I SA/Wa 226/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-29
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Joanna Skiba, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie dołączył do wniosku protokołu oszacowania strat, a obowiązek sporządzenia i przekazania takiego protokołu spoczywał na wojewodzie?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy z powodu niedołączenia przez wnioskodawcę protokołu oszacowania strat jest niezasadna, jeśli obowiązek sporządzenia i przekazania protokołu spoczywał na wojewodzie, a nie na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy protokół nie został sporządzony z przyczyn niezawinionych przez wnioskodawcę, nie można odmówić przyznania świadczenia z tego powodu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia z powodu niedołączenia protokołu oszacowania strat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzje, podnosząc, że protokół nie został sporządzony z przyczyn od niej niezależnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiającej E. B. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił przyznania E. B. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku. Jako powód odmowy przyznania świadczenia organ I instancji wskazał, że zainteresowana nie dołączyła do dokumentacji protokołu oszacowania strat, który jest niezbędny do rozpatrzenia wniosku.
Od powyższej decyzji odwołała się A. Z. podnosząc, że urząd gminy sporządzał protokoły szacowania strat tylko w gospodarstwach rolników, którzy byli zainteresowani udzieleniem kredytu klęskowego. W związku z tym protokół oszacowania szkód w jej gospodarstwie nie został sporządzony.
Organ II instancji wskazał, że z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, póz. 1109) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:
1) co najmniej jedna osoba w rodzinie rolniczej jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy,
2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz.82 z późn. zm.) wynoszą średnio powyżej 30%. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawca nie spełnia powyższych warunków, ponieważ nie posiada protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, na podstawie którego kierownik ustala średnią wysokość szkód w gospodarstwie rolnym.
Organ II instancji nie zgodził się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie dołączenie do wniosku przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy protokołu oszacowania szkód może stanowić podstawę odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Zgodnie bowiem z § 6 ust. 3 powołanego rozporządzenia obowiązek przekazania protokołu szkód organowi I instancji ciążył na wojewodzie a nie na wnioskodawcy. W sytuacji jednak, gdy protokół oszacowania szkód w gospodarstwie skarżącej nie został w ogóle sporządzony, to nie można ustalić, że szkody w uprawach rolnych tego gospodarstwa przekroczyły średnio 30%, a konsekwencji przyznać skarżącej zasiłek celowy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji, podnosząc, ze nie z jej winy nie został sporządzony protokół oszacowania strat.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z treści § 3 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia
2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109) wynika, że pomoc, o jakiej mowa w przepisach tego rozporządzenia ma formę zasiłku celowego i zgodnie z § 4 ust. 1 jest przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej, złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkiwania tej osoby. Zaś stosownie do § 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia29 sierpnia 2006 roku, po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie zaś z § 5 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. wojewodowie, w terminie do 15 września 2006 r., przekażą właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokoły oszacowania szkód sporządzone przez komisje. Oznacza to, iż rzeczą wojewody jest spowodowanie dokonania przez komisję czynności oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych na obszarze dotkniętym suszą i dostarczenia sporządzonych przez komisję protokołów właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). Potwierdza to przyjęty w rozporządzeniu terminarz czynności, który zakłada, iż przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało do dnia 15 września 2006 r., natomiast upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy ustalony został na dzień 15 października 2006 r. Wynika stąd, że przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało jeszcze przed ustaleniem, który z poszkodowanych wskutek suszy rolników wystąpi o udzielenie mu pomocy. Z żadnego natomiast przepisu rozporządzenia nie wynika obowiązek zgłoszenia przez rolnika szkody w gospodarstwie rolnym, czy to do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), czy do wojewody, czy też do komisji powołanej przez wojewodę. W szczególności obowiązku tego, zdaniem Sądu, nie można wyprowadzać z treści wzorca wniosku stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w którym składający wniosek oświadcza, że szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę.
Jak wynika z akt sprawy, E. B., w dniu [...] września 2006 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w rozporządzeniu (15 października 2006 r.), złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu przez Kierownika tego Ośrodka w oparciu o protokół szacowania szkody przekazany wójtowi wcześniej (do 15 września 2006 r.) przez wojewodę.
Odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego z powodu niesporządzenia przez właściwe organy protokołu oszacowania szkody w gospodarstwie rolnym osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku celowego, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r., a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji polega na niewłaściwej interpretacji § 4 i § 6 ust. 3 tego rozporządzenia.
Powyższa wada rozstrzygnięcia podjętego w sprawie wniosku E. B., jako mająca istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowała koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku E. B. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r.
Z przedstawionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło