I SA/Wa 228/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-16
Skład orzekający: Joanna Skiba, Emila Lewandowska, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali, którzy nabyli udziały w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (13 października 2005 r.), mogą skutecznie żądać przekształcenia tego prawa, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty (spółdzielnia mieszkaniowa) posiadał to prawo w tej dacie?Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji naruszają prawo, ponieważ organy nie uwzględniły art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przepis ten przyznaje prawo żądania przekształcenia następcom prawnym spółdzielni mieszkaniowej, której prawo użytkowania wieczystego przysługiwało w dniu wejścia w życie ustawy. Właściciele lokali, nabywając udziały w prawie użytkowania wieczystego od spółdzielni, stali się jej następcami prawnymi w tym zakresie, co uprawnia ich do żądania przekształcenia, niezależnie od daty nabycia tych udziałów.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. W trakcie postępowania okazało się, że część lokali w budynku na tej nieruchomości została sprzedana właścicielom po dacie wejścia w życie ustawy przekształceniowej (13 października 2005 r.). Organy odmówiły przekształcenia, uznając, że właściciele lokali nie mieli prawa do przekształcenia, ponieważ nabyli udziały w użytkowaniu wieczystym po tej dacie. Spółdzielnia wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy przekształceniowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy, zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Emila Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] z [...] października 2016 r. nr [...], na mocy której odmówiono przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...].
Z ustaleń organu wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" oraz pozostali współużytkownicy wieczyści, tj. właściciele lokali nr [...] wnioskiem z [...] października 2010 r. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości szczegółowo opisanej w decyzji. W 2015 r. Spółdzielnia poinformowała organ, że w budynku wyodrębnione zostały dalsze 26 lokali, których właściciele nie sprzeciwiają się prowadzeniu postępowania przekształcającego. Z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] jest następcą prawnym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i prawo użytkowania wieczystego uzyskała w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego z [...] stycznia 1973 r. nr [...]. Oznacza to, że użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości istniało już w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, tj. [...] października 2005 r. W skutek sprzedaży lokali mieszkaniowych w budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości ustanowiono prawo współużytkowania wieczystego do gruntu dla właścicieli sprzedanych lokali. Właściciele wyodrębnionych lokali wyrazili zgodę na dokonanie przekształcenia. Jednakże właściciele lokali uzyskali użytkowanie wieczyste po dacie wejścia w życie ustawy, tj. po [...] października 2005 r., co w konsekwencji oznacza, że nie przysługuje im uprawnienie do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.
Skoro nie jest możliwe dokonanie przekształcenia jedynie na części nieruchomości gruntowej pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", to odmowa dokonania przekształcenia dotyczy całości prawa użytkowania wieczystego przysługującego do przedmiotowej nieruchomości.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] zarzuciła:
– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1, art. 8 § 2, art. 11, art. 107 § 3, art. 35 § 3 w zw. z art. 35 § 2 i art. 12, art. 36 § 1 w zw. z art. 12 § 2 – wszystkie KPA,
– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wprowadzają jako zasadę uprawnienie do żądania przekształcenia wspomnianego prawa służące osobom fizycznym będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości (art. 1 ust. 1), a także osobom fizycznym i prawnym będącym właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielniom mieszkaniowym będącym właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, jeżeli użytkowanie wieczyste przysługiwało tym podmiotom, również w dniu [...] października 2005 r. (art. 1 ust. 2). Przepis art. 1 ust. 3 tej ustawy wprowadził nadto odpowiednio możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przez osoby fizyczne, będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 oraz przez osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
W sprawie jest bezsporne, że skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] nabyła prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. [...] w obrębie [...] na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z [...] stycznia 1973 r. [...]. Nie ulega więc wątpliwości, że w dniu [...] października 2005 r. była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Mogła więc na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest również bezsporne, że po [...] października 2005 r. Spółdzielnia sprzedała 32 lokale w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu tej nieruchomości. Organy obu instancji uznały, że właściciele lokali uzyskali prawo użytkowania wieczystego po dniu [...] października 2005 r. i mimo, że wyrazili zgodę na przekształcenie, nie jest to możliwe z uwagi na to, że w dacie wejścia w życie ustawy przekształceniowej nie przysługiwało im użytkowanie wieczyste, gdyż uzyskali je później. Organy w ogóle nie uwzględniły przy orzekaniu w niniejszej sprawie treści art. 1 ust. 3 ustawy przekształceniowej, który przyznaje prawo żądania przekształcenia następcom prawnym spółdzielni mieszkaniowej, której to prawo przysługiwało. Ponieważ właściciele lokali nabyli udziały w prawie użytkowania wieczystego w sposób pochodny, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy dotyczące następców prawnych użytkownika wieczystego, jakim jest w niniejszej sprawie Spółdzielnia Mieszkaniowa. Użyte w przywołanym art. 1 ust. 3 pojęcie "następca prawny" nie zawiera żadnego dodatkowego określenia, wyznacznika ani ograniczenia, stąd należy przyjąć, że następcą prawnym jest każdy podmiot, który nabył prawo od poprzednika w sposób legalny, bez względu na charakter tytułu. Taka interpretacja przywołanego przepisu prowadzi do konkluzji, że następcy prawni użytkownika wieczystego dysponującego tym prawem w dniu [...] października 2005 r. w oczywisty sposób są uprawnieni do wystąpienia z żądaniem przekształcenia tego prawa, bo jednoznacznie wskazuje na to brzmienie art. 1 ust. 3 omawianej ustawy. Zarówno wykładnia gramatyczna tego przepisu, jak i żadna z metod wykładni prawa nie pozwalają na inną interpretację omawianego przepisu. Skoro więc prawo przekształcenia służy wieczystemu użytkownikowi, jakim jest skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa, a prawo to istniało w dacie sprzedaży lokali i związanych z tymi lokalami udziałów w użytkowaniu wieczystym na rzecz ich nabywców, to okoliczność ta nie wyklucza przekształcenia prawa wieczystego użytkowania.
Organ I instancji wydając decyzję odmowną naruszył art. 1 ust. 2 i 3 ustawy przekształceniowej, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwą decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 1 KPA, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wskazanych przepisów uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ rozpatrzy żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami z uwzględnieniem wykładni prawa i rozważań przytoczonych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło