I SA/Wa 2282/13

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie rady prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić J. P. przyznania prawa pomocy. W następstwie wniesionej skargi J. P. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła również, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...] arów. Uzasadniając wniosek strona wyjaśniła, że nie jest w stanie opłacić zarówno kosztów sądowych, jak i kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Jej miesięczne wydatki to kwota około [...] zł i składają się na nie [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), oraz [...] zł (z tytułu [...]). Wyjaśniła, że dotychczas w sprawach przed sądem administracyjnym w których składała skargi reprezentował ją jej [...], który nie jest jednak profesjonalnym pełnomocnikiem. Dodała, że mieszka sama i sama ponosi koszty utrzymania. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącej wezwaniem z dnia 11 października 2013 r., referendarz sądowy zwrócił się do J. P. o nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na leczenie oraz dokumentów potwierdzających wydatki na spłatę [...]. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przy piśmie z dnia [...] października 2013 r., przesłała kserokopie harmonogramu spłat [...] z którego wynika, że jego miesięczna rata wynosi około [...] zł, a ostatni termin spłaty przypada na luty 2014 r., kopie decyzji o ustaleniu podatku rolnego w kwocie [...] zł rocznie, kserokopię pisma Spółdzielni Mieszkaniowej [...] – [...] ustalającej stawkę [...] za zajmowany lokal w wysokości [...] zł, oraz kserokopie dowodów zakupu [...] (k- 38-39). Ponadto wyjaśniła, że nie posiada wszystkich dokumentów w tym dowodów opłat z [...] i energię [...], gdyż zaginęły one podczas remontu mieszkania wraz z innymi dowodami świadczącymi o wydatkach na [...]. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do całkowitego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto dysponuje dochodem miesięcznym w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem nie można uznać, że skarżąca jest na tyle uboga i pozostaje w tak trudnej sytuacji, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że J. P. z ujawnionych dochodów nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych tym bardziej, że na obecnym etapie ograniczają się one do uiszczenia przez nią wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 100 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku), czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy, jednak nie będzie wyższa niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że opłacenie kosztów sądowych jest rozłożone w czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przy wykazanych dochodach – zważywszy, że są to dochody brutto i wykazanych w formularzu wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, łączne opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu J. P.. Powyższe uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.