I SA/Wa 2250/22
WyrokWSA w Warszawie2023-03-06
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Marta Kołtun-Kulik, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, gdy istnieje nierozpatrzony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość jest zasadne, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). Sprawy te są odrębne i wymagają zbadania odmiennych przesłanek, a prawo do odszkodowania może zależeć od przyznania prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia odszkodowania za nieruchomość, jednak postępowanie zostało zawieszone przez Prezydenta m.st. Warszawy, a następnie postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego. Zawieszenie nastąpiło z uwagi na nierozpatrzone wnioski z lat 1949 i 2012 dotyczące przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) oraz zwrotu nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak merytorycznej kontroli instancyjnej i nieprawidłowe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że nie istnieje zagadnienie wstępne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. C., R.C., E. C., I.C., A. C., A. S., D. S. i A.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia z dnia 20 lipca 2022 r. nr 382/2022 w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
I SA/Wa 2250/22
UZASADNIENIE
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 20 lipca 2022 r. nr 382/2022 po rozpatrzeniu zażalenia K. C., R. C., E. K., J. C., E. C., I. C., A. C., W. C., K. S., M. G., A. S., D. S. i A. S., na postanowienie Prezydenta m.st. Warszawa z dnia 3 września 2021 r. nr 447/SD/2021 zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wniosku z dnia 13 marca 2014 r. złożonego przez K. C., R. C., E. M. K., J. C., K. C., W. C., K. S. i M. G. oraz wniosku z dnia 31 marca 2015 r. złożonego przez G. A., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. "[...]" rej. hip. [...], do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 lutego 1949 r. złożonego przez M. G., H. C., Z. C. oraz J. C. o przyznanie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) oraz wniosku z dnia 31 maja 2012 r. złożonego przez K. C., W. C., K. C. oraz R. C. o zwrot ww. nieruchomości – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Postanowieniem nr 447/SD/2021 z dnia 3 września 2021 r.. Prezydent m.st. Warszawa, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wniosku z dnia 13 marca 2014 r. złożonego przez K. C., R. C., E. K., J. C., K. C., W. C., K. S. i M. G., oraz wniosku z dnia 31 marca 2015 r. złożonego przez G. A., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...] ozn. "[...]" rej. hip. [...], do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 lutego 1949 r. złożonego przez M. G., H. C., Z. C. oraz J. C. o przyznanie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) oraz wniosku z dnia 31 maja 2012 r. złożonego przez K. C., W. C., K. C. oraz R. C. o zwrot ww. nieruchomości.
Organ I instancji uznał , że w sprawie o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zaistniało zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postaci konieczności uprzedniego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości,
Na ww. postanowienie zażalenie wnieśli K. C., R. C., E. K., J. C., E. C., I. C., A. C., W. C., K. S., M. G., A. S., D. S. i A. S.
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 20 lipca 2022 r. nr 382/2022 – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy dawnej ul. [...], ozn. "[...]" rej. hip. [...], objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawa (Dz. U. 1945 r. Nr 50,poz. 279).
Z dniem wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 r. grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m.st. Warszawa, a od 1950 r. na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
Wnioskiem z dnia 15 lutego 1949 r. M. G., H. C., J. C. i Z. C. wystąpili do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawa o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej działki gruntu.
Następnie wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r. K. C., W. C., K. C. i R. C. wystąpili do Prezydenta m.st. Warszawa o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
W tym miejscu stwierdzić należy, że organ I instancji nie rozpatrzył dotychczas wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i wniosku o zwrot nieruchomości położonej w W. przy dawnej ul. [...], ozn. "[...]" rej. hip. [...].
Kolejnym wnioskiem z dnia 10 marca 2014 r. K. C., R. C., E. K., J. C., K. C., W. C., K. S. i M. G., wystąpili do organu I instancji o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
G. A., z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. wystąpiła do organu I instancji dnia 31 marca 2015 r.
Organ uzasadniając zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania wskazał, że w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego i dopiero odmowa uwzględnienia tego wniosku lub umorzenie postępowania administracyjnego w tej kwestii daje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania. Skoro uprawnienia, o których mowa w przywołanym art. 215 ugn zależą od tego, czy byłemu właścicielowi przyznano użytkowanie wieczyste, to sprawa przyznania użytkowania wieczystego wymaga rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności, bowiem nie można jednocześnie tą samą decyzją weryfikować przesłanek ustanowienia użytkowania wieczystego i odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, albowiem są to kwestie, które wymagają zbadania odmiennych przesłanek i wydania odrębnych decyzji.
Skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. K., R. C., E. C., I. C., A. C., A. S., D. S. i A. S.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucali :
- naruszenie przepisu art. 15 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w zażaleniu z dnia 17 września 2021 roku i w rezultacie niedokonanie merytorycznej kontroli instancyjnej postanowienia z dnia 3 września 2021 r. Prezydenta m.st. Warszawy,
- naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie zawieszenie postępowania administracyjnego w mocy w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy nie występuje zagadnienie wstępne.
Wnosili o uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego a także uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. wz. z art. 135 p.p.s.a. postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy w W. z dnia 3 września 2021r. utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Skarżący negując kwestię zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania odszkodowawczego, podnieśli że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne uniemożliwiające wydanie decyzji. W szczególności w realiach sprawy nie sposób obiektywnie uznać aby organ I instancji prowadził postępowanie na skutek wniosku z dnia 16 lutego 1949 r. skoro przez przeszło 72 lata nie podjął żadnej czynności zmierzającej do jego merytorycznego rozpoznania.
Strona skarżąca podnosiła również, że brak jest jakichkolwiek czynności organu I instancji zmierzających do rozpoznania ponowionego w 2012 roku żądania pierwotnie wyrażonego w ww. wniosku z 1949 r.
Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego odpowiada prawu.
Podstawę prawną postanowienia Wojewody Mazowieckiego stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 3 września 2021 r. nr 447/SD/2021 zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. "[...]" rej. hip. [...], do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 lutego 1949 r o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego grunt.
Sprawy o przyznanie własności czasowej obecnie użytkowania wieczystego gruntu oraz o odszkodowanie w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy są odrębnymi sprawami administracyjnymi.
Bezsporne jest, że wniosek z dnia 15 lutego 1949 r. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej działki gruntu oraz wniosek z dnia 31 maja 2012 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości, nie zostały rozpoznane.
Kolejnym wnioskiem z dnia 10 marca 2014 r. skarżący wystąpili do organu I instancji o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Sąd podziela w całości stanowisko organu poparte zacytowanym orzeczeniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie I SA/Wa 2256/11, iż w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego i dopiero odmowa uwzględnienia tego wniosku lub umorzenie postępowania administracyjnego w tej kwestii daje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania.
Jeżeli uprawnienia, o których mowa w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami zależą od tego, czy byłemu właścicielowi przyznano użytkowanie wieczyste, to sprawa przyznania użytkowania wieczystego wymaga rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności.
Nie można jednocześnie tą sama decyzją weryfikować przesłanek ustanowienia użytkowania wieczystego i odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, albowiem są to kwestie, które wymagają zbadania odmiennych przesłanek i wydania odrębnych decyzji.
Tak więc w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wobec toczącego się postępowania o przyznanie użytkowania wieczystego dawniej własności czasowej, zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotowa sprawę, zasadne było zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Wydając postanowienie - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – Prezydent m.st. Warszawy nie naruszył prawa. W konsekwencji czego, nie naruszył go również utrzymujący w mocy postanowienie organu I instancji Wojewoda Mazowiecki.
Tym samym zarzuty skargi nie są usprawiedliwione.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło