I SA/Wa 2250/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-21

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, nie uwzględniając zobowiązań alimentacyjnych męża skarżącej, mimo braku informacji o ich wysokości i beneficjentach w aktach sprawy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie poinformowała organów o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym męża w zakresie alimentów ani o wysokości tych zobowiązań. Brak tych informacji uniemożliwił organom odliczenie kwot alimentacyjnych od dochodu rodziny, zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2016/2017. Decyzją z marca 2017 r. skarżącej przyznano świadczenia. Następnie, po ustaleniu, że skarżąca zawarła związek małżeński, a dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe, decyzją z października 2017 r. uchylono poprzednią decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję uchylającą świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekroczył kryterium. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez niezastosowanie art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na toczące się postępowanie egzekucyjne męża o alimenty i brak odliczenia tych świadczeń od dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją o sygn. [...] z dnia [...] września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej jako "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017 r. Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "Prezydent) z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], dotyczącą ustalenia prawa skarżącej do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2016/2017. Organ ustalił przy tym, iż decyzją z dnia [...] marca 2017r., nr [...], Prezydent [...] przyznał K. K. (dalej jajko skarżąca) określone w ww. decyzji świadczenia rodzinne – zasiłek rodzinny oraz dodatki. Następnie w dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018 i w toku jego rozpatrywania okazało się że zawarła ona związek małżeński z M. L.. Wskutek tego zdarzenia dochód rodziny skarżącej został przeliczony ponownie. Jak wskazał organ I instancji, nowo wyliczona kwota dochodu przekroczyła stanowiącą kryterium dochodowe kwotę 674,00 zł, uprawniającą do pobierania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2016/2017. Prezydent ustalił też, że w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy art. 5 ust. 3, 3a i 3b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2016.1518; dalej jako "ustawa") mające zastosowanie w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego. Konsekwentnie, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] przyznającą K. K. określone świadczenia rodzinne. W zaskarżonej decyzji Kolegium powołując właściwe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, że w okresie od [...] listopada 2016 r. do [...] października 2017 r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskiwanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2015, pomniejszonego o dochód utracony oraz powiększonego o dochód uzyskany. Kolegium uznało, że dochód rodziny K. K. za 2015 r. po uwzględnieniu dochodu uzyskanego w odpowiednim okresie przez jej męża, wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na członka [...] -osobowej rodziny stanowiło [...] zł, a tym samym przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych. Organ uznał też, że w przedmiotowej sprawie nie znajdą zastosowania przepisy art. 5 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem różnica pomiędzy łączną kwotą przysługujących zasiłków rodzinnych i dodatków – [...] zł a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny – [...] zł wyniosła minus 34 zł, co stanowiło kwotę mniejszą niż 20,00 zł. Wobec powyższego organ wskazał, że zaszły okoliczności wskazane w art. 5 ust. 3c ustawy o świadczeniach rodzinnych i dlatego, od dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżącej nie przysługują świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na rzecz jej dzieci. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę art. 3 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie i wniosła o uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła, że przeciwko M. L. toczy się postępowanie egzekucyjne o alimenty oraz że w jego toku, komornik zajął wszelkie zrealizowane i przyszłe dochody ww, a nadto zażądał złożenia depozytu w wysokości 6 miesięcznych dochodów. W ocenie skarżącej Kolegium wbrew treści art. 3 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych podczas ustalania dochodu rodziny nie odliczyło kwot świadczeń alimentacyjnych obciążających M. L.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."). Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasady przyznania zasiłku rodzinnego zostały ustalone w art. 5 ww. ustawy. Przyznanie zasiłku zostało w nich uzależnione od wysokości dochodu rodziny. Dochód jest pojęciem zdefiniowanym w art. 3 pkt 1 ustawy – przy czym jest to kwota ustalona po odliczeniu alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z art. 25 ustawy obowiązek poinformowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń spoczywa na wnioskodawcy. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżącej w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Organy ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżącej w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego. Jak wskazano wprost w przywołanym powyżej art. 25 ustawy, to na wnioskodawcy – w realiach niniejszej sprawy – na skarżącej, spoczywa obowiązek niezwłocznego poinformowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Skarżąca nie przekazała organom żadnej informacji o toczącym się wobec jej męża postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu realizację jego zobowiązań alimentacyjnych. Organy nie mogły zatem odjąć od dochodu rodziny żadnych kwot stanowiących zobowiązanie alimentacyjne jej męża gdyż z akt sprawy nie wynika nie tylko jaką kwotę zobowiązany jest on świadczyć z tytułu alimentów ale też nawet na czyją rzecz i z jakiego tytułu. Z akt administracyjnych nie wynika też aby prowadzona była w tym zakresie jakakolwiek egzekucja komornicza. Nie można zatem zarzucić organom, iż nie dopełniły obowiązku i poprzez brak stosownych ustaleń w tym zakresie naruszyły wyatutowany w skardze przepis prawa materialnego. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że skarżąca w niniejszej sprawie i w toku postępowania administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Od tego typu pełnomocnika wymagany jest wyższy standard działania, ustalony z uwzględnieniem jego znajomości właściwych przepisów. Na żadnym etapie postępowania, pełnomocnik nie poinformował organu o zmianie mającej wpływ na ustalenie wysokości dochodu rodziny. W odwołaniu od decyzji organu I instancji również nie ma w tym zakresie wzmianki. Okoliczność ta została podniesiona dopiero w skardze na decyzję organu II instancji przy czym do samej skargi również nie dołączono żadnych orzeczeń czy dokumentów mogących potwierdzić zajęcie jakichkolwiek kwot w celu realizacji zobowiązania alimentacyjnego męża skarżącej. Nadto, należy wskazać, że sąd administracyjny jest związany zakresem akt i dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i co do zasady nie może we własnym zakresie prowadzić postępowania dowodowego. Wynika to wprost z art. 106 par. 3 ppsa i art. 133 par. 1 ppsa. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w całości oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło