I SA/Wa 2288/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. i G. M. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r., nr KOX/427/Pc/24 w przedmiocie stawki opłaty rocznej postanawia: odrzucić skargę. D. S. i G. M. wnieśli skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 sierpnia 2024 r., nr KOX/427/Pc/24 oddalające wniosek skarżących o ustalenie, że wysokość stawki procentowej - 3% - opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału 5070/168687 części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka ew. [...], obręb [...], o pow. [...] m2, związanego z odrębną własnością lokalu nr [...] - jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, z tego względu, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest zobowiązany do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako: p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie do treści art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają także spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wobec powyższego, zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy: art. 3 § 2 – 3 oraz w art. 4 p.p.s.a. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 sierpnia 2024 r., nr KOX/427/Pc/24, wydane na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 199 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 dalej u.g.n.). Jak wynika z akt sprawy skarżący złożyli wniosek o ustalenie w drodze decyzji wysokości i okresu wnoszenia opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Pismem z 22 lutego 2024 r. nazwanym zawiadomieniem Prezydent m. st. Warszawy poinformował skarżących o nowym terminie załatwienia sprawy z uwagi na konieczność - przed rozpoznaniem złożonego wniosku - ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Jak wynika z akt sprawy organ uznał, że nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec powyższego organ skierował do skarżących pismo z 22 lutego 2024 r. ustalające stawkę opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego - 3%, zamiast dotychczasowej 1%. W piśmie tym pouczył skarżących o możliwości złożenia w terminie 30 dni od otrzymania pisma oświadczenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że wniosek jest nieuzasadniony lub uzasadniony w innej wysokości. Zważyć należy, że zgodnie z art. 21 ust. 3 i ust. 4 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2024 r. poz. 386), jeżeli w dniu przekształcenia obowiązywała stawka procentowa niezgodna z faktycznym sposobem użytkowania gruntu, właściwy organ, po tym dniu, ustala tę stawkę, stosując odpowiednio przepis art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stawkę procentową ustaloną zgodnie z ust. 2 albo 3 stosuje się do ustalenia wysokości opłaty. Oznacza to, że w przypadku wskazanym w art. 21 ust. 3 ww. ustawy, należy najpierw określić stawkę procentową opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (na zasadach określonych w u.g.n.), a po jej ustaleniu organ może wydać decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W piśnie z 22 lutego 2024 r. Prezydent wypowiedział skarżącym dotychczasową stawkę procentową opłaty z tytułu użytkowania wieczystego i pouczył o możliwości i terminie (30 dni) złożenia do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.). Na skutek pisma skarżących nazwanym odwołaniem Kolegium wydało zaskarżone orzeczenie. Podnieść należy, że od orzeczenia kolegium służy sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, który jest równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. O powyższym skarżący zostali pouczeni. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje utratę mocy orzeczenia kolegium, złożony przez stronę wniosek zastępuje pozew i sąd powszechny bada, czy istnieją podstawy do aktualizacji opłaty (art. 80 u.g.n.) Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie nie mieści się zatem w katalogu aktów i czynności z art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Nie istnieją również przepisy szczególne, które przewidywałyby kontrolę sądowoadministracyjną tego typu orzeczeń jak zapadłe w niniejszej sprawie (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżone orzeczenie nie rozstrzyga w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn rozpoznawana sprawa ma charakter cywilnoprawny i jako taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zatem, skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.