I SA/Wa 2285/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. I. P., W. F. i E. K. złożyły wnioski o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w L., a zajętą pod drogi publiczne ul. [...] i ul. [...] oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...]. Wnioski niniejsze wpłynęły do Starostwa Powiatowego w L. w dniu [...] marca 2010 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ wskazał na treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to jest natomiast ustalane i przyznawane na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Nie zgadzając się z odmową uwzględnienia wniosku E. K. odwołała się od powyższej decyzji do organu wyższego stopnia, którym w sprawie niniejszej był Wojewoda [...]. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i podkreślił, że wniosek E. K. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w L., a zajętą pod drogi publiczne ul. [...] i ul. [...] złożony został z przekroczeniem terminu o jakim mowa w art. 73 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia 11 października 2010 r. E. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazała że zaskarżona jest dla niej krzywdząca. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że w skardze nie zostały zawarte żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę uznać należy za niezasadną. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 87 ze zm.) zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zajęcie pod drogi publiczne oznacza zajęcie nieruchomości pod drogę zaliczoną przed 1 stycznia 1999 r. do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 73 ust. 4 w/w odszkodowanie będzie ustalone i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczane nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Przewidziany w tym przepisie termin do złożenia wniosku o odszkodowanie jest terminem zawitym (prekluzyjnym) należącym do kategorii prawa materialnego. Przekroczenie tego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, co oznacza, że dany podmiot utracił możliwość dochodzenia przysługujących mu uprawnień, bowiem naruszenie uległo prekluzji. Z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wynika, iż przepis ten nie wprowadza jako warunku skuteczności wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania, dołączenia do wniosku o odszkodowanie decyzji o przejściu nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Uzyskanie takiej decyzji jest natomiast warunkiem przyznania odszkodowania, nie zaś warunkiem wszczęcia postępowania w przedmiocie jego uzyskania. Termin przewidziany w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., od którego zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlega przywróceniu. Termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne ma charakter terminu prawa materialnego, co oznacza, że jeżeli strona nie złoży wniosku w stosownym terminie, brak jest podstaw do wypłaty należnego jej odszkodowania z uwagi na wygaśnięcie z ostatnim dniem ustalonego terminu roszczenia o przyznaniu odszkodowania, bowiem upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia. Orzecznictwo w tej kwestii, zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest jednolicie utrwalone . Skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni je podziela (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1171/10). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca wniosek o odszkodowanie złożyła w dniu 20.03.2010 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Prawidłowo zatem organ odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek lub z urzędu, zgodnie z art. 61 § 1 kpa. Jeśli ustawa z dnia 13 października 1998 r. w art. 73 ust. 4 przewiduje określony termin – od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. – do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, to wnioskodawcy wprawdzie przysługuje prawo wszczęcia tego postępowania, jednakże pod warunkiem, iż uczyni to w ustawowo przewidzianym terminie. W niniejszej sprawie skarżąca składając wniosek w dniu 20 marca 2010 r. terminowi zakreślonemu w art. 73 ust. 4, który nie podlega przywróceniu uchybiła, przy czym należy podkreślić, iż nieistotne są przyczyny uchybienia temu terminowi. Dlatego też organ administracji prawidłowo odmówił uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania, jako złożonego po terminie. Prawidłowo w sprawie uznano, że skoro wniosek I.P. został złożony po upływie terminu, kolejne przesłanki nie podlegały badaniu. Wojewoda [...] zasadnie wskazał, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 9 kpa, gdyż organ administracji publicznej nie miał obowiązku informowania właścicieli nieruchomości o przysługującym im uprawnieniu do składania wniosków o odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne jak i o terminie wskazanym w ustawie. Każdy bowiem właściciel takiej nieruchomości powinien we własnym zakresie zadbać o swoje interesy i nie może się powoływać na nieznajomość prawa. Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.