I SA/Wa 227/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-11
Skład orzekający: Monika Sawa, Elżbieta Lenart, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w określonym terminie, pomimo wcześniejszego wymierzenia grzywien, powinien zostać ponownie obciążony grzywną oraz zasądzoną na rzecz strony sumą pieniężną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dalsze niewykonywanie prawomocnego wyroku przez organ, mimo wcześniejszych grzywien, uzasadnia wymierzenie kolejnej, wyższej grzywny oraz zasądzenie na rzecz strony sumy pieniężnej. Niewykonywanie wyroków sądowych przez organy władzy publicznej jest niedopuszczalne i podważa zaufanie do państwa prawnego.Stan faktyczny
Skarżący R. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi miasta za niewykonanie wyroku z 2015 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Pomimo wcześniejszych grzywien wymierzonych w latach 2016 i 2017 za bezczynność, organ nadal nie wydał decyzji. Skarżący domagał się również zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej z tytułu doznanej krzywdy oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 5000 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 3000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania w kwocie 680 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 2/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego R. P. sumę pieniężną w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego R. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R. P. (Skarżący), reprezentowany przez adwokata J. S., pismem z [...] grudnia 2021 r. (data wpływu do Sądu [...] stycznia 2022 r.), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 2/15.
Skarżący wyjaśnił że [...] marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 2/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2009 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 303/17 wymierzył już Prezydentowi grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na dalsze niewykonywanie wyroku z 19 marca 2015 r., pismem z [...] sierpnia 2021 r. - Prezydent został wezwany do wykonania ww. wyroku, które to wezwanie nie przyniosło pożądanego rezultatu. Skarżący wskazał także, że wniosek o odszkodowanie został złożony [...] grudnia 2009 r., a zatem prawie dwanaście lat temu, natomiast od daty zwrotu akt po wydaniu ww. wyroku stwierdzającego bezczynność organu minęło ponad siedem lat, a decyzja nie została wydana. Ponadto, organ kilkukrotnie był wzywany przez Skarżącego do podjęcia czynności i załatwienia sprawy, jednak bezskutecznie.
Wobec powyższego wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku oraz o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj.: kwoty [...] złotych Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej wskazał, iż w związku z długotrwałą bezczynnością Prezydenta w rozpoznaniu niniejszej sprawy Skarżący ponosi wiele negatywnych konsekwencji, w tym oddziałuje to negatywnie na jego zdrowie. Stres spowodowany długotrwałym postępowaniem źle wpływa na jego kondycję psychiczną i fizyczną. Kwota zasądzona na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a., stanowiłaby swego rodzaju rekompensatę za krzywdę wywołaną Skarżącemu przez długi okres oczekiwania na zakończenie niniejszego postępowania. Ponadto, w ocenie Skarżącego, w niniejszej sprawie bez wątpienia istnieje obawa dalszego niewykonywania przez organ ww. wyroku. Od dnia wydania wyroku organ nie podjął praktycznie żadnych merytorycznych czynności w sprawie. Mimo kilkukrotnego wzywania oraz ponaglania, jak również mimo wielokrotnych kontaktów telefonicznych - organ nadal pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że organ [...] stycznia 2022 r., poinformował Skarżącego zgodnie z treścią art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), powoływana dalej jako "K.p.a." o zgromadzeniu całego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 2/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 18 lutego 2009 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] czerwca 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] sierpnia 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 15 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 122/16 w wysokości 500 (pięćset) złotych oraz wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 303/17 w wysokości 1.500 (tysiąc pięćset) złotych.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 19 marca 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 2/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu.
Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie Skarżącemu kwoty 3.000 (trzy tysiące) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął [...] sierpnia 2015 r. Tymczasem, organ od prawie siedmiu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz Skarżącego kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło