I SA/Wa 2288/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] września 2010 r. nr [..] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] września 2010 r. nr [..], po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Wojewody [..] z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..]. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [..] , gmina [..] oznaczonej jako działki: nr [..] o pow. [..] ha., nr [.] o pow. [..] ha., nr [..] o pow. [..] ha i nr [..] o pow. [..] ha, stanowiącej współwłasność K. B. i K. B., przeznaczonej pod budowę obwodnicy [..] oraz o ustaleniu na rzecz K. B. i K. B. odszkodowania w łącznej wysokości [..] zł za wywłaszczone prawo własności nieruchomości, a także o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją Wojewody [..] z dnia [..] lutego 2005 r. nr [..] nieruchomość, położona w obrębie [..] gmina [..], oznaczona jako działki: nr [..] o pow. [..] ha., nr [..] o pow. [..] ha., nr [..] o pow. [..] ha i nr [..] o pow. [..] ha, została przeznaczona pod budowę obwodnicy miasta [..] w ciągu drogi krajowej nr [..] (od km [..]). Wnioskiem z dnia [..] kwietnia 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [..] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do opisanej wyżej nieruchomości. Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r. [..], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [..], gmina [..], oznaczonej jako działki: nr [..] o pow. [..] ha, nr [..] o pow. [..] ha., nr [..] o pow. [..] ha i nr [..] o pow. [..] ha. stanowiącej współwłasność K. B. i K. B., przeznaczonej pod budowę obwodnicy [.] oraz ustalił odszkodowanie za wywłaszczone prawo własności na rzecz K. B. w kwocie [..] zł oraz na rzecz K. B. w kwocie [..] zł. i zobowiązał do wypłaty ustalonego odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wniósł K. B., w którym zwrócił się o przyznanie w ramach odszkodowania nieruchomości zamiennej, tj. działki nr [..], należącej do Skarbu Państwa. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] września 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu Minister Infrastruktury stwierdził, iż w myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 154, poz. 958 ze zm.) dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność K. B. i K. B. Ofertą z dnia [..] stycznia 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił z propozycją nabycia przedmiotowej nieruchomości do K. B. i K. B.. Wobec braku odpowiedzi na powyższą ofertę wnioskiem z dnia [.] kwietnia 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [..] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia [..] czerwca 2009 r. Wojewoda [..] wyznaczył stronom ostateczny termin do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Wobec bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy, Wojewoda [..] pismem z dnia [..] sierpnia 2009 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. W dniu [..] grudnia 2010 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem stron postępowania oraz biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Minister Infrastruktury uznał zatem, że wszczęcie i przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego odbyło się bez naruszenia prawa, natomiast kwestię sporną stanowi wysokość przyznanego odszkodowania. Dla potrzeb ustalenia odszkodowania na zlecenie Wojewody [..] został opracowany operat szacunkowy z dnia [..] listopada 2009 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. G. Wartość nieruchomości określiła ona przy zastosowaniu podejścia porównawczego, z zastosowaniem metody korygowania ceny średniej. We wstępnych warunkach wyceny biegły wskazał, że szacowany grunt stanowią pastwiska trwałe piątej klasy bonitacji. Na dzień sporządzania operatu szacunkowego przedmiotowa nieruchomość objęta była Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego gminy [..], zmienionym Uchwałą Rady Gminy [..] Nr [..] z dnia [.] kwietnia 2002 r., zgodnie z którą szacowane działki znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem [..] przeznaczonym pod pas obwodnicy miasta [..] w ciągu drogi krajowej nr [..]. Na potrzeby niniejszej wyceny autor operatu dokonał analizy cen transakcji gruntami nabywanymi na cele budowy obwodnicy [..] (§ 36 ust. 1 rozporządzenia R.M. z 21 września 2004 r.). Natomiast wartość drzewostanu na działkach o numerach: [..] biegła oszacowała według wartości surowca drzewnego możliwego do pozyskania z tych [..] posługując się metodą tabelaryczną uproszczoną. Ostatecznie wartość przedmiotowej nieruchomości wraz z jej częściami składowymi oszacowano na łączną kwotę [..] zł. i w tej wysokości Wojewoda [..] ustalił należne odszkodowanie. Odnosząc się do zarzutu strony w kwestii przyznania nieruchomości zamiennej Minister Infrastruktury wyjaśnił, że stosownie do treści art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu w ramach odszkodowania może być przyznana za jego zgodą odpowiednia nieruchomość zamienna. Z powyższego wynika zatem, iż skarżącemu przysługuje jedynie prawo do przyjęcia lub odrzucenia propozycji przyznania nieruchomości zamiennej, nie ma on jednak roszczenia o jej przyznanie. Dodatkowo Minister wyjaśnił, że nieruchomość położona w obrębie [..], oznaczona jako działka nr [.] o pow. [..] ha. nie może, zgodnie z wolą wyrażoną przez K. B., stanowić gruntu zamiennego, bowiem jest ona własnością Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w P., a Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie ma w stosunku do niej prawa trwałego zarządu. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [.] września 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. B. W uzasadnieniu skarżący zarzucił naruszenie:- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. art. 131 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucił brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności brak dokładnego ustalenia czy wskazana przez skarżącego nieruchomość może stanowić nieruchomość zamienną. W szczególności skarżący podniósł, że nie zostały zbadane akta księgi wieczystej wskazanej nieruchomości co w ocenie skarżącego pozwoliłoby na jednoznaczne ustalenie jej stanu prawnego. Nadto zdaniem skarżącego, fakt że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie ma prawa trwałego zarządu nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość, która pozostająca we własności Skarbu Państwa nie może stanowić nieruchomości zamiennej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. . Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych( t.j. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm. ) , w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 r., co wynika z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80. poz. 721 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 154 poz. 958) . W sprawach nieuregulowanych w tej pierwszej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - zwanej dalej ugn. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - dalej GDDKiA, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty GDDKiA dotyczącej zawarcia umowy. Stosownie zaś do treści art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna, na wniosek GDDKiA, i wydaje decyzje w jego toku wojewoda. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w przepisach odrębnych, określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia decyzji właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Według zaś art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji Wojewody [..] z dnia [..] czerwca 2010 r. GDDKiA, która przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego przedstawił K. B. i K. B. ofertę nabycia nieruchomości oznaczonych jako działki nr [..] w drodze umowy (pisma GDDKiA z dnia [..] stycznia 2009 r.) , a po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy organ wywłaszczeniowy, na skutek wniosku GDDKiA z dnia [..] kwietnia 2009 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (zawiadomienie z dnia [..], sierpnia 2009 r.). W dniu [..] listopada 2009 r., po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy J. G. sporządziła wycenę nieruchomości dla ww. działek . W dniu [..] grudnia 2009 r. Wojewoda [..] przeprowadził rozprawę z udziałem rzeczoznawcy majątkowego wywłaszczanych K. B. i K. B. (protokół rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej). Na rozprawie K. B. złożył wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej , natomiast K. B. sprzeciwiła się temu wnioskowi. Zdaniem Sądu, wycenę nieruchomości przeprowadzono zgodnie z wymogami art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. (według stanu faktycznego nieruchomości istniejącego na gruncie w dniu wydania decyzji lokalizacyjnej) szacując grunt przeznaczony pod drogi publiczne w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej, a więc z zachowaniem reguł określonych w 154 ust. 1 ugn i § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Operat szacunkowy spełniał wymogi z art. 156 ust. 3 i 4 ugn i § 36 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Dokonując oceny zarzutów skargi Sąd uznał je za bezzasadne. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przepisu art. 131 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołana ustawa dopuszcza, w ramach odszkodowania, przyznanie odpowiedniej nieruchomości zamiennej. Według art. 131 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami "W ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna". Zastosowanie tej formy odszkodowania pozostawiono organowi orzekającemu, który nie jest związany wnioskiem strony. tym samym nie było potrzeby w niniejszym postępowaniu wyjaśniania statusu prawnego działki sąsiedniej oznaczonej nr 70. Przepisy ustawy nie zobowiązują bowiem organu do szczegółowego wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się przy odmowie przyznania konkretnej nieruchomości zamiennej. Ponadto należy zauważyć , że prawo własności przedmiotowych działek nie przysługuje wyłącznie K. B. , ale w równym udziale jest współwłasnością K. B., która w toku postępowania wyraźnie sprzeciwia się temu wnioskowi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku