I SA/Wa 2256/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-07
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, która wykazuje stałe dochody z emerytury i ponosi znaczące wydatki, ale nie przedstawiła dowodów na znaczne ubóstwo lub niemożność poniesienia kosztów sądowych w kwocie nieprzekraczającej 100 zł, może zostać pozbawiona prawa pomocy?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie nieprzekraczającej 100 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przedstawione przez skarżącą zestawienie wydatków i dochodów nie zostało uznane za dowód znacznego ubóstwa, a jedynie za opis zasadniczych wydatków z ich przybliżoną wysokością.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Wnioskodawczyni podała, że wraz z mężem utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości ok. [...] zł brutto, pokrywając koszty leków, kredytu hipotecznego, mediów, opału, wywozu nieczystości, ubezpieczenia oraz wyżywienia i odzieży. Nie posiadają oszczędności. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wraz ze skargą na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skarżąca J. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada środków pozwalających jej na opłacenie kosztów sądowych. Z oświadczenia wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł (brutto). Z uzyskiwanego dochodu ([...] zł) skarżąca, jak wyjaśniła, pokrywa koszty: leków ([...] zł), kredytu hipotecznego ([...] zł), energii elektrycznej ([...] zł), wody i odprowadzania ścieków ([...] zł), gazu ([...] zł), zakupu opału w okresie zimowym ([...] zł), wywozu nieczystości ([...] zł), ubezpieczenia ([...] zł), a także zakupu wyżywienia i odzieży ([...] zł). Skarżąca wraz z mężem zamieszkują w budynku jednorodzinnym o powierzchni [...] m². Nie posiadają oszczędności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie mieć należy na uwadze, że koszty sądowe, które zobowiązana jest uiścić skarżąca w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie przekraczają jednorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uwzględniając powyższe, przyjąć należy, że zniesienie konieczności partycypowania przez stronę skarżącą w kosztach postępowania sądowego w tego rodzaju sprawie musi wiązać się z wykazaniem, że składająca wniosek znajduje się sytuacji znacznego ubóstwa, które nie pozwala stronie na poniesienie jakichkolwiek wydatków związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, albowiem w takim przypadku zachodziłoby ryzyko niezaspokojenia elementarnych potrzeb bytowych jej gospodarstwa domowego.
W rozstrzyganym przypadku skarżąca nie przedstawiła w swoim wniosku okoliczności, które by na tego rodzaju ocenę w sposób jednoznaczny wskazywały. Wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, a więc uzyskuje dochody o charakterze stałym. W swoim wniosku przedłożyła wprawdzie spis wydatków ją obciążających, niemniej nie można tego spisu traktować jako dowodu ponoszenia przez skarżącą wydatków w kwocie ściśle wynikającej z przedstawionych danych. Jest tak chociażby z tego powodu, że przedstawione wydatki zostały określone kwotowo w sposób, który miał powodować, by suma miesięcznych zobowiązań rodziny równała się sumie otrzymywanych świadczeń emerytalnych. Trudno przyjąć, by w warunkach normalnego gospodarowania dochodami rodziny wydatki i dochody bilansowały się w zaokrągleniu do pełnych groszy (dochody rodziny – [...] zł; zestawione wydatki – [...] zł), stąd przedstawione zestawienie należy odczytywać raczej jako opis zasadniczych wydatków rodziny wraz z ich przybliżoną wysokością, a nie ich wierną rekonstrukcję. Biorąc pod uwagę ten fakt, jak też wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża, wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, by poprzez ograniczenie wydatków do wydatków niezbędnych wygospodarowanie z budżetu domowego kwoty 100 zł było dla niej obiektywnie niemożliwe, albowiem wiązało się ze względu na ogólne ubóstwo rodziny z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu osób do niej należących.
Uwzględniając niską kwotę kosztów sądowych, które obciążają skarżącą z tytułu udziału w postępowaniu, jak też przyjętą ocenę możliwości ich poniesienia z tego względu przez skarżącą samodzielnie, nie zachodziła potrzeba wezwania składającej wniosek o przedstawienie dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość ponoszonych przez rodzinę stałych wydatków, sposobu gospodarowania posiadanymi środkami pieniężnymi (historia operacji dokonywanych na rachunku bankowym), jak też braku poczynienia jakichkolwiek oszczędności pieniężnych w ramach posiadanego majątku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło