I SA/Wa 2265/12

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z skargi E. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 8 lutego 2013 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek rozpoznany został wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r., odmawiającym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 25 lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw E. C. od postanowienia z dnia 12 lutego 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie praw pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W nadesłanym piśmie skarżący wskazał jednocześnie, że swój wniosek o przyznanie prawa pomocy ogranicza do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (245 § 4 ppsa). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, ze instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Zwolnienie strony od ponoszenia kosztów sądowych stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie E. C. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że E. C. pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Uzyskuje comiesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł. Ponadto na rachunku bankowym ma zgromadzone oszczędności w wysokości [...] zł. W ocenie sądu skarżący ma zatem realną możliwość wygospodarowania z otrzymywanej co miesiąc emerytury, bądź posiadanych oszczędności środków potrzebnych na przeprowadzenie postępowania sądowego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji postanowienia.