I SA/Wa 225/16

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. A. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] do rozpoznania sprawy postanawia I. odmówić adwokatowi A. B. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 120 zł. (sto dwadzieścia złotych) oraz kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, łącznie kwotę 147,60 zł. (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – A. B. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] z uwagi na jej niedopuszczalność. W dniu 10 października 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła opinia pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia Sądu. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. W dniu 8 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął także wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w toku postępowania, w I instancji podejmował czynności w sprawie, w szczególności polegające na zapoznaniu się z aktami oraz konsultacją sprawy ze skarżącą. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W § 22 ww. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostało wszczęte wniesioną przez skarżącą skargą w dniu 7 stycznia 2016 r. (data stempla wpływu skargi do organu). Z tego względu do zasądzenia wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną przez pełnomocnika w pierwszej instancji zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W rozpoznawanej sprawie adwokat A. B. została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem przez Sąd postanowienia z dnia 26 sierpnia 2016 r. odrzucającego skargę, a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego, w sprawie nie zaistniały jednak przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona przez skarżącą osobiście, a następnie postanowieniem Sądu z dnia 26 sierpnia 2016 r. odrzucona na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na jej niedopuszczalność. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika ograniczyły się w niniejszej sprawie do zapoznania się z aktami sprawy w dniu 22 sierpnia 2016 r. oraz konsultacji sprawy ze skarżącą. Analizując zatem zakres podjętych czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Kryterium pomocy prawnej nie spełniają podjęte przez pełnomocnika czynności faktyczne, tj. zapoznanie się z aktami sprawy oraz konsultacja sprawy ze skarżącą. Wskazane powyżej czynności miały bowiem charakter wyłącznie techniczny. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Z tego względu odmówiono pełnomocnikowi przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W ocenie referendarza sądowego należało natomiast przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej w drugiej instancji. Ze względu na to, że postępowanie w II instancji zostało wszczęte wniesioną w dniu 10 października 2016 r. (data stempla biura podawczego) opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zastosowanie w sprawie będą miały przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, jak również skarga na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynoszą – 480 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został ustanowiony przed wydaniem przez Sąd postanowienia z dnia 26 sierpnia 2016 r. odrzucającego skargę, a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Pełnomocnik w drugiej instancji sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia Sądu. Stosownie do treści § 3 ww. rozporządzenia pełnomocnik złożył oświadczenie, że opłata nie została zapłacona ani w całości, ani w części. Z tego względu, należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 120 zł (50 % opłaty maksymalnej) powiększone o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w rozpoznawanej sprawie 27,60 zł, co w konsekwencji daje kwotę 147,60 zł. Przy czym, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.