I SA/Wa 2263/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora MOPRu w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania E. J. zasiłku celowego zwykłego z przeznaczeniem na zakup odzieży. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny: Decyzją nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. odmówił przyznania E. J. świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup odzieży wskazując, że podstawą odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego były ograniczone środki finansowe Ośrodka. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że rozpatrując niniejszą sprawę organ miał na względzie sytuację materialną i indywidualne okoliczności dotyczące wnioskodawczyni. Organ podał także, że potrzeby E. J. nie są obojętne organom pomocy społecznej, gdyż otrzymywała dotychczas zasiłek okresowy oraz zostały jej przydzielone zasiłki celowe na zakup żywności. Od decyzji tej odwołanie złożyła E. J. wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż od pięciu miesięcy pozostaje bez środków do życia. Jest zarejestrowaną bezrobotną bez prawa do zasiłki, a jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości [...] zł, za który musi ponieść koszty utrzymania mieszkania i utrzymać się, co jest niemożliwością. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175 poz. 1362) w tym art. 39 ust. 1 i 2 ustawy zgodnie, z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także pogrzebu. Kolegium wskazało przy tym, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że E. J. jest osobą zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna od dnia [...] kwietnia 2011 r., jednak dotychczas nie otrzymała odpowiedniej oferty zatrudnienia. Jest osobą zdrową w wieku aktywności zawodowej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochód na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji wynosił [...] zł i nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego. Kolegium podniosło ponadto, że rozpatrując niniejszą sprawę organ pierwszej instancji w sposób wystarczający uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w zakresie odmowy udzielenia pomocy. Pismem z dnia [...] października 2011 r. E. J. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wyraziła swoje rozgoryczenie dotyczące działania Ośrodka Pomocy Społecznej i wskazała, że zapadłe w sprawie decyzje odmowne są zemstą organów za jej działanie przeciwko Prezydentowi Miasta O. Wskazała również na swoją ciężką sytuację finansową podnosząc jednocześnie, że zasiłek o jaki wnosiła powinien być jej przyznany w myśl przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga E. J. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w dokonanej ocenie prawnej, w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728). Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ponad wszelką wątpliwość nie może zatem zastąpić stałego źródła utrzymania i stać się comiesięczną dopłatą . Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Organ zajmujący się dystrybucją świadczeń w ramach opieki społecznej musi nimi tak dysponować, aby nie dopuścić do rażących dysproporcji w rozmiarze świadczeń przyznawanych osobom uprawnionym. Podział środków, którymi dysponuje dany ośrodek pomocy społecznej na świadczenia o charakterze uznaniowym, jakim jest zasiłek celowy, musi uwzględniać konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Oznacza to, że osobom znajdującym się w podobnej sytuacji życiowej i osiągającym porównywalne dochody, winny być przyznane świadczenia w takiej samej wysokości. Powyższe przesądza, iż skarżąca - jakkolwiek dysponuje niewielkimi środkami finansowymi , nieprzekraczającymi obecnie obowiązującego kryterium dochodowego - nie może skutecznie domagać się zaspokojenia jej potrzeby opisanej we wniosku tj. przyznania zasiłku celowego na zakupu odzieży, który to wydatek zasadniczo odbiega od powszechnie uznawanych za pierwszoplanowe - na zakup żywności i leków - z pominięciem innych podmiotów objętych opieką MOPR w O. Argumentacja ta zyskuje na znaczeniu w kontekście wiedzy, że skarżąca w miesiącach od maja do sierpnia 2011r. uzyskiwała od organu I instancji świadczenie pieniężne w kwocie po [...] zł jako zasiłek celowy na żywność oraz w tym samym czasie zasiłek okresowy. Organ powinien czuwać aby analogiczną, niezbędną im pomoc otrzymali także inni podopieczni. Tym samym brak jest także podstaw do uznania, że skarżąca została pozbawiona udzielenia jakiejkolwiek pomocy. Podkreślić w tym miejscu należy, że uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Wskazały, że możliwości finansowe organu są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb, które po zsumowaniu o 36% przekraczają budżet Ośrodka. Ilość przeznaczonych na wypłaty środków pieniężnych, którymi dysponuje organ w miesiącu stanowi 1/12 kwoty budżetu. Ilość osób zainteresowanych uzyskaniem zasiłku, ich sytuacja finansowa i osobista przewyższa znacznie możliwości finansowe organu. Reasumując, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził także żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu , co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).