego pod rygorem wygaśnięcia roszczenia (art. 38g ust. 2).
W niniejszej sprawie wnioskodawca został zawiadomiony o nieuzgodnienia orzeczenia pismem z [...] lutego 2011 r., które otrzymał [...] lutego 2011 r. W zawiadomieniu Komisja pouczyła o prawie do wystąpienia o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia. Termin ten upłynął w dniu [...] sierpnia 2011 r. - tymczasem wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został nadany pocztą [...] października 2015 r.
Oznacza to, że na mocy art. 38g ust. 2 cyt. ustawy roszczenia Parafii wygasły, a tym samym Parafia utraciła prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 kpa.
Jak wynika z przytoczonego wyżej art. 38a cyt. ustawy celem powołania Komisji było ostateczne uregulowanie spraw majątkowych między Państwem a kościołami, dlatego ustawodawca wprowadził termin, w którym dopuszczalne było złożenie wniosku o podjęcie zawieszonych postępowań sądowych lub administracyjnych po zakończeniu postępowania przed Komisją - o czym wnioskodawca został pouczony w zawiadomieniu skierowanym przez Komisję. Termin ten został w niniejszej sprawie przekroczony o ponad 4 lata.
Na zakończenie organ podkreślił, że postępowanie przed Kolegium toczyło się wyłącznie w zakresie wynikającym z postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. tj. co do obecnej działki nr [...] z obrębu [...].
Parafia [...] w [...] złożyła wniosek ponowne rozpoznanie sprawy - zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.
Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...],utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania.
W uzasadnieniu decyzji podniosło, że już w decyzji wydanej w I instancji powołało:
- przepis art. 38d ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017, poz. 1153) zgodnie z którym postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i organy prowadzące postępowanie administracyjne przekazują ich akta do Komisji;
- przepis art. 38g ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego uczestnicy regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić na drogę sądową pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy sąd stosuje zasil określone w art. 38a i 38b.
Zgodnie z powyżej zacytowanymi przepisami Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem dnia [...] października 2010 r. zawiesiło postępowanie z wniosku Parafii [...] w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] - hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...] nr [...], obecnie [...]), a następnie zaskarżoną decyzją orzekło o umorzeniu postępowania.
Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania - który wpłynął do Kolegium [...] października 2015 r. - uzasadniono nieuzgodnieniem orzeczenia w postępowaniu przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną i jako dowód przedstawiono zawiadomienie Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. [...], które Parafia otrzymała dnia [...] lutego 2011 r.
W zawiadomieniu zawarto pouczenie: "Zgodnie z art. art. 38g ust. 2 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancji wolności sumienia i wyznania uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia".
W związku z powyższym Kolegium uznało, że nie jest uzasadnione twierdzenie zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, iż pouczenie w zawiadomieniu było nieprawidłowe. Przecież wyraźnie w nim wskazano, że uczestnicy postępowali regulacyjnego mogą w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a do sądu wystąpić w przypadku, gdyby postępowanie administracyjne nie było wszczęte.
Na zakończenie organ stwierdził, że z zestawienia dat otrzymania zawiadomienia przez Parafię [...] w [...] o nieuzgodnieniu orzeczenia w postępowaniu przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną - dnia [...] lutego 2011 r. - a datą złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] - dnia [...] października 2015 r. - bezspornie wynika, że termin wskazany w art. 38g ust. 2 ww. ustawy został przekroczony o 4 lata i 7 miesięcy.
Parafia [...] w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - w której zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2017 r. w sprawie [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2016 r. w sprawie [...] umarzającej w punkcie 2 postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
- art. 7, 8, 11, 77 § 1, 78 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału sprawy, nieustosunkowanie się do zarzutów i wywodów, podnoszonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający jego kontrolę oraz niezawierającego uzasadnienia prawnego, jakiego należałoby oczekiwać wobec wagi i skomplikowania sprawy oraz poprzez nieustalenie i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnienie przy rozstrzygnięciu:
a) treści błędnego pouczenia skarżącej w zawiadomieniu Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej ("MKR") z dnia [...] lutego 2011 r. o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego bądź wniosku o podjęcie zawieszonych postępowań administracyjnych,oraz
b) rzeczywistego zakresu postępowania, toczącego się przed MKR z udziałem skarżącej,
- art. 112 kpa w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania regulacyjnego przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną (Dz. U. z 2004 r. Nr 279, poz. 2768) przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy niewystąpienie o podjęcie postępowania administracyjnego oraz wystąpienie z powództwem do sądu powszechnego w terminie 6 miesięcy od doręczenia zawiadomienia MKR wynikało z pouczenia, które nie powinno szkodzić stronie, która zastosowała się do niego,
- art. 138 w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie w sprawie, w sytuacji braku podstaw do jego umorzenia w przypadku niezłożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w 6 miesięcznym terminie wynikającym z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
- art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania ("Ugwsw") przez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe uznanie, że może stanowić on podstawę prawną umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku niewystąpienia przez stronę z wnioskiem o podjęcie postępowania administracyjnego w terminie 6 miesięcy od otrzymania zawiadomienia o nieuzgodnieniu orzeczenia przez MKR,
- art. 138 w zw. z art. 97 § 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie w sprawie, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne powinno zostać podjęte z urzędu z uwagi na ustąpienie przyczyn uzasadniających jego zawieszenie.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 38g ust. 2 Ugwsw w zw. z art. 156 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że niewystąpienie z wnioskiem o podjęcie postępowania o stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji dekretowej w terminie 6 miesięcy od zawiadomienia przez MKR o nieuzgodnieniu orzeczenia, skutkuje wygaśnięciem roszczenia, w tym również uprawnienia do domagania się stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 kpa, a w konsekwencji koniecznością umorzenia takiego postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego,
- art. 156 § 1 kpa oraz art. 38a w zw. z art. 38g ust. 2 w zw. z art. 38d ust. 4 Ugwsw poprzez błędną ich wykładnię polegająca na wadliwym przyjęciu, że kościelnym osobom prawnym przysługuje wyłącznie jedna droga prawna dochodzenia praw do nieruchomości, tj. bądź w oparciu o przepisy tzw. ustaw kościelnych, bądź w oparciu o inne przepisy powszechnie obowiązujące.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się
do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie
z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania.
