I SA/Wa 2266/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do nadawania stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz Wyższej Szkoły [...] w L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ISA/WA 2266/05 UZASADNIENIE Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2005 roku nr [...] odmówiła przyznania Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły [...] w L. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów rozpoznając sprawę pierwszy raz, decyzją z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] odmówiła przyznania Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły [...] w L. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika. Jak wynika ze zgromadzonego przez organ administracji publicznej materiału dowodowego Rada Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w L. wystąpiła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z wnioskiem o nadanie uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogika. W postępowaniu przed Centralną Komisją po wpłynięciu wniosku o nadanie uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki powołano na recenzenta prof. dr hab. A. P.. Recenzentka w konkluzji recenzji stwierdziła, że wniosek Wyższej Szkoły [...] w L. uważa za nieuzasadniony. Wskazała, że o jej negatywnej opinii decyduje analiza sytuacji kadrowej w dziedzinie pedagogiki, jaka ma miejsce w tej szkole. Obradująca w dniach [...] i [...] marca 2005 roku Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z recenzją przedstawioną przez prof. P. w głosowaniu wypowiedziała się przeciwko przyznaniu uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogika Obradujące w dniu [...] marca 2005 r. Prezydium Centralnej Komisji podzieliło stanowisko Sekcji Nauk [...] i decyzją nr [...] odmówiło przyznania Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły [...] w L. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy założyła Wyższa Szkoła [...] w L.. W związku z powyższym Centralna Komisja zwróciła się do prof. dr hab. T. L. z prośbą o przygotowanie opinii. Recenzent ten wydał opinię negatywną. W dniach [...] i [...] września 2005r. odbyło się posiedzenie Sekcji Nauk [...], na które zaproszono obydwoje recenzentów. Po przeprowadzeniu dyskusji Sekcja Nauk [...] w głosowaniu, ponownie wypowiedziała się przeciwko przyznaniu uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogika. Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] września 2005r. postanowiło jednomyślnie odmówić przyznania Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły [...] w L. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika i decyzją z dnia [...] września 2005 roku nr Nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła przyznania Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły [...] w L. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym Centralna Komisja wskazała, że w jej ocenie nie ma wystarczających podstaw by uznać, że Wydział jest już w stanie zapewnić właściwy poziom naukowy w prowadzonych przewodach doktorskich z dyscypliny pedagogika oraz stabilność kadrową a także naukową do ich prowadzenia. Centralna Komisja stwierdziła, że nie powstało tu jeszcze silne, stabilne środowisko naukowe działające w dyscyplinie pedagogika, dysponujące szerszym doświadczeniem zdobytym w prowadzeniu przewodów doktorskich. W grupie samodzielnych pracowników dysponujących habilitacją z dyscypliny pedagogika tylko niewielu ( 3 osoby) ma poważniejsze doświadczenie, związane z prowadzeniem przewodów doktorskich. Zwraca uwagę fakt, że opiekę nad doktorantami pracownikami Uczelni (wszczętymi w innych jednostkach naukowych) sprawują osoby nie zatrudnione w Uczelni. Ponadto dokumentacja stanu kadrowego Wydziału podaje większą liczbę reprezentantów dyscypliny pedagogika, niż faktycznie wynika to z dokumentów stwierdzających posiadane kwalifikacje. Centralna Komisja zwróciła uwagę, że w grupie osób wskazywanych jako reprezentantów pedagogiki trzy osoby są faktycznie w wieku emerytalnym, dwie dalsze zbliżają się do tego wieku. Podkreśliła, że w grupie samodzielnych pracowników nauki, reprezentujących pedagogikę, brak jest przedstawicieli wielu ważnych subdyscyplin takich jak pedagogika specjalna, pedagogika porównawcza czy historia wychowania. Centralna Komisja podniosła, że analiza działalności naukowej Wydziału wskazuje, że pedagogika jest dość odległa od centrum naukowych dokonań Wydziału. Na 42 Zeszyty Naukowe Uczelni tylko trzy dotyczą obszaru problemowego pedagogiki, a wśród zorganizowanych konferencji naukowych dominuje inna problematyka. Przeprowadzona ocena wskazuje, więc, że Wydział nie tworzy jeszcze wystarczająco silnego, stabilnego i dysponującego znaczącymi wynikami naukowymi środowiska naukowego z zakresu pedagogiki, gotowego do prowadzenia w tej dyscyplinie przewodów doktorskich. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że możliwość uzyskania uprawnień do nadawania stopni naukowych zależy nie tylko od spełnienia kryteriów formalnych, odnoszących się do stanu liczbowego kadry jednostki ubiegającej się o uprawnienia, ale przede wszystkim od poziomu własnej działalności naukowej tej jednostki. Wynika to jednoznacznie z art. 5 ust. 2 ustawy. Poziom ten jest prostą pochodną aktywności naukowej i wyników uzyskanych przez członków Rady Wydziału, a zwłaszcza tych, którzy wchodzą do minimum kadrowego i reprezentują daną dyscyplinę naukową. Pod uwagę mogą być wzięte tu jednak tylko te wyniki uzyskane przez pracowników, które powstały w związku z ich zatrudnieniem w jednostce ubiegającej się o uprawnienia. Przy przyznawaniu uprawnień decydujących o uznaniu akademickiego charakteru szkoły trzeba brać pod uwagę to, czy dana jednostka organizacyjna szkoły osiągnęła już znaczące rezultaty badawcze i czy tworzy liczące się środowisko naukowe. Takich rezultatów oceniany Wydział jeszcze nie uzyskał. Pracownicy Szkoły ubiegającej się o stopień naukowy doktora prowadzą swoje przewody zwykle pod kierunkiem profesorów nie zatrudnionych na Wydziale. Na Wydziale brakuje samodzielnych pracowników o odpowiednich specjalnościach pedagogicznych. Problematyka pedagogiczna nie leży w centrum aktywności konferencyjnej, publikacyjnej (m.in. periodyki naukowe) i związanej z realizacją centralnych projektów badawczych. Przyznając stosowne uprawnienia trzeba też wziąć pod uwagę perspektywę czasową, w której będą one efektywnie wykorzystane. Ta zaś wiąże się z wiekiem kadry naukowej zaliczonej do minimum kadrowego. Średnia wieku kadr jest wysoka. Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...].09.2005r. Nr [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Wyższa Szkoła [...] w L.. W skardze podnosiła, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa materialnego: art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U., Nr 65, poz. 595) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu pozaustawowych kryteriów dla oceny przesłanki poziomu naukowego jednostki, a także art. 22 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164, poz. 1365) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż o poziomie naukowym jednostki decyduje akademicki charakter szkoły, oraz przepisów prawa procesowego: art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 77§ 1 kpa, art. 107 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W związku z powyższym wnosiła o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji - w trybie art. 145 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270). W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wnosiła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2004 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1), a kryterium tej kontroli to zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji (art. 1 § 2). Szczególnej wagi nabiera kontrola pod tym kątem wówczas, gdy poddany jest jej akt podjęty przez organ kolegialny. W takim przypadku kontrola sądu ogranicza się w istocie do oceny, czy zostały zachowane zasady postępowania obowiązujące przed tym organem. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w postępowaniach tego rodzaju przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odrębność postępowania w sprawach o przyznanie uprawnienia do nadania stopnia naukowego polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę. Podejmowanie przez Prezydium Centralnej Komisji decyzji nie może oznaczać dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7,8, 77 § 1 80 . i 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej - a takim jest Centralna Komisja - jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ ten obowiązany jest dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia przedstawioną organowi decyzyjnemu i nic nie zwalnia tego organu z obowiązku przeprowadzenia oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, czy Wydział [...] Wyższej Szkoły [...] w L. spełnia kryteria pod względem formalnym odnoszącym się do stanu liczbowego kadry jednostki ubiegającej się o uprawnienia. W uzasadnieniu Centralna Komisja działająca jako organ odwoławczy nie odnosi się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących w szczególności takich kwestii jak ilość publikacji prac dotyczących problematyki pedagogicznej, prac monograficznych, konferencji, działalności wydawniczej. Skarżący podnosił, że inicjatywą szkoły jest cykliczne wydawnictwo naukowe "[...]" podejmujące problematykę dydaktyczną i wychowawczą. Organ wskazuje, że biorąc pod uwagę art. 5 ust. 2 ustawy poziom naukowy jest prostą pochodną aktywności naukowej i wyników uzyskanych przez członków Rady Wydziału. Nie uzasadnił jednak, w czym konkretnie przejawia się niewystarczający poziom naukowy Wydziału [...] i dlaczego zdaniem organu takie kwestie jak : wysoka średnia wieku kadry profesorskiej, praca kadry profesorskiej w więcej niż jednej uczelni, dorobek naukowy uzyskany przez kadrę w przeważającej części poza uczelnią, świadczą o niewystarczającym poziomie naukowym jednostki. Ponadto niezrozumiały jest zarzut nie prowadzenia w uczelni przewodów doktorskich, skoro uczelnia nie ma takiego uprawnienia. Organ odwoławczy podniósł, że jednostka nie osiągnęła znaczących rezultatów badawczych, jednakże nie uzasadnił tego stwierdzenia. Nie wskazał, co oznacza, że dana jednostka osiąga znaczące rezultaty badawcze i dlaczego rezultaty, które osiągnął Wydział [...] nie uważa za znaczące. W sytuacji, gdy przepis ustawy pozwala na uznaniową ocenę, w tym wypadku poziomu działalności naukowej jednostki, ważne jest, aby uzasadnienie organu było precyzyjne, wszechstronne, logiczne i jasne, aby organ odniósł się do wszystkich zarzutów oraz rozważył wszystkie okoliczności przemawiające zarówno za przyznaniem uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora jak i za odmową. Należy nadto zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie zapadła pozytywna opinia Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, tymczasem brak jest tej opinii w aktach administracyjnych, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości wydanej decyzji. Uzasadnienie Centralnej Komisji odnosi się tylko i wyłącznie do recenzji negatywnych całkowicie pomijając pozytywną opinię Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Zaskarżona decyzja zapadła w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie wątpliwości, tymczasem ocena Komisji powinna być wynikiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc powinna odnieść się również do opinii pozytywnej. W tej sytuacji zasadne są zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77 i art.107 kpa. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Centralna Komisja dokona wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego po jego uzupełnieniu, a także wyczerpująco odniesie się do zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.