I SA/Wa 2259/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-21
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego oddalającego jej skargę na decyzję w przedmiocie świadczenia wychowawczego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a ponoszone wydatki dotyczą koniecznego utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego oddalającego jej skargę na decyzję w przedmiocie świadczenia wychowawczego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej dochody ze stosunku pracy są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a ponoszone wydatki dotyczą koniecznego utrzymania rodziny. W przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, postępowanie należy umorzyć, jeśli sprawa mieści się w ustawowym zwolnieniu z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie majątkowym i dochodach, które zostały uzupełnione na skutek wezwania sądu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. I SA/Wa 2259/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, celem, jak wyjaśniła, sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia Sądu I instancji.
Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia wynika, że wnioskodawczyni prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi jej partner i dwoje małoletnich dzieci. Wnioskodawczyni wspiera finansowo dodatkowo dwójkę swoich dzieci mieszkających z ojcem. Środki utrzymania rodziny pochodzą z wynagrodzenia ze stosunku pracy skarżącej w wysokości [...]. Partner skarżącej pozostaje osoba bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych.
Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. skarżąca została zobowiązana w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie kopii składanych przez wnioskodawczynię i jej partnera deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej partnera rachunków bankowych wraz z historią dokonanych na nich operacji od dnia 1 maja 2018 r., a także kopii dokumentów (rachunków, faktur, przelewów) potwierdzających ponoszenie wydatków wskazanych w formularzu PPF.
Wykonując powyższe wezwanie, skarżąca przedstawiła wyciąg z posiadanych przez siebie rachunków bankowych z historią dokonywanych na nich operacji, oświadczenia, kopie paragonów i potwierdzenia wykonanych przelewów łączących się z pokryciem kosztów bieżącego utrzymania, oświadczenia, wydruk deklaracji PIT-37 za lata 2016-2017 oraz oświadczenie M.K. (partnera skarżącej) o nieskładaniu deklaracji podatkowych oraz niekorzystaniu z rachunku bankowego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu został uznany za uzasadniony ze względu na przyjęcie, że deklarowane przez skarżącą dochody konfrontowane z wydatkami gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę wskazują na niemożność ustanowienia źródłem pokrycia kosztów postępowania wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą ze stosunku pracy. Zarówno z uwagi na jego niewystarczającą wysokość, jak i fakt, że poza wypłacanymi świadczeniami wychowawczymi jest wyłącznym źródłem stałych dochodów całej rodziny. Jednocześnie przyjąć należało, że uzasadnionymi wydatkami skarżącej w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostawały zobowiązania finansowe (pomoc materialna dla córek zamieszkałych z ojcem), których potrzeba współpokrywania ze względu na trudną sytuację osobistą rodziny wyjaśnioną we wniosku nie powinna budzić zastrzeżeń.
W świetle treści przedstawionych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych nie budzą zasadniczych wątpliwości ponoszone przez wnioskodawczynię i członków jej rodziny wydatki na konieczne utrzymanie. Jeżeli nawet część z nich mogłaby zostać zniesiona lub ograniczona, gdyż dyskusyjna może pozostawać celowość ich ponoszenia w przypadku osoby znajdującej się w trudnym położeniu materialnym, to skala ewentualnych oszczędności, jakie z tego tytułu mogłyby zostać poczynione, byłaby na tyle niewielka, iż wzgląd na nie nie mógł zmienić kierunku podejmowanego rozstrzygnięcia uznającego potrzebę ustanowienia dla składającej wniosek pełnomocnika z urzędu, jeżeli jej zamiarem jest poddać wydany przez Sąd I instancji wyrok kontroli instancyjnej.
Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez stronę sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżąca w toku postępowania sądowego nie jest zobowiązana ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową, toteż rozpatrzenie żądania przyznania tego rodzaju uprawnienia na mocy wydanego przez organ sądowy postanowienia należało uznać za zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło