I SA/Wa 2255/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-06

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Magdalena Durzyńska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2018/2019, dochód rodziny powinien być ustalany z uwzględnieniem członka rodziny, który w roku bazowym (2017) pozostawał na utrzymaniu skarżącej, ale w trakcie roku zasiłkowego (2018/2019) usamodzielnił się i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2018/2019, należy uwzględnić aktualny stan rodziny na dzień złożenia wniosku o świadczenie lub na dzień powstania prawa do świadczeń. Skoro pełnoletni syn skarżącej usamodzielnił się i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie jest już członkiem rodziny w rozumieniu przepisów ustawy, a jego dochód z roku bazowego nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy obliczaniu świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego M. M. na jej dzieci, Z. M. i A. M., z powodu niespełnienia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta o odmowie, wskazując, że dochód rodziny skarżącej w roku bazowym 2017, po uwzględnieniu usamodzielnienia się syna J. M. pod koniec 2018 roku, nie pozwolił na przyznanie świadczenia. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów kpa i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, twierdząc, że dochód syna z roku bazowego powinien być wliczony do dochodu rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją [...] sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa i 138 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej jako kpa) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. 2018 r. poz. 570) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. o odmowie przyznania świadczeń M. M. z funduszu alimentacyjnego na Z. M. i A. M. wskazując na niespełnienie kryterium dochodowego. Organ wyjaśnił, że jeśli chodzi o okres zasiłkowy 2018/2019 to świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznaje się, jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725 zł, przy czym na ten okres zasiłkowy ustala się dochód rodziny w roku bazowym 2017 (art. 9 ust. 2 ustawy 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – Dz. U. Z 2019r. , poz. 670, dalej jako ustawa). Organ wskazał, że na dochód rodziny składa się [...] zł (dochód opodatkowany) + [...] zł (ulga podatkowa) + [...] zł (stypendia), co daje [...] zł i po podzieleniu na 12 miesięcy i [...] osoby w rodzinie dochód na jedną osobę przypada dochód w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił dalej, że na ww. dochód (na [...] zł) nie składa się stypendium J. M. w wysokości [...] zł, gdyż ten, w rozumieniu przepisów ustawy, nie jest już członkiem rodziny. W skardze na decyzję SKO M. M. (dalej jako skarżąca) zarzuciła mu: naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa i naruszenie art. 2 pkt 5, 12 oraz art. 9 ust. 2 ustawy. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO nr [...] w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, że jej pełnoletni syn J. M. w listopadzie 2018 roku usamodzielnił się i zaczął prowadzić odrębne gospodarstwo domowe a zatem jego dochód z 2017r. (stypendium) winien być traktowany jako dochód dziecka w myśl art. 90d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zarzuciła natomiast, że w roku bazowym 2017, pozostawał on na jej utrzymaniu jako uczeń szkoły ponadgimnazjalnej a zatem określony przez organ dochód rodziny winien być kwalifikowany jako dochód [...] gospodarstwa domowego gdyż J. M. był członkiem rodziny w roku bazowym 2017, a przestał nim być dopiero pod koniec 2018 roku. W ocenie skarżącej niewłaściwe obliczono ww. dochód rodziny jak dla [...] gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie bezsporne jest, że dochód rodziny skarżącej za 2017r. został określony na [...] zł oraz że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Art. 9 ust. 2 ustawy został zmieniony przez art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. (Dz.U.2018.2432) zmieniającej ww ustawę z dniem 1 lipca 2019 r. – jednak powyższa zmiana nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż dotyczy ona wniosku za rok 2018/2019. W sprawie jako kryterium dochodowe pozostaje jako właściwa kwota 725 zł. Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło zatem do naruszenia art. 9 ust. 2 ww. ustawy. Nie doszło też do naruszenia art. 2 pkt 5,12 ustawy. Przepisy te stanowią, że dochód rodziny - to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych a więc suma dochodów członków rodziny (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Dz.U. z 2020, poz. 111). Z kolei rodzina wg art. 5 pkt. 12 ustawy to: rodzice osoby uprawnionej (...) i pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia (...). Wbrew zarzutom skargi, aktualnie, a więc w dacie składania wniosku o ww. świadczenia i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji rodzinę skarżącej stanowiły [...] osoby - gdyż jej pełnoletni syn nie pozostaje już na jej utrzymaniu. Wobec tego nie wchodzi on w skład członków rodziny w rozumieniu ww. przepisów. Liczbę osób w rodzinie, określa się według stanu rodziny istniejącego na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia ( a właściwie na dzień powstania prawa), a zatem za członka rodziny może być uznany tylko ten, kto aktualnie wchodzi w skład tej rodziny. Prognozowanie dochodu bazowego rodziny na podstawie jej dochodów poprzedzających rok świadczeniowy (z uwzględnieniem przepisów o dochodzie utraconym i uzyskanym, a więc z uwzględnieniem wszystkich zaistniałych w tym zakresie zmian) stanowi wg ustawodawcy wskazówkę co do prognozowanych dochodów w roku świadczeniowym. Również stan rodziny (jako że stan ten może ulec zmianie) "aktualizuje się" w stosunku do roku poprzedzającego – a zatem określa się go na datę powstania prawa do świadczeń w danym roku i na datę orzekania. Najprościej zobrazować to osiąganym poprzednio dochodem rodziny, z uwzględnieniem np. przyrostu w kolejnym roku kalendarzowym liczby dzieci osoby uprawnionej bądź, jak w sprawie niniejszej, zmniejszeniem tej liczby, wobec usamodzielnienia się jednego z członków rodziny. Ustawodawca określając jako prognostyk dochodów danej rodziny dochody za rok poprzedni – nie wskazał, jak chce tego skarżąca, iż stan rodziny również określa się wg czasu przeszłego. Zasadnie zatem przy wyliczeniu dochodu rodziny organ uwzględnił zmiany, jakie nastąpiły w 2018r. a więc zasadnie przyjął, iż aktualnie do rodziny skarżącej nie wchodzi jej syn J.M.. Gdyby z kolei rodzina skarżącej powiększyła się w tym czasie np. o dwójkę dzieci, to wówczas dochód osiągany przez nią w 2017 r. należałoby podzielić stosownie do tego powiększenia a z pominięciem syna J.M.. Wskazując na powyższe Sąd oddalił skargę gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa (art. 151 ppsa). Decyzja została rzeczowo uzasadniona ze wskazaniem podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło