I SA/Wa 2261/05

WyrokWSA w Warszawie2006-06-21

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość państwowa, która w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, podlegała wyłączeniu z komunalizacji z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość państwowa, która w dniu 27 maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, podlegała wyłączeniu z komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Służenie w tym kontekście oznacza stan faktyczny istniejący w tym dniu, niezależnie od tytułu prawnego czy charakteru korzystania. Działalność dystrybucji filmów przez instytucję podporządkowaną centralnemu organowi administracji rządowej była uznana za zadanie publiczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę miasta L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, uznając, że nieruchomość służyła wykonywaniu zadań organu administracji rządowej w dniu 27 maja 1990 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. Prezydent Miasta L. zaskarżył decyzję KKU, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących komunalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w skąłdzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta miasta L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę miasta L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda [...] wskazując art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), decyzją z dnia 1 sierpnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miasta L. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Uzasadniając odmowę organ pierwszej instancji przyjął, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do organu administracji rządowej, i w związku z tym nie mogła być skomunalizowana z mocy prawa, z uwagi na treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. odwołał się Prezydent miasta L. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie o stwierdzeniu nabycia przez gminę miasto L. nieodpłatnie, z mocy prawa, własności przedmiotowej nieruchomości twierdząc, że sporna nieruchomość jako służąca w przeważającym zakresie celom gospodarczym nie jest związana bezpośrednio z działalnością organów administracji rządowej, a jednocześnie jako stanowiąca mienie użyteczności publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 18 poz. 80 z późn. zm.), winna być skomunalizowana z mocy prawa na rzecz gminy L., na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że zarówno wniosek komunalizacyjny gminy L. z dnia 20 listopada 2003 r., jak i kwestionowana decyzja Wojewody [...], jako materialnoprawną podstawę działania wskazują art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z części wstępnej art. 5 ust. 1 wynika, że obowiązkiem organów orzekających w takich sprawach jest w pierwszej kolejności zbadanie czy dane mienie podlegało wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy, czy też wyłączeniu takiemu nie podlegało. Przepisem wyłączającym komunalizacyjne działanie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Stosownie do tego przepisu, mienie ogólnonarodowe (państwowe), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli składniki tego mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. służyły wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, oraz organów władzy państwowej. Służenie w rozumieniu tego przepisu oznacza stan faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., na który nie ma wpływu posiadanie lub nieposiadanie tytułu prawnego do korzystania z mienia, oraz charakter korzystania (stały lub przejściowy) - wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 maja 1996 r. I SA 317/95, ONSA 1997 r. nr 2 poz. 79. Zdaniem organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności z wpisów w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] (k-[...]), oraz z treści zarządzenia nr [...] Przewodniczącego Komitetu Kinematografii z dnia [...] kwietnia 1990 r. (k-[...]) wynika, że sporna działka nr [...], według jej stanu z dnia 27 maja 1990 r., służyła wykonywaniu zadań Instytucji Filmowej Dystrybucji Filmów "[...]" w L., podporządkowanej bezpośrednio centralnemu organowi administracji państwowej, jakim był wówczas Przewodniczący Komitetu Kinematografii. W ocenie organu drugiej instancji spełniała tym samym wymogi wynikające z treści art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Ponadto, zdaniem organu, art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. odnosi się do zadań publicznych, a nie mienia użyteczności publicznej, i to należącego wtedy do przedsiębiorstw państwowych (a nie innych podmiotów, w tym organów administracji rządowej). Zadania z zakresu kinematografii, realizowane wówczas przez centralne organy administracji rządowej, należały do zadań publicznych. Skoro więc działka nr [...] służyła w tamtym czasie realizacji tego rodzaju zadań, to podlegała wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa z uwagi na treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (vide wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2003 r. I SA 3187/01, oraz WSA z dnia 15 grudnia 2004 r. I SA 2438/03). Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i domagał się jej uchylenia w całości oraz uchylenia w całości decyzji poprzedzającej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę miasta L. prawa własności nieruchomości położonej w L. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Prezydenta miasta L. z dnia 20 listopada 2003 r. o stwierdzenie nabycia przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa gminę miasta L. prawa własności tej nieruchomości, a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzja z dnia [...] października 2005 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Zarówno wniosek komunalizacyjny gminy L. jak i decyzja organu pierwszej instancji jako materialnoprawną podstawę działania wskazały art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Prawidłowo organ uznał, że z części wstępnej art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że obowiązkiem organów orzekających jest w pierwszej kolejności zbadanie czy dane mienie podlegało wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy, czy też wyłączeniu takiemu nie podlegało. Przepisem wyłączającym komunalizację jest art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. służyły one wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości, m.in., organów administracji rządowej oraz organów władzy państwowej. Sąd podziela stanowisko organu, że służenie, w rozumieniu tego przepisu, oznacza stan faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., na który nie ma wpływu posiadanie lub nieposiadanie tytułu prawnego do korzystania z mienia, oraz charakter korzystania - stały lub przejściowy (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 maja 1996 r. I SA 317/95, ONSA 1997 r. nr 2 poz. 79.) Prawidłowo organ uznał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporna działka nr [...] według jej stanu z dnia 27 maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań Instytucji Filmowej Dystrybucji Filmów "[...]" w L., podporządkowanej bezpośrednio centralnemu organowi administracji państwowej, jakim był wówczas Przewodniczący Komitetu Kinematografii, a zatem spełniała wymogi wynikające z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy odnosi się bowiem do zadań publicznych, a nie do mienia użyteczności publicznej i to należącego wtedy do przedsiębiorstw państwowych (a nie innych podmiotów w tym organów administracji rządowej). Zadania z zakresu kinematografii, realizowane wówczas przez centralne organy administracji rządowej, należały do zadań publicznych. Sąd nie aprobuje stanowiska Prezydenta miasta L. przedstawionego w skardze, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji kwalifikując działalność rozrywkową i komercyjną przez odpłatne wyświetlanie filmów krajowych oraz zagranicznych – do kategorii zadań administracji rządowej dokonały rozszerzającej wykładni art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Sąd uznał za słuszne argumenty przytoczone przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w odpowiedzi na skargę, a mianowicie fakt, że centralne kierowanie całością zarówno produkcji filmowej przez ten organ jak i kierowanie pozostałymi okręgowymi instytucjami filmowymi w skali kraju, zajmującymi się dystrybucją filmów łącznie z ich wyświetlaniem w kinach, świadczy o tym, że były to w tamtym czasie zadania z zakresu administracji rządowej, służące na obszarze całego państwa nie tylko celom komercyjnym, rozrywki i wypoczynku, ale przede wszystkim celom społecznym i politycznym. Słusznie zatem organ uznał, że skoro działka nr [...] służyła w tamtym czasie realizacji tego rodzaju zadań, to podlegała wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa z uwagi na treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (vide wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2003 r. I SA 3187/01, oraz WSA z dnia 15 grudnia 2004 r. I SA 2438/03). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło