I SA/Wa 2261/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-09

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest osobą starszą, niepełnosprawną, utrzymującą się z emerytury wraz z mężem, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna, biorąc pod uwagę niskie dochody z emerytur, ponoszone koszty utrzymania oraz fakt bycia osobą niepełnosprawną, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z emerytur, posiada mieszkanie, ale nie posiada innych zasobów. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a jej mąż również jest niepełnosprawny. Wnioskodawczyni otrzymała decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego zasiłek celowy na zakup opału.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał M. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia I. przyznać M. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem z którym utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dożywotnio mieszkanie o powierzchni [...] m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawczyni podała, zakup żywności, artykułów pierwszej potrzeby, opału, butli gazowych, koszty związane z leczeniem. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wywiadu środowiskowego z [...] sierpnia 2017 r. przeprowadzonego przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem są starszymi ([...] i [...] lat), schorowanymi ludźmi. Wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i wymaga całkowitej pomocy usługowej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji. Mąż wnioskodawczyni jest również osobą niepełnosprawną legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, posiadającą przyznaną [...] grupę inwalidzką na stałe. Wskazano, że wnioskodawczyni wraz z mężem posiadają do dyspozycji dwa pomieszczenia (pokój i kuchnię) w budynku mieszkalnym, w którym mieszka ich syn wspólnie z córką. Zaznaczano, że syn z córką zajmują oddzielne pomieszczenia i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Z zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] wynika, że wnioskodawczyni została przyznana pomoc społeczna w formie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału w wysokości [...] zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że wnioskodawczyni wraz z mężem przy wysokości uzyskiwanego dochodu z tytułu emerytur i ponoszonych wydatkach stałych nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Wprawdzie wnioskodawczyni nie podała wysokości wydatków ponoszonych opłat (zakup opału, butli z gazem) i bieżących wydatków związanych z zakupem żywności oraz leków, jednak przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że nie jest ona w stanie ponieść samodzielnie ponieść kosztów związanych z ustanoweniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego swojego oraz męża. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowenie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło