I SA/Wa 2278/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-19

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada na rachunku bankowym znaczną kwotę pieniędzy, mimo zawieszenia działalności gospodarczej i braku bieżących dochodów, może zostać uznany za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Posiadanie na rachunku bankowym znaczącej kwoty pieniędzy, mimo braku bieżących dochodów, przemawia za tym, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania i powinna być udzielana osobom ubogim, bez środków do życia.
Stan faktyczny
A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury o niedopuszczalności zażalenia. Wnioskodawca wskazał, że zawiesił działalność gospodarczą i nie osiąga dochodu, a jego żona otrzymuje emeryturę i dochód z umowy zlecenia. Mimo to, sąd odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na znaczną kwotę środków pieniężnych na rachunku bankowym rodziny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2278/10 oddalił skargę A.K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W tej sytuacji A.K. wnioskiem z dnia 16 lutego 2011 r., uzupełnionym w dniu 29 marca 2011 r. oraz w dniu 12 kwietnia 2011 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J.. Posiadany przez rodzinę majątek to dom o powierzchni [...] m², który wymaga bieżących napraw, a także działka o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] m² oraz działka leśna o powierzchni [...] m² - stanowiące własność J.K.. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zawiesił prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą i obecnie nie osiąga żadnego dochodu. Żona wnioskodawcy otrzymuje zaś emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatkowo zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia w firmie R. Sp. z o.o. w W. i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości – od około [...] zł do około [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwania z dnia 17 marca 2011 r. oraz z dnia 4 kwietnia 2011 r. wnioskodawca nadesłał dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej rodziny, w tym wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo końcowe na dzień 11 kwietnia 2011 r. wynosiło [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że A.K. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Co prawda z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dochód uzyskiwany przez J.K. z tytułu umowy zlecenia w wysokości od około [...] zł do około [...] zł miesięcznie. Zauważyć jednakże należy, że z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż na dzień 11 kwietnia 2011 r. na powyższym rachunku znajdowały się środki pieniężne w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że sytuacja majątkowa skarżącego jest szczególnie trudna oraz że nie posiada on środków na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowym. Przeciwnie – okoliczność powyższa przemawia za stwierdzeniem, że wnioskodawca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania i udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie wobec osób ubogich, bez środków do życia. Wnioskodawca – posiadając wraz z żoną zasoby pieniężne we wskazanej wyżej wysokości - niewątpliwie do takich osób nie należy. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło