I SA/Wa 2263/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi A. S., A. B., G. B. i T. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] września 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez R.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonych w miejscowości S. Z uzasadnienia decyzji wynika, że o odszkodowanie za mienie pozostawione przez R.B. poza obecnymi granicami RP, położone w miejscowości S., wystąpił [...] grudnia 1990 r. J.B. Do wniosku załączono oświadczenia świadków M.P. i A.M. Ze znajdujących się w aktach postanowień o stwierdzenie nabycia spadku po R.B. i jego żonie R.B. wynika, że spadkobiercami są A.S., J.B. i A.B. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że strony nie przedstawiły dowodów potwierdzających posiadanie prawa własności, a tym samym pozostawienie nieruchomości w miejscowości S. przez R.B. Z dokumentów urzędowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że właścicielem majątku pozostawionego w miejscowości S. był K.B., ojciec R.B. Takim dokumentem jest pismo Państwowego Archiwum Obwodu [...] z [...]09.2012 r. oraz pismo Państwowego Archiwum Obwodu [...] z [...]09.2012 r. Na ich podstawie ustalono, że według stanu na 1939 r. do K.B. należał majątek położony we wsi S., powiat [...], obwód [...]. Z pism wynika również, że nie odnaleziono informacji dotyczących majątku nieruchomego, jaki według stanu na 1939 r. należał do R.B. Na podstawie tych dokumentów Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r. potwierdził prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.B. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonych w miejscowości S. i S., powiat [...], województwo [...]. W aktach znajdują się oświadczenia świadków, którzy wskazują, że R.B. mógł być właścicielem lub mógł zarządzać majątkiem położonym w miejscowości S. Świadkowie nie wskazali skąd to jest im wiadome. Przekazy ustne i praca na gospodarstwie nie stanowi podstawy do uzyskania wiedzy o prawie własności. Nadto zeznania świadków są rozbieżne co do powierzchni i struktury majątku. Organ wystąpił do szeregu instytucji archiwalnych w celu uzyskania informacji, dokumentów potwierdzających treści zawarte w oświadczeniach świadków, jednakże nie udało się pozyskać żadnej wiedzy. Nie udowodniono więc, w sposób nie budzący wątpliwości, że R.B. był właścicielem majątku w S., będącego odrębną własnością od majątku należącego do jego ojca K.B.. Tym samym organ uznał, że brak jest dowodów potwierdzających posiadanie prawa własności przez R.B. nieruchomości w S. W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji A.S., T.B., G.B. i A.B. zarzucili: 1. naruszenie przepisów art. 2, art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 2042 z późn. zm.), 2. naruszenie przepisu art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 86 kpa. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Organy obu instancji odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez R.B. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonych w miejscowości S. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organy, że nie zostało w sprawie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że R.B. w okresie poprzedzającym II Wojnę Światową był właścicielem nieruchomości położonych w miejscowości S. Taką ocenę materiału dowodowego Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zarówno organ, jak i spadkobiercy czynili starania o pozyskanie dowodów potwierdzających to prawo własności. Zwracano się do szeregu instytucji tak w Polsce, jak i poza jej granicami. M.in. zwracano się do Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w [...], Ambasady [...] w RP, Państwowego Archiwum Obwodu [...], Archiwum Państwowego Obwodu [...]. W żadnej z tych instytucji nie odnaleziono żadnego dowodu, który potwierdzałby, że R.B. był właścicielem nieruchomości położonych w S. Natomiast przy piśmie z [...]10.2013 r. Archiwum Państwowego w Obwodzie [...] zostały przesłane uwierzytelnione kopie dokumentów sporządzonych przez ówczesne urzędy polskie, z których wynika, że właścicielem nieruchomości na terenie powiatu [...] w S. i w S. był K.B., ojciec R.B.. Jest to pismo Starostwa Powiatowego [...] z [...] maja 1939 r. kierowane do Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Rolnictwa i Ref. Rol. w [...], przy którym przedłożono wykaz nieruchomości ziemskich znajdujących się na terenie powiatu, których obszar przekracza [...] ha. W wykazie nieruchomości ujęto właściciela K.B., który w miejscowości S. posiadał ziemi ogółem [...] ha oraz w miejscowości S. ogółem [...] ha. (tom [...] akt admin.) W wykazie nie ujęto własności R.B., co pozwala na stwierdzenie, że w okresie poprzedzającym II Wojnę Światową, w 1939 r., R.B. nie był właścicielem nieruchomości w S. Nie ma żadnych dowodów, że w S. były dwa folwarki, z których jeden należał do [...] K.B., a drugi do [...] R.B. Gdyby taką własnością R.B. dysponował to musiałaby ona być wyszczególniona w wykazie sporządzonym przez władze powiatu. Z pisma przewodniego Starostwa nie wynika, że wykaz jest niekompletny i że z jakichś powodów nie umieszczono w nim nieruchomości stanowiących własność R.B. Jednocześnie archiwum to poinformowało, że w jego zasobach brak jest jakichkolwiek danych o majątku nieruchomym, których według stanu na 1939 r. należały do R.B. na terenie powiatu [...]. Należy tylko nadmienić, że na podstawie tych dokumentów Wojewoda [...], decyzją z [...] sierpnia 2014 r., potwierdził prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K.B. Wobec treści wymienionych dokumentów urzędowych, organ zasadnie odmówił wiarygodności świadkom, których oświadczenia zostały załączone przez zainteresowanych, ponieważ brak jest jakichkolwiek dokumentów, z których nawet pośrednio wynikałoby, że R.B. był właścicielem folwarku w S. i wobec istnienia dokumentów urzędowych, które potwierdzają, że właścicielem folwarku w S. był jego [...]. Zeznania świadków nie mogą być jedynym dowodem potwierdzającym własność R.B. Również wszelkie wydawnictwa i przywołane opracowania nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego prawo własności do nieruchomości, jeżeli nie odwołują się do dokumentów, z których taki tytuł prawny wynika. W tej sytuacji należy uznać za zgodne z prawem i znajdujące potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak jest przekonujących dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie, że R.B. był właścicielem nieruchomości w S., a tym samym do przyjęcia, że takie nieruchomości pozostawił. Wobec tego zarzuty skargi naruszenia przez organ tak prawa materialnego, jak i procesowego, okazały się nieuzasadnione co uzasadnia oddalenie skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.