W niniejszej sprawie sytuacja przedstawia się następująco.
Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r., odmówiło [...] Gminie [...]przyznania jej prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]- dawniej [...], Nr hip. [...], wynoszącej 1024 m².
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. Parafia [...] w [...] wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że grunt nieruchomości hip. Nr [...] znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr [...]-część i nr [...]-część, stanowiących własność Skarbu Państwa i położonych przy [...].
Następnie Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność [...], tj. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej przy [...] (dawniej ul. [...], hip. Nr [...]).
W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa nieruchomość ozn. hip. [...], znajduje się aktualnie w obrębie [...] i wchodzi w skład części działek ewidencyjnych: nr [...] stanowiącej własność [...], nr [...] stanowiącej obecnie własność Województwa [...], nr [...] będącej własnością Parafii [...] w [...] i nr [...] której właścicielem jest Skarb Państwa.
Tymczasem już wcześniej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. (działając na podstawie art. 24 ust.1 pkt. 3 oraz ust. 3 i 5 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP) ustanowił na rzecz Parafii [...] w [...] prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy [...], o powierzchni łącznej 2054 m², składającego się z działek ewidencyjnych z obrębu [...], oznaczonych numerami: [...] o pow. 151 m², [...] o pow. 292 m² i [...] o pow. 1611 m².
Zatem Minister Infrastruktury przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. 292 m² - która nie była objęta wnioskiem Parafii z [...] grudnia 2008 r. i co której zostało już ustanowione prawo użytkowania wieczystego.
Parafia [...] w [...] w dniu [...] maja 209 r. złożyła do Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej wniosek o wszczęcie postępowania regulacyjnego wnosząc o przyznanie Parafii nieruchomości zamiennej za nieruchomości położone w [...] przy. ul [...] zapisane m. in. w Hip. nr [...] – w częściach które dotychczas nie zostały jej zwrócone. Jednocześnie poinformowała, że część roszczeń została już zaspokojona wydanymi decyzjami, które dokładnie wymieniła – w tym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. ustanawiającą na rzecz Parafii [...] w [...] prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy [...]. , o powierzchni łącznej 2054 m², składającego się z działek ewidencyjnych z obrębu [...], oznaczonych numerami: [...] o pow. 151 m², [...] o pow. 292 m² i [...] o pow. 1611 m².
W związku z toczącym się ww. postępowaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...]. Międzykościelna Komisja Regulacyjna zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011 r. poinformowała Parafię [...] w [...], że postępowanie zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia w następujących częściach:
- nieruchomość położona przy [...], stanowiąca własność Województwa [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], w części dotyczącej działek nr [...],[...] i [...];
- nieruchomość położona przy [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa we władaniu Województwa [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...].
Zawiadomienie to zawierało też pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa.
Mimo, że powyższe zawiadomienie nie dotyczyło przedmiotowej działki nr [...] o pow. 292 m², to Parafia pismem z dnia [...] października 2015 r. (data prezentaty) wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania.
Zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2016 r. podjęło zawieszone postępowanie i na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołano przepis art. 38d ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017, poz. 1153) oraz treść przepisu art. 38g ust. 2 ustawy, w myśl którego uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego.
Parafia została zawiadomiona przez Międzykościelną Komisją Regulacyjną pismem z dnia [...] lutego 2011 r. o nieuzgodnieniu orzeczenia, a z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania wystąpiła dopiero dnia [...] października 2015 r.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. - po rozpoznaniu wniosku Parafii [...] w [...] o ponowne rozpoznanie sprawy - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania.
Podsumowując powyższe Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w ogóle nie powinno zawieszać przedmiotowego postępowania, a jeżeli już to zrobiło – to powinno je podjąć i rozpoznać merytorycznie wniosek.
Natomiast fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia – skoro i tak nie było podstawy do jego zawieszenia.
Poza tym Międzykościelna Komisja Regulacyjna i tak nie byłaby władna do rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej Parafii [...] w [...] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...]) - gdyż nie jest to roszczenie wymienione w art. 38 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017, poz. 1153).
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] weźmie pod uwagę powyższe ustalenia Sądu i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 i art. 200 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło