I SA/Wa 2264/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Nina Beczek (spr.) Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 września 2023 r. nr DO-II.7610.95.2019.AB w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 20 września 2023 r. nr DO-II.7610.95.2019.AB utrzymał w mocy własną decyzję z 9 lutego 2023 r. nr DO-II.7610.95.2019.JL umarzającą postępowanie z wniosku Spółki [...] S.A. w L. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] z siedzibą w O. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w O. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 5,9163 ha, obręb [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków usytuowanych na powyższej nieruchomości, tj. budynku stacji systemowej, budynku transformatora oraz budynku sprężarek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, że kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Świętokrzyskiego została wydana m.in. na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Oznacza to, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntu oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczone lub jego następca prawny. Osoba trzecia w tym postępowaniu może uczestniczyć tylko wówczas, gdy wykaże, że przysługują jej prawa, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Natomiast zasadą jest, że w postępowaniu nieważnościowym stronami postępowania są strony biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni. Ponadto stroną postępowania nieważnościowego może być także podmiot, któremu przysługują obecnie prawa rzeczowe do nieruchomości, która była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, a która nie była stroną tego postępowania. Z ustaleń Ministra wynika, że ani z akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r., ani z samej decyzji nie wynika, aby skarżąca [...] S.A. legitymowała się przymiotem strony postępowania uwłaszczeniowego. Również z treści księgi wieczystej nr [...] , prowadzonej dla działki nr [...] nie wynika, aby wnioskodawczyni legitymowała się jakimkolwiek prawem rzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. We wskazanej księdze wieczystej jako właściciela przedmiotowej nieruchomości ujawniono [...] sp. z o.o. na podstawie decyzji Starosty [...] z 6 sierpnia 2014 r. nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, umowy sprzedaży nieruchomości oraz umowy zgody z 3 października 2018 r. rep. [...] . Wnioskodawczyni swój interes prawny wywodzi z okoliczności, że jest następcą prawnym Skarbu Państwa w zakresie własności urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na działce nr [...], w tym budynków: urządzeń stacji elektroenergetycznej (stacji systemowej), stacji transformatorowej oraz stacji sprężarek, w rozumieniu art. 49 Kodeksu cywilnego. Tymczasem, w ocenie Ministra, kwestia własności urządzeń przesyłowych może być regulowana na drodze cywilnoprawnej, zgodnie z art. 49 § 2 kc, a nie na drodze postępowania administracyjnego. Minister podniósł, że ani na etapie I instancji, ani składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] S.A. nie nadesłała dokumentów potwierdzających, że wymienione w decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. budynki, w dniu 5 grudnia 1990 r., stanowiły urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego lub urządzenia podobne a także, że były one podłączone w sposób trwały z siecią przedsiębiorstwa energetycznego. Ponadto Minister wskazał, że w odpowiedzi na pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 10 marca 2022 r. pełnomocnik [...] S.A. w L., przesłał przy piśmie z 31 marca 2022 r. i z 23 września 2022 r. dokumentację w postaci m.in.: dwóch książek obiektu budowlanego (starych), projektu technicznego budowy stacji 400 200110 kV Rozdzielnia/Budynek potrzeb własnych oraz protokołów odbioru, wykazów środków trwałych, OT. Jednakże jak wynika ze sporządzonej przez A. G. opinii geodezyjnej z 8 grudnia 2022 r., z materiałów przekazanych przez pełnomocnika [...] S.A. nie wynika na jakich konkretnie działkach znajdują się opisane w nich budynki. Z powyższej opinii wynika również, że na terenie stacji O. znajduje się łącznie 12 budynków, w tym 3 budynki magazynowe, pozostałe to budynki niemieszkalne. Nie jest przy tym możliwa jednoznaczna ocena, czy budynki i urządzenia wskazane w dokumentacji przesłanej przy pismach [...] S.A. w L. z dnia: 19 kwietnia 2019 r., 31 marca 2022 r. i 23 września 2022 r. odpowiadają budynkom objętym decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. (tj. budynek stacji systemowej, budynek transformatora i budynek sprężarek). W związku z powyższym Minister stwierdził, że [...] S.A. w L. nie wykazała, że budynki wskazane w dokumentacji przez nią przesłanej, odpowiadają budynkom objętym decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. Wobec tego Minister podtrzymał ustalenia organu I instancji, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji potwierdzającej przekazanie prawa własności budynku stacji systemowej, budynku transformatora i budynku sprężarek na rzecz spółki [...] S.A. w L. . Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 20 września 2023 r. wniosła [...] S.A. z siedzibą w L., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: I.1. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że Wojewoda Świętokrzyski w decyzji z 12.08.2013 r. nie naruszył art. 200 tej ustawy poprzez stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Państwowe Huta "O. " w O. również prawa naniesień budowlanych usytuowanych na działce [...] w postaci budynku i wyposażenia stacji transformatorowej, budynku transformatora i budynku sprężarek w sytuacji, gdy w/w budynki i urządzenia elektroenergetyczne należały do poprzednika prawnego [...] S.A. i bezspornie stanowią urządzenia przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 kc, co doprowadziło do wadliwego utrzymania w obrocie prawnym rażąco sprzecznej z przepisami prawa w/w decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12.08.2013 r., która powinna z uwagi na zawarte w niej rażące uchybienia i naruszenia prawa zostać uchylona na podstawie art. 156 kpa; 2. art. 49 § 1 kc poprzez uznanie, że w postępowaniu Wojewoda Świętokrzyski nie naruszył art. 49 § 1 kc poprzez stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Państwowe Huta "O. " w O. również prawa naniesień budowlanych (oraz infrastruktury przesyłowej w nich się znajdującej) usytuowanych na działce [...] w postaci budynku i wyposażenia stacji transformatorowej, budynku transformatora i budynku sprężarek w sytuacji, gdy w/w budynki i urządzenia elektroenergetyczne należały do poprzednika prawnego [...] S.A. i bezspornie stanowią urządzenia przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 kc, które bezspornie od daty ich budowy do dnia dzisiejszego służą [...] S.A. do dystrybucji energii elektrycznej, są w ciągłej eksploatacji [...] S.A. oraz wchodzą w skład przedsiębiorstwa [...] S.A., a co za tym idzie są rzeczą odrębną od nieruchomości i stanowią własność [...] S.A., co doprowadziło do wadliwego utrzymania w obrocie prawnym rażąco sprzecznej z przepisami prawa decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12.08.2013 r., która powinna z uwagi na zawarte uchybienia zostać uchylona na podstawie art. 156 kpa. II. mające istotny wpływ na wynik sprawy rażące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.: 1. art. 6 kpa poprzez wadliwie uznanie, że w postępowaniu organ nie działał z rażącym naruszeniem licznych przepisów prawa materialnego i proceduralnego (mających istotny wpływ na wynik sprawy) w postępowaniu trwającym ponad 6 lat, co łącznie stanowiło rażące i widoczne prima facie naruszenie zasady praworządności; 2. art. 7 kpa poprzez uznanie, że w sprawie rozpoznawanej w I instancji ani w postępowaniu odwoławczym nie było zasadnym podjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy chociażby przez powołanie oczywistych dowodów takich jak dowód z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, oraz budowli i urządzeń energetycznych celem ustalenia własności budynków i urządzeń przesyłowych (i to mimo wniosku [...] S.A. o powołanie biegłego z takiej specjalizacji) oraz skrajnie wadliwej identyfikacji urządzeń pomimo złożenia stosowanych dokumentów złożonych przez [...] S.A., co stanowiło zarówno w I i II instancji jawne i rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez organ, miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania decyzji bez prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy; 3. art. 8 § 1 kpa poprzez wadliwe uznanie, że w postępowaniu organ nie dopuścił się prowadzenia postępowania w sposób rażąco przewlekły, bez wysłuchania strony przed wydaniem decyzji, w sposób rażąco sprzeczny z przepisami prawa, co w sposób oczywisty doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania przez organ rozpoznający sprawę i miało istotny wpływ na wynik sprawy, a następnie ponownie popełnienie tych samych uchybień co w I instancji również w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzja (postępowanie w II instancji było oczywiście przewlekłe prowadzone niezgodnie z terminem ustawowym, należy wskazać na brak poinformowania stron o zebraniu materiału dowodowego i wskazaniu terminu zapoznanie się z jego treścią, brak wyznaczenia terminu rozstrzygnięcia sprawy - decyzja wydana dopiero po pisemnym ponagleniu organu przez pełnomocnika [...] S.A. w trybie w trybie art. 37 § 1 kpa; 4. art. 9 kpa który poprzez błędne uznanie że w sprawie nie doszło do nieudzielania informacji [...] S.A. o stanie sprawy, nieinformowania o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, nieinformowania o zebraniu materiału dowodowego pełnego do wydania decyzji w sprawie, co wszystko łącznie stanowiło rażące naruszenie zasady udzielania informacji, miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania decyzji bez prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (pełnomocnik [...] mógłby zając stanowisko merytoryczne, które miałoby wpływ na treść decyzji) oraz poprzez powielenie tych błędów przy ponownym rozpoznaniu sprawy jako organ II instancji, gdzie ponownie organ nie informował strony o zebraniu materiału do wydania decyzji; 5. art. 10 § 1 kpa poprzez niepoinformowanie [...] S.A. przez organ o zebraniu całego materiału dowodowego zgromadzonego celem wydania decyzji (w tym o przeprowadzeniu kluczowego dowodu z opinii biegłej z zakresu geodezji A. G.), jak również nieudzielenie terminu 7 dni na zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji, powyższe doprowadziło do pozbawienia strony postępowania jej podstawowych praw procesowych oraz stanowiło rażące naruszenie zasada wysłuchania stron, oraz miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania decyzji bez prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (pełnomocnik [...] mógłby zając stanowisko merytoryczne, które miałoby wpływ na treść decyzji), zaś przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ w najmniejszym stopniu nie odniósł się do tego kardynalnego uchybienia i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się do powielenia treści uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji; 6. art. 12 § 1 kpa (w zw. z art. 35 § 3 kpa) poprzez prowadzenie sprawy przez ponad 6 lat, co nie miało choćby najmniejszego uzasadnienia merytorycznego, faktycznego, ani prawnego i doprowadziło do rażącego naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania oraz poprzez rażąco zawyżony czas ponownego rozpoznawania sprawy, bowiem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, oraz wydanie decyzji przez organ w II instancji po ponad 4 miesiącach po ustawowym terminie bez poinformowania stron o terminie rozpoznania sprawy; 7. art. 28 kpa poprzez dwukrotne błędne uznanie, że w sprawie Wojewoda Świętokrzyski nie naruszył przepisu art. 28 kpa w sytuacji, gdy w sposób ewidentny w/w postępowanie dotyczyło interesu prawnego [...] S.A., a było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa wbrew art. 28 kpa bez udziału strony, która obligatoryjnie powinna być stroną postępowania, co więcej organ nie tylko nie uznał tego rażącego naruszenia prawa za podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, ale nawet za podstawę do wydania zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie rzekomej bezprzedmiotowości postępowania i braku czynnej legitymacji po stronie [...] S.A., tym samym organ w sposób wadliwy uznał, że zasadne jest utrzymanie w obrocie prawnym rażąco sprzecznej z przepisami prawa decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12.08.2013 r., która powinna z uwagi na zawarte uchybienia zostać uchylona na podstawie art. 156 kpa; 8. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, oraz poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na bezpodstawnym przekonaniu organu, a nie na dowodach, nieodniesienie się do całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. nieuwzględnienie znaczenia obszernej dokumentacji dotyczącej dokładnych okoliczności budowy urządzeń przesyłowych oraz kwestii ich własności, oraz niepowołanie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wadliwego wydania decyzji o umorzeniu postępowania oraz wadliwego jej utrzymania w drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy; 9. art. 79 kpa, bowiem mimo dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji strona nie została zawiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z opinii geodety, a tym samym pozbawiono stronę podstawowych praw do udziału w postępowaniu oraz zajęcia stanowiska co do tego dowodu, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wadliwego wydania decyzji o umorzeniu postępowania, która została wadliwie utrzymana w mocy przez organ II instancji; 10. art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez dwukrotne dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgodnej z art. 80 kpa, bowiem organ administracji publicznej wadliwie, sprzecznie z zasadami logiki, bez wiedzy specjalnej ocenił na podstawie niepełnego materiału dowodowego, że [...] S.A. nie udowodniła zasadności swojego stanowiska oraz faktu własności urządzeń przesyłowych w sytuacji, w której pełnomocnik [...] S.A. przedłożył do akt sprawy wraz z wnioskiem i później w toku postępowania wszelką dokumentację dotyczącą w/w urządzeń oraz wnosiła o powołanie biegłego z zakresu elektroenergetyki, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wadliwego wydania decyzji o umorzeniu postępowania, która została wadliwie utrzymana w mocy przez organ II instancji; 11. art. 107 § 3 kpa poprzez dwukrotne nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i postawienie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym do ustalenia czy [...] jest właścicielem urządzeń przesyłowych, co do których złożyła kompletne dokumenty w toku przedmiotowej sprawy, oraz poprzez całkowite nieodniesienie się przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do zarzutów wskazanych w odwołaniu [...] S.A. i poprzestanie jedynie na mechanicznym powieleniu treści uzasadnienia decyzji Ministra z 9.02.2023 r.; 12. art. 138 § 1 ust. 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 i 7 kpa organ powinien stwierdzić nieważność decyzji wydanej przez Wojewodę Świętokrzyskiego, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa (zarówno procesowego, jak i materialnego) oraz zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (brak udziału [...] S.A. w postępowaniu nr [...] , choć Spółka bezspornie powinna być stroną tego postępowania na podstawie 28 kpa). Podnosząc powyższe zarzuty, rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi, skarżąca - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ppsa - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W replice wobec skargi uczestniczka postępowania [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła o oddalenie w całości skargi, w pełni podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji, że skarżąca nie wykazała, że służy jej przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej i w żaden sposób nie udowodniła, że na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe budynki i urządzenia kwalifikowały się jako urządzenia przesyłowe oraz znajdowały się w trwałym zarządzie [...] . Ponadto pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę prawną decyzji Ministra Rozwoju i Technologii umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. stanowi art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sąd zauważa, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które inicjowane jest na wniosek danego podmiotu, pierwszoplanowe znaczenie ma ustalenie, czy wnioskodawca jest czynnie legitymowany do uruchomienia postępowania nadzorczego. Zgodnie bowiem z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy nie pozwala organowi nadzoru na procedowanie w trybie wnioskowym, co do istoty sprawy. Na każdym bowiem etapie postępowania organ administracji jest obowiązany badać, czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, a więc czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania wobec bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. W szczególności postępowanie należy umorzyć, gdy w toku postępowania okaże się, że osoba, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania, nie legitymuje się interesem prawnym. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, mamy zatem do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej z 17 października 2016 r., uzupełniony pismem z 19 kwietnia 2019 r., o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r., wydanej m.in. na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Wobec tego, że uwłaszczenie dotyczy przekształceń stosunków własnościowych jakie zaszły 5 grudnia 1990 r. pomiędzy Skarbem Państwa a przedsiębiorstwem państwowym, stroną postępowania uwłaszczeniowego – zgodnie z art. 28 kpa – jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntu i przedsiębiorstwo państwowe, które zostało uwłaszczone lub jego następca prawny. Inny podmiot może być stroną postępowania uwłaszczeniowego tylko wówczas, gdy wykaże, że przysługują mu prawa rzeczowe do nieruchomości, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Stroną takiego postępowania może być zatem wyłącznie podmiot, który wykazał, że 5 grudnia 1990 r. posiadał tytuł prawnorzeczowy do objętej postępowaniem uwłaszczeniowym nieruchomości, który to tytuł wykluczał jej uwłaszczenie. Te same zasady dotyczą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W postępowaniu nieważnościom stronami są strony, które brały udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni, a ponadto może być także podmiot, któremu przysługują obecnie prawa rzeczowe do nieruchomości, która była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, a która nie była stroną tego postępowania. Tylko bowiem podmiot, który wykaże, że 5 grudnia 1990 r. przysługiwał mu do nieruchomości tytuł prawnorzeczowy wykluczający jej uwłaszczenie, może skutecznie żądać przeprowadzenia takiego postępowania. Zmiany własnościowe które miały miejsce po 5 grudnia 1990 r. nie mają znaczenia dla procesu uwłaszczenia. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie przyjął, że skarżącej nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Powołany przepis stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyjaśnić przy tym należy, że przez interes prawny na gruncie art. 28 kpa należy rozumieć interes, który pozostaje w bezpośrednim, indywidualnym, konkretnym, realnym i aktualnym związku z przedmiotem danego postępowania. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy, poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. O interesie prawnym na gruncie omawianego przepisu można mówić wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Interes ten winien opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego strona wywodzi prawo do uczestnictwa w danym postępowaniu administracyjnym. Konieczne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego. Dla dokonania oceny, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy jej interes prawny został naruszony. Wystarczy bowiem ustalenie, że interes prawny takiej osobie przysługuje. Należy również pamiętać, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Z kolei ocena, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od legitymowanego podmiotu, należy do organu administracji publicznej właściwego do przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego. W ocenie Sądu, w świetle powyższych ogólnych uwag, stanowisko wywiedzione przez Ministra i prawidłowo uzasadnione, zasługuje na uwzględnienie. Ocena organu co do braku legitymacji skarżącej do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r. nie budzi wątpliwości, co szczegółowo wykazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co Sąd orzekający w pełni podziela. Po pierwsze nie budzi wątpliwości Sądu, a co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, że skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę Świętokrzyskiego decyzji z 12 sierpnia 2013 r., mocą której Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] z siedzibą w O. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w O. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 5,9163 ha, obręb [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków usytuowanych na powyższej nieruchomości, tj. budynku stacji systemowej, budynku transformatora oraz budynku sprężarek. Decyzja uwłaszczeniowa odnosi się do stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Istotne jest przy tym to - co już wyżej wyjaśniono - że stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oprócz Skarbu Państwa i państwowej osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do gruntu może być podmiot, który wykaże, że przysługuje mu prawo do gruntu. Bezsprzecznie, żadnego prawa prawnorzeczowego do gruntu nie posiada skarżąca ani nie posiadał jej poprzednik prawny. Nie można bowiem skutecznie wywieść własnego uprawnienia, jeśli nie posiadał go poprzednik prawny, co odpowiada zasadzie nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca nie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa. Nie sposób upatrywać naruszenia przez sporną decyzję uwłaszczeniową interesu prawnego skarżącej, która nie legitymowała i nie legitymuje się prawem rzeczowym do nieruchomości, której dotyczyła ta decyzja. Fakt użytkowania urządzeń przesyłowych, tj. budynku stacji systemowej, budynku transformatora i budynku sprężarek i dokonywania przeglądów i konserwacji tych urządzeń, nie kreuje legitymacji do podważania, poprzez stwierdzenie nieważności, decyzji uwłaszczeniowej gruntu. W okolicznościach tych skarżąca może co najwyżej wykazać interes faktyczny, a ten nie jest wystarczający do skutecznego wszczęcia trybu nadzwyczajnego w świetle przytoczonych już przepisów prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżąca na dzień 5 grudnia 1990 r. nie legitymowała się przymiotem strony postępowania uwłaszczeniowego. Z załączonego do sprawy wypisu z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] nie wynika, aby skarżąca legitymowała się jakimkolwiek prawem rzeczowym do spornej nieruchomości. We wskazanej księdze wieczystej jako właściciela przedmiotowej nieruchomości ujawniono [...] sp. z o.o. na podstawie decyzji Starosty [...] z 6 sierpnia 2014 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, umowy sprzedaży nieruchomości oraz umowy zgody z 3 października 2018 r. rep. [...] . Nadesłana natomiast przez skarżącą przy pismach z 19 kwietnia 2019 r., 31 marca 2022 r. oraz 23 września 2022 r. dokumentacja - częściowo nieczytelna - nie dowodzi tytułu prawnego do gruntu i spornych budynków. Ponadto dokumentacja ta nie wskazuje, na jakich konkretnie działkach znajdują się opisane w nich budynki. Ze sporządzonej na zlecenie organu opinii geodezyjnej w dniu 8 grudnia 2022 r. przez A. G. wynika, że na nieruchomości położnej w O. przy ul. [...] znajduje się zespół obiektów i urządzeń energetycznych położonych m.in. na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] z obrębu 28 arkusz 1, teren ten jest ogrodzony i stanowi gospodarczo zorganizowaną całość. W opinii tej biegła stwierdziła, że z przekazanych przez skarżącą materiałów nie wynika na jakich konkretnie działkach znajdują się opisane w nich budynki. Z danych dostępnych w geoportalu krajowym wynika, że na terenie stacji O. znajduje się łącznie 12 budynków, w tym 3 budynki magazynowe (s), pozostałe to budynki niemieszkalne (i). Biegła stwierdziła, że nie jest możliwa jednoznaczna ocena, czy budynki i urządzenia wskazane w dokumentacji przesłanej przy pismach skarżącej z 19 kwietnia 2019 r., 31 marca 2022 r. i 23 września 2022 r. odpowiadają budynkom objętym decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 12 sierpnia 2013 r., tj. budynek stacji systemowej, budynek transformatora i budynek sprężarek. Zatem rację ma Minister twierdząc, że skarżąca nie wykazała, że budynki wskazane w dokumentacji przez nią przesłanej odpowiadają budynkom objętym decyzją uwłaszczeniową. W aktach sprawy brak jest dokumentacji potwierdzającej przekazanie prawa własności budynków objętych decyzją uwłaszczeniową na rzecz skarżącej. Skarżąca nie wykazała, że w dacie uwłaszczenia to jej przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie uwłaszczeniu. Tylko bowiem taki tytuł prawny, chroniony prawem materialnym, oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Wobec tego uruchomienie przez Ministra postępowania nieważnościowego na wniosek skarżącej i przejście do fazy merytorycznej kontroli legalności wspomnianej decyzji uwłaszczeniowej nie było możliwe. Skarżąca nie jest czynnie legitymowana do bycia stroną postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji uwłaszczeniowej. Sprawa ta zakończyła się zatem na etapie badania statusu prawnego wnioskodawczyni jako strony postępowania w rozumieniu art. 28 w zw. z art. 157 § 2 kpa. Z tego względu zarzut naruszenia art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest nietrafny. Ponadto jak wynika z akt sprawy, skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu, że jest następcą prawnym Skarbu Państwa w zakresie własności urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na spornej działce, w tym budynków: urządzeń stacji elektroenergetycznej (stacji systemowej), stacji transformatorowej oraz stacji sprężarek, w rozumieniu art. 49 kc. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ i Sąd stanowisko to w pełni podziela, kwestia własności urządzeń przesyłowych jest zagadnieniem cywilnoprawnym a nie administracyjnoprawnym i jest regulowana w postępowaniu cywilnym, zgodnie z art. 49 § 2 kc, a nie na drodze postępowania administracyjnego. Z tego względu podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 49 § 1 kc jest chybiony. Reasumując, w ocenie Sądu, Minister prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej interesu prawnego w niniejszym postępowaniu i zasadnie umorzył postępowanie nadzorcze, na podstawie art. 105 § 1 kpa, wszczęte z wniosku nieuprawnionej osoby. Tym samym zarzuty skargi nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i nie narusza przepisów powołanych w skardze. W ocenie Sądu, Minister przeprowadził postępowanie w sprawie z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa, w szczególności tych wskazanych w skardze, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa. Zgromadzony materiał dowodowy poddał prawidłowej ocenie, a następnie w sposób jasny i przekonujący uzasadnił motywy, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 79 kpa, albowiem opinia geodezyjna sporządzona została przez A. G. na podstawie danych dostępnych w geoportalu krajowym, dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i dokumentów przedstawionych przez skarżącą przy pismach z 19 kwietnia 2019 r., 31 marca 2022 r. i 23 września 2022 r. Natomiast zarzuty skargi dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i przekroczenie terminów załatwienia sprawy, w niniejszej sprawie nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Kwestia przewlekłości postępowania bądź bezczynności organu, mogła być bowiem przedmiotem odrębnej skargi, po spełnieniu warunków formalnych. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Odnosząc się do wniosku profesjonalnego pełnomocnika uczestniczki postępowania [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. dotyczącego zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, Sąd wyjaśnia, że wniosek ten nie mógł podlegać rozpatrzeniu i stanowić przedmiotu dodatkowego rozstrzygnięcia w wyroku, ponieważ ustawodawca w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami nie uregulował podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestników postępowania